Екінші дүниежүзілік соғыстағы Австралияның Бірінші тактикалық әуе күштері

Кіріспе

Австралияның бірінші тактикалық әуе күштері (No. 1 TAF) 1944 жылғы 25 қазанда Корольдік Австралия әуе күштері (RAAF) тарапынан құрылды. Оның мақсаты – Оңтүстік-Батыс Тынық мұхиты аймағында Жапон империясына қарсы күрескен одақтас әскер мен теңіз күштерін қолдауға қабілетті истребительдер мен шабуылдық ұшақтардың мобильді күштерін ұйымдастыру болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде құрылған бірнеше одақтас тактикалық әуе күштерінің бірі, ол RAAF-тың бір жыл бұрын құрылған No. 10 операциялық тобынан өркендеді. Айтэпе және Ноемфурға жасалған шабуылдардан кейін, топ өзінің көлемі мен рөлін жақсырақ бейнелеу үшін Бірінші тактикалық әуе күштері деп қайта аталды. 1945 жылдың басында моральдық және басшылық мәселелерге тап болды, бірақ Таракан, Солтүстік Борнео және Баликпапан шайқастарына қатысуға қайта жанданды. 1945 жылдың шілдесінде 25 000-нан астам қызметкерге жеткен No. 1 TAF эскадрильялары P-40 Kittyhawk, Supermarine Spitfire, Bristol Beaufighter және B-24 Liberator сияқты ұшақтарды пайдаланды. Бұл құрама Тынық мұхитындағы әскери қимылдар аяқталғаннан кейін 1946 жылғы 24 шілдеде таратылды.

No 10 Операциялық топ

Жоқ, №1 TAF, 1943 жылдың 13 қарашасында Фредерик Шергердің басқаруымен №10 операциялық топ (№10 OG) ретінде құрылды. Топтың құрамына А-31 Vengeance шабуылдық бомбалаушыларын пайдаланатын №77 қанат және P-40 Kittyhawk истребительдерін пайдаланатын №78 қанат, сондай-ақ түрлі қосымша бөлімшелер кірді. Оның міндеті – Оңтүстік-Батыс Тынық мұхиты аймағында (SWPA) жапондықтарға қарсы одақтас құрлық және теңіз күштерінің ілгерілеуіне қолдау көрсете алатын мобильді соққы күші ретінде әрекет ету болды. Бұл, сол кезде Солтүстік Австралияда орналасқан RAAF-тың аймақтық басқаруларынан ерекшеленді, олардың қызметі географиялық тұрғыдан белгілі бір аумақты қорғауға бағытталған, яғни стационарлы қорғаныс функциясын атқарды. №10 OG бастапқыда №9 операциялық тобы атқарған мобильді рөлді өз мойнына алды. 1944 жылға қарай №9 операциялық тобы Жаңа Гвинеяда стационарлық гарнизондық күшке айналып, жаңа мақсатын көрсететіндей етіп Солтүстік басқару деп қайта аталды. АҚШ-тың Бесінші әуе күшін қолдау мақсатында Папуа-Жаңа Гвинеядағы Наджабта штаб-пәтер құрғаннан кейін, №10 OG-ның алғашқы ұшулары 1944 жылдың 13 қаңтарында өтті. №78 қанатының Kittyhawk истребительдері Маданг маңында күзету және бомбалау миссияларын орындады. 1944 жылдың наурыз айында №77 қанатының Vengeance бомбалаушылары жаңа техникамен салыстырғанда нашар болғандықтан операциядан алынды. Wing-ке алмастыру ретінде Бостон, Beaufighter және Beaufort ұшақтарын пайдаланатын RAAF-тың үш эскадрильясы тағайындалды. Шергер авиакоммодор шеніне көтерілгеннен кейін, 1944 жылдың сәуір айында Жаңа Гвинеядағы Аитапеға шабуыл жасалған «Персекуция» операциясында №10 OG-ны басқарды. №10 OG-ның әуежай құрылысы бөлімдері шабуылдан кейін көп ұзамай жағаға шыққаннан кейін, Аитапе әуежайы жөнделіп, үш күн ішінде №78 қанаты одан ұшуын бастады. Бұл операция маусым айында басталған Noemfoor шабуылымен жалғасты, сол кезде №10 OG-ның жауынгерлік құрамы №71, №77, №78 және №81 қанаттарынан тұрды. Шергер тамыз айында автокөлік апатында жарақат алды және оның орнына авиакоммодор Гарри Кобби келді.

