Кіріспе

Австралиялық суретші Кеннет Стивен Доун (Kenneth Stephen Done, 29 маусым 1940 жылы туған) – дизайн жұмыстарымен әйгілі австралиялық суретші. Австралияның танымал орындарының қарапайым, ашық түсті суреттері "Done Design" таңбасымен сатылатын кең таралған киімдер мен үй жиһаздарын безендіргенімен, Доунның басты мақсаты – суретші болу. Көркемсурет сыншысы Джон Макдональд: "Онымен байланысқа түскен әркім оның шынымен салмақты суретші екенін түсінеді".

Ерте өмір

Кен Доун, жалғыз бала болып өсті, Сиднейдің солтүстік аймақтарында, Жаңа Оңтүстік Уэльс штатында. Ол 14 жасында орта мектепті бітірмей, 1954 және 1959 жылдар аралығында Шығыс Сиднейдегі Ұлттық өнер мектебінде оқуға түсті. Осы онжылдықтың соңында ол шетелге сапар шегіп, Нью-Йорк және Лондон негізделген J. Walter Thompson жарнама агенттігімен жұмыс істеді. 1969 жылы Сиднейге оралып, өнерге деген құштарлығын орындады. 1975 жылы ол толық уақытты суретші болып жұмыс істеді.

Көрмелер мен шығармалар

Донедің алғашқы жеке көрмесі 1980 жылы Сиднейде өтті. Осы күнге дейін ол өзінің туындыларына арналған 100-ден астам көрме ұйымдастырды. Донедің туындылары Австралия, Жапония және Франция сияқты елдерде көрсетілді. Оның алғашқы еуропалық көрмесі 1996 жылы Парижде болды. 2000 жылы оның туындылары Лос-Анджелесте және Лондонда көрмеге қойылды. 1994 жылы Powerhouse мұражайы Доне туындыларының ірі ретроспективасын ұйымдастырды. 2015 жылы 11 желтоқсаннан 20 желтоқсанға дейін Кен Доун өзінің мансабында жасаған таңдалған туындыларынан «Түстің қуанышы» атты жеке көрмесін Сейфорт қаласындағы Тревор Виктор Харви галереясында өткізді. Бұл көрме Кен Доунның Сиднейдегі Рокстегі жеке галереясынан тыс коммерциялық галереядағы алғашқы жеке көрмесі болды. Оның «Сіздер көрмеген суреттер» атты гастрольдік көрмесі 2019 жылдан бастап Австралияның аймақтық галереялары бойынша 3 жылға жуық саяхаттады. 35 туынды 11 галереяда, Қиыр Солтүстік Квинслендтен Викторияға дейін ілінді. Олар 10 000 км-ден астам қашықтықты жүріп өтті және 809 күн бойы асылып тұрды.

Дизайн компаниясы

Кен Доун әйелі Джуди Доунмен бірге "Дон Арт энд Дизайн" деп аталатын дизайн компаниясын құрды. Компания Доунның өнері мен әйелі Джудидің киім дизайны бейнеленген футболкаларды шағын партиялармен шығарудан бастады. 1993 жылы компания Австралияның Fashion Industries Grand Award сыйлығына ие болды. Кен Доунның түпнұсқа жұмысы 1989 жылдан 1999 жылға дейін жапондық әйелдер журналы "Ханаконың" әр нөмірінің мұқабасында апта сайын жарияланды.

