Кіріспе

Пауль Эдвард Андерсон (17 қазан 1932 – 15 тамыз 1994) – американдық ауыр атлет, күшті адам және пауэрлифтер. Ол Олимпиада алтын медалінің иегері, әлем чемпионы және ауыр атлетикадан екі мәрте ұлттық чемпион атанды. Андерсон бәсекелі пауэрлифтингтің дамуына маңызды үлес қосты.

Ерте өмір

Андерсон Джорджия штатының Токкоа қаласында Этель Беннет пен Роберт Андерсондың жалғыз ұлы болып дүниеге келді. Жасөспірім шағында ол дене бітімін және күшін арттыру үшін отбасының ауласында өздігінен салмақ көтерумен айналыса бастады, соның арқасында Токкоа орта мектебінің футбол командасына ілігіп, бірінші құрамдағы шабуылшының орнына қол жеткізді. Ол әкесі ағаштан жасалған формаға құйылған бетоннан құралған, арнайы салмақтарды пайдаланды. Андерсон футболдан стипендия алып Фурман университетіне оқуға түсті, онда ауыр атлетикамен шұғылдана бастады. Кейін ол ата-анасымен бірге Теннесси штатының Элизабеттон қаласына көшіп, мұнда ауыр атлетикашы Боб Пейплзбен танысты, ол оған қадам жаттығуларында зор ықпал етті және ауыр атлетика саласына енгізді.

Мансап

1955 жылы, суық соғыстың қақ ететін кезінде, Андерсон, АҚШ Ұлттық әуесқой атлетика одағының ауыр атлетика чемпионатының жеңімпазы ретінде, ауыр атлетиканың кең таралған спорт түрі болған Кеңес Одағына халықаралық ауыр атлетика жарысына қатысу үшін сапар шекті. Оқиға туралы АҚШ-та көрсетілген кинохроникада комментатор Бад Палмер былай деді: "Сосын, таяққа зор денелі адам, Пол Андерсон шықты". Палмер: "Орыстар Андерсонның 402,5 фунт салмақтағы таяқты ұстағанын көріп, қысылтып күлді. Бірақ олардың күлкісі тез арада таңғажайыпқа айналып, барлық көрермендердің ықыласына бөленді, ал Андерсон тарихтағы ең ауыр салмақты көтерді". "Бізде мұндай салмақ көтерілуі сирек кездеседі", - деді Андерсон екі қолмен баспаға көтергенде салтанатты орыс комментаторы. Андерсон көтеруге дейін, Кеңес Одағының чемпионы Алексей Медведев сол кездегі Олимпиада рекордын баспамен теңестірді. Содан кейін Андерсон баспаға салды. Америкалықтар Кеңес Одағымен суық соғыстың символдық шайқасына қатысқан тұста Андерсонның күші – және оның ерекше, танк тәрізді келбеті – баршаға шабыт берді. 1955 жылғы қазан айында Мюнхенде өткен әлем чемпионатында Андерсон тағы екі әлем рекордын (баспаға [] және жалпы салмақ []) жаңартты, өз салмақ санатында жарысты жеңіп, әлем чемпионы атанды. АҚШ-қа оралғаннан кейін Андерсонды сол кездегі вице-президент Ричард Никсон қабылдады және оған ізгі ниет елшісі болғаны үшін алғыс айтты. 1956 жылы Андерсон Мельбурн (Австралия) Олимпиадасында ауыр атлетикадан, супер ауыр салмақ санатында аргентиналық Хумберто Сельветтимен қатаң бәсекеде алтын медаль жеңіп алды (қызбалы күрес барысында қызбаға шалдыққан). Екі спортшының салмағы тең болды, бірақ Андерсонның салмағы Сельветтиден жеңіл болғандықтан, ол алтын медальді жеңіп алды. 1958 жылы Пол кәсіби күреспен айналысып көрді. Ол Чикагода, әсіресе 1958 жылдың 7 қарашасында Халықаралық амфитеатрда Бозо Браунмен күрес жүргізді. Андерсон 1960 жылғы Олимпиадаға қатыса алмады, себебі ауыр атлетика мен күш көрсетулері үшін ақша алғаны үшін ол кәсіби спортшы деп танылды, оның ішінде кәсіби күрес те бар. Сөйтіп, 1960 жылғы Олимпиадада советтік ауыр салмақшы Юрий Власов 1956 жылғы Олимпиадада орнатылған рекордтарды жаңартты, ал Андерсон бұл жарысқа қатыспады. Бірақ, көп ұзамай, әлемдегі ең күшті адам ретінде орысқа еңсергісі келмей, Андерсон Власов көтерген салмақты үш рет қатарынан көтеріп, өте керемет күшін көрсетті. Бұл жетістігі оның әлемдегі ең мықты спортшы ретіндегі беделін нығайтып, оның есімін тарихқа алтын әріптермен жазды. 1961 жылы Андерсон және оның әйелі Гленда Видалияда (Джорджия) қиын жағдайдағы жастарға арналған Пол Андерсон жастар үйін құрды. Олар екеуі де үйді салуға және оны қолдауға көмектесті, жылына орта есеппен 500-ге жуық сөз сөйлеу және күш көрсету шараларын өткізді, бірақ оның туа біткен созылмалы бүйрек ауруы салдарынан 61 жасында қайтыс болды. Гиннес рекордтар кітабының (1985 жылғы басылымы) мәліметінше, оның артқы көтерудегі 5,340 фунт салмақты көтеруі "адам көтерген ең ауыр салмақ" деп тіркелген.

Мұра

Андерсонның өмірден алынған куәлігін "Бейбарыс!" радио бағдарламасы арқылы тыңдауға болады. Ол алғаш рет 2521-ші бағдарлама ретінде эфирге шығып, кейіннен 3478-ші бағдарлама ретінде қайта қойылды. "Бейбарыс!" Андерсонның өмірінен алынған оқиғаны көрсететін комикс кітапшасын да шығарды, онда кірпіш сындыру және банк тонаушыларын тоқтату туралы айтылады. Токкоа қаласындағы Ист-Тугало көшесі мен Биг-А жолының қиылысында орналасқан Пол Андерсон атындағы ескерту паркі Андерсонның құрметіне аталған. Паркте оның толық мөлшеріндегі мүсіні орнатылған, онда ол басын жоғары көтеріп штанганы көтеріп тұрған күйде бейнеленген. Бұл мүсінді танымал американдық мүсінші Джерри МакКенна жасаған. Бір кезде ол Граучо Маркс қатысқан "Өміріңді тікелей бағалайсың" ойынына қатысқан. Пол және оның серігі төрт сұраққа дұрыс жауап беріп, 1000 доллар жеңіп алды. 2019 жылдың шілде айында History Channel арнасының "Тарихтағы ең күшті адам" бағдарламасында Пол Андерсонның өмірі мен оның бірнеше тарихи күш көрсетулері көрсетілді.