Бірінші тактикалық әуе күштері

Жоқ, 10 ОГ атауы 1944 жылдың 25 қазанында Бірінші тактикалық әуе күштері (No. 1 TAF) деп өзгертілді, бұл «формацияның әсерлі көлемі мен амбициялық мақсатын» көрсету үшін жасалды. Алайда, қақтығыс біртіндеп солтүстікке қарай жылжыған сайын, жапондық әуе күштерінің болмауына байланысты No. 1 TAF патрульдеу, барлау және кейбір жер шабуылы міндеттеріне, соның ішінде 1944 жылғы Филиппин және 1945 жылғы Борнео кампанияларына жұмылдырылды. 1945 жылдың басында No. 1 TAF-тың жауынгер эскадрильялары арасында кеңінен наразылық туды, себебі олар енді жақыннан қолдау көрсету міндеттеріне баса назар аударуда. Мұның түпкі себебі – Оңтүстік-Батыс Тынық мұхиты аймағындағы одақтас әскерлердің жоғарғы қолбасшысы Дуглас Макартурдың Жапонияға бағытталған негізгі шабуылда американдық емес күштерді пайдалануға құлықсыздығы болды. Бұл наразылық әсіресе тәжірибелі ұшқыштар арасында айқын байқалды, мысалы, Австралияның ең табысты ұшқышы, No. 1 TAF-тың Спитфайр эскадрильясын басқарған топ капитаны Клайв Калдуэлл. Бұл 1945 жылдың сәуір айында «Моротай көтерілісі» деп белгілі болған оқиғалар тізбегіне әкелді. Голландтік Шығыс Индиядағы Моротайда орналасқан офицерлер, соның ішінде Калдуэлл, маңызды емес мақсаттарға қарсы миссияларға наразылық білдіріп, отставкаға кете бастады. Ол операция Oboe One, Таракан шайқасы жүріп жатқанда No. 1 TAF басшылығын өз қолына алды; құраманың әуежай құрылыс бригадалары одақтас әскерлерінің жағаға қонғаннан кейін бір апта ішінде Таракан аралындағы ұшу-қону жолағын ашуға міндеттелді, бірақ шабуылға дейін келген ауқымды зақымдар мен қолайсыз табиғи жағдайлар осы жұмысты маусым айының соңына дейін кешіктірді. RAAF-тың нашар жоспарлауына оның бұрынғы төмен моральдық жағдайы мен «көтеріліс» салдарынан туған бұзылыстар себеп болды. No. 1 TAF кейін операция Oboe Six, Солтүстік Борнео шайқасына қатысты, онда оның өнімділігі айтарлықтай жақсарды. 1945 жылдың шілдесінде, Борнео кампаниясының соңғы одақтас шабуылы операция Oboe Two, Баликпапан шайқасы кезінде No. 1 TAF құрамына шамамен 25 000 адам кірді, сондай-ақ Солтүстік-Батыс аймақтық командалық бөлімінен келген No. 82-ші қанаттың B-24 Liberator ауыр бомбалаушы эскадрильялары қосылды. 30 шілдеде гарнизондық міндеттерден босатылып, бірліктің саны азайтты, оның бірлігі жақында құрылған No. 11-топқа жіберілді, ол Голландтік Шығыс Индияның шығыс аралдарында және Борнеоның көп бөлігіндегі операцияларды басқару үшін құрылған еді. Құрама таратылар алдында No. 1 TAF бөлімшелері мыңдаған австралиялық әскери тұтқындарға медициналық көмек көрсетуге және оларды елдеріне қайтаруды ұйымдастыруға көмектесті. Тынық мұхиты соғысы аяқталғаннан кейін тамыз айында топ капитаны Чарльз Рид Шергерден басшылықты қабылдады; 1946 жылдың қаңтарына қарай No. 1 TAF құрамында 1400 адам болды, бұл соғыс кезіндегі 22 000 адамнан әлдеқайда аз, ал оның қалған бөлімшелері жақын арада таратылатын болды. No. 1 TAF өзі 1946 жылдың 24 шілдесінде Моротайда таратылды.