Қолдау

1988 жылдан бері ЮНИСЕФ Австралияның ізгі ниет елшісі болып табылады және 1989 жылы «Жылдың австралиялық әкесі» сыйлығын жеңіп алды. 1995 жылдың қазан айында сол кездегі Австралия премьер-министрі Пол Китинг одан бірқатар ту дизайндарын жасауды сұрады. Австралиядағы республикалық қозғалыс сол кезде жаңалық болды және Доун «Аусфлагқа» он алты дизайн ұсынды, олардың кейбіреулерін ол 1981 жылы жасаған еді. Ол 2000 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының ашылу және жабылу салтанатына арналған бірқатар жұмыстарды жасауға шақырылды. Кен Доун Австралиядағы өнерді ұзақ жылдар бойы қолдап келеді, әсіресе мектеп оқушыларын марапаттаулар мен демеушіліктер арқылы ынталандырады. Алайда, Доун австралиялық «TISM» тобының альбом мұқабасында оның туындысын рұқсатсыз пайдаланғаны үшін сотқа берді. «Австралияның бақытты жануары» деп аталған альбом 1993 жылдың қыркүйек айында шықты және аузында шприц бар, Доун стиліндегі коала суретін бейнеледі. Бұл әрекетке ашуланған Доун альбомды сатуға тыйым салу туралы сот шешіміне қол жеткізді. Кейіннен альбом қараша айында «Заң кеңесі бойынша цензураланған» деген жаңа атаумен және жаңа мұқабамен қайта шығарылды. Мұқабада ирланд әншісі Синед О’Коннордың «Saturday Night Live» телешоуында Папа Иоанн Павел II-нің суретін жыртып тастаған төрт өңделген суреті бейнеленген. Суреттер әншінің «TISM» логотипі мен альбомның жаңа атауы жазылған парақты жыртып жатқанын көрсету үшін өңделген. 2006 жылы ол Австралия үшін «United Buddy Bear» дизайнын жасап, құрастырды.

Expo 88 көрмесінің белгілері

1988 жылы Австралия павильонындағы «Кіру және шығу туралы мәлімдеме» жобасын орындағаннан кейін ол ЮНИСЕФ-тің ізгі ниет елшісі атанды. Бұл мәлімдеме «Экспо 88» көрмесінің ең танымал бөлігі мен есте қаларлық сәтіне айналды. Шын мәнінде, ол бұл белгілерді Брисбеннің солтүстігіндегі колледжге сыйға тартты. Соңғы жылдары белгілер тот басып, құлдырап кеткен, бірақ Курт Джонс есімді студент әлеуметтік желілерде қызу пікірталас тудырды. Жергілікті тұрғын белгілерді сатып алып, Кабуултур тарихи ауылына сыйға берді. Тарихи ауылдың алты айлық қажырлы еңбегінен кейін, олар 28 қазан күні 2018 жылы Кен Доне АМ және Саллианн Аткинсон АО толыққанды қалпына келтірген күйінде, «Экспо 88» көрмесінің 30 жылдығының жабылу салтанатындағы басты оқиға ретінде ашылды. Кен Доун галереясы Сиднейдегі Рокс аймағында орналасқан.

Дәйексөздер

Егер мен сурет салсам, оның мақсатына сай түсінілуі керек. Менің көптеген жұмыстарымның бәрі де өнер емес. Бірі – дизайн, бірі – иллюстрация, бірі – графика, бірі – концепция, бірі – бизнес, ал бірі, мүмкін, өнер. Өнерге бара жатып, тыныштық сақтап, «Мен өнердің ішіндемін, үнсіз болуым керек» деуіңіз керек емес. Өнер бұл жерде, ол әр жерде. Бұл сіздің көзіңізді қалай жұмсауыңызға байланысты. Бұл – көріністі нәрселерден ләззат алу. Ол бір топ адамға ғана арналған емес. Мен әрқашан жақсы жасалған нәрселерге шектеу қоймау керек деп ойлаймын. Өнерді тек галереяларда сақтау керек, ол қоғамдық өмірде рөлі жоқ деп есептегендердің пікірі тым тар. Біздің заманымызда өнерді тек галереяда ғана табуға болады деу, және ол адамдардың күнделікті өміріне тимейді деу – тым шектеулі. Мен адамдарға өз сезімдерімді жеткізу үшін қажетті барлық құралды пайдаланамын. Ешқандай ереже жоқ. Егер ереже болса, оны бұзу керек. Әлемнің қай жерінде болсаңыз да, Австралия жарығында әрқашан бір ерекшелік бар. Оның өткірлігі, айқындығы, Австралияның түстері – бәрі де ерекше. Австралия суретшілігінен де бір жақсылық күтемін.