No. 10 OG's name was changed to First Tactical Air Force (No. 1 TAF) on 25 October 1944, ostensibly to emphasise "the formation's impressive size and ambitious purpose". As the conflict gradually shifted further north, however, No. 1 TAF was relegated—in the absence of a Japanese air presence—to patrol, reconnaissance and some ground attack duties, including the Philippines campaign in 1944 and the Borneo campaign in 1945. By early 1945, there was widespread dissatisfaction among the fighter squadrons of No. 1 TAF due to its new focus on close air support duties. The underlying cause was the reluctance of the Allied Supreme Commander in the SWPA, Douglas MacArthur, to use non American forces for the main advance towards Japan. Frustration was especially evident among highly experienced pilots, such as Australia's top scoring ace, Group Captain Clive Caldwell, who commanded No. 1 TAF's Spitfire squadrons. This led to a series of events known as the "Morotai Mutiny" in April 1945. Officers based at Morotai in the Dutch East Indies, including Caldwell, protested the missions against what they saw as unimportant targets and tendered their resignations. He took over No. 1 TAF as Operation Oboe One, the Battle of Tarakan, was under way; the formation's airfield construction teams had been tasked with opening the runway on Tarakan Island within a week of Allied landings but extensive pre invasion damage and adverse environmental conditions delayed this until the end of June. Poor planning on the RAAF's part was blamed on its earlier low morale and disruptions caused by the "Mutiny". No. 1 TAF then participated in Operation Oboe Six, the Battle of North Borneo, where its performance was much improved. During July 1945, when the final Allied offensive of the Borneo Campaign took place as Operation Oboe Two, the Battle of Balikpapan, No. 1 TAF reached a strength of some 25,000 personnel, augmented by the B 24 Liberator heavy bomber squadrons of No. 82 Wing transferring in from North Western Area Command. It was freed of garrison duties and had its strength reduced somewhat on 30 July, with the movement of units to the recently established No. 11 Group, which had been formed to command operations over the eastern islands of the Dutch East Indies and much of Borneo. Prior to the formation's disestablishment, No. 1 TAF units helped organise the medical treatment and repatriation of thousands of Australian prisoners of war. Group Captain Charles Read had taken over command from Scherger following the end of the Pacific War in August; by January 1946, No. 1 TAF numbered 1,400 personnel compared to its wartime peak of 22,000, and its remaining units were slated for imminent disbandment. No. 1 TAF itself was disbanded at Morotai on 24 July 1946.

Жарыс реті

1944 жылы 25 қазанда құрылғаннан кейін No. 1 ТАФ құрамында:
Штаб-пәтер No. 1 Тактикалық Әуе күштері
No. 77 (Шабуыл) қанаты
No. 22 эскадрилья (Beaufighter)
No. 30 эскадрилья (Beaufighter)
No. 78 (Жауынгерлік) қанаты
No. 75 эскадрилья (P 40 Kittyhawk)
No. 78 эскадрилья (P 40 Kittyhawk)
No. 80 эскадрилья (P 40 Kittyhawk)
No. 81 (Жауынгерлік) қанаты
No. 76 эскадрилья (P 40 Kittyhawk)
No. 77 эскадрилья (P 40 Kittyhawk)
No. 82 эскадрилья (P 40 Kittyhawk)
No. 61 (Әуеайлақ құрылысы) қанаты
No. 3 Әуеайлақ құрылыс эскадрильясы
No. 14 Әуеайлақ құрылыс эскадрильясы
No. 62 (Әуеайлақ құрылысы) қанаты
No. 4 Әуеайлақ құрылыс эскадрильясы
No. 5 Әуеайлақ құрылыс эскадрильясы

No. 1 ТАФ құрылғаннан кейін көп ұзамай келесі бөлімдер қосылды:
No. 80 (Жауынгерлік) қанаты
No. 79 эскадрилья (Spitfire)
No. 452 эскадрилья (Spitfire)
No. 457 эскадрилья (Spitfire)
No. 31 эскадрилья (Beaufighter) No. 77 қанатының құрамында