1794 жылғы Канандайгуа шарты: АҚШ пен Ходенoзони конфедерациясы арасындағы келісім
Treaty of Canandaigua
1794 жылғы Канандайгуа шарты: АҚШ пен Ходенoшони конфедерациясы арасындағы келісім. Тарих, шарттың маңызы, жер дауы және саяси жағдайлар туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1794 жылы АҚШ пен Хауденосауне арасындағы келісім
1794 treaty between the United States and Haudenosaunee
Канандайгуа келісім-шарты (немесе келісім-шарттың өзінде жазылғандай, Конондайгуа), сондай-ақ Пикеринг келісім-шарты және Калико келісім-шарты деп те аталады. Бұл келісім-шарт АҚШ президенті Джордж Вашингтонды ұсынып, Америка революциялық соғысынан кейін Алты ұлттың Ұлы Кеңесі мен Америка Құрама Штаттары арасында қол қойылды. Ол 1794 жылдың 11 қарашасында Нью-Йорк штатындағы Канандайгуа қаласында Ирокездер (Хауденосауне) конфедерациясының (Кайуга, Мохок, Онида, Онондага, Сенека және Тускарора тайпалары кіретін) Алты ұлттың Ұлы Кеңесінің атынан елу сахем (hoya:ne:h) және соғыс басшылары, сондай-ақ президент Джордж Вашингтонның ресми өкілі Тимоти Пикеринг қол қойды.
The Treaty of Canandaigua (or Konondaigua, as spelled in the treaty itself), also known as the Pickering Treaty and the Calico Treaty, is a treaty signed after the American Revolutionary War between the Grand Council of the Six Nations and President George Washington representing the United States of America. It was signed at Canandaigua, New York on November 11, 1794, by fifty sachems (hoya:ne:h) and war chiefs representing the Grand Council of the Six Nations of the Iroquois (Haudenosaunee) Confederacy (including the Cayuga, Mohawk, Oneida, Onondaga, Seneca and Tuscarora tribes), and by Timothy Pickering, official agent of President George Washington.
Шарттың негізі
Канандайгуа келісім-шарты геосаяси шиеленістердің жиынтығынан туындады. Америка Тәуелсіздік соғысынан кейін Ұлыбритания Миссисипи өзенінің шығысындағы жерлерін АҚШ-қа беруге мәжбүр болды. Алайда, Ұлыбританияның осы аумаққа қатысты бастапқы құқықтары нақты болмады, бұл жердің түпкілікті иесі болған Хауденосауне Конфедерациясының наразылығын тудырды. Сонымен қатар, Америка Тәуелсіздік соғысынан кейін АҚШ-тың батыс шекарасындағы кейбір үндістер британдықтарға адал қалды және АҚШ-қа қарсы болды. АҚШ Ұлыбританиядан Огайо алқабындағы жерлерді қабылдағаны үшін Хауденосауне Конфедерациясының наразылығына тап болды және батыс шекарасында жаңа соғыс қатеріне душар болды. Соғыстың алдын алу үшін АҚШ үкіметі батыс шекарасында нақты шекараны белгілеуге тырысты. Бұл кезеңде Хауденосауне Конфедерациясымен бейбітшілік орнатудың маңызды екенін де түсінді, егер тағы бір соғыс басталса. АҚШ Хауденосауне Конфедерациясымен бейбіт келісімге келу үшін бірқатар конференциялар мен келісімдер өткізді: Форт-Стенвикс және Форт-Хармар келісімдері. Алайда, АҚШ үкіметі екі келісімді де сәтсіз деп санады, өйткені олар Хауденосауне Конфедерациясымен шиеленісті күшейтті. 1790 жылдың қыркүйегінде АҚШ-тың соғыс министрі Генри Нокс батыс шекарасында әскери операция бастады және Хауденосауне Конфедерациясының АҚШ үкіметіне қатысты шағымдарын қарау үшін үндістер ісі жөніндегі комиссар Тимоти Пикерингті тағайындады. Пикеринг «тейлеу және келісім стратегиясын» ұстануға шешім қабылдады, бұл Форт-Хармар және Форт-Стенвикс келісімдерінің сәтсіздігінен кейін Сенека тайпасына сыйлықтар мен бейбітшілік ұсыну үшін конференция өткізуден басталды. Одан кейін бірқатар конференциялар өтті, онда Пикеринг Ұлыбритания жоғалтқан жердің тағдыры туралы Хауденосауне Конфедерациясы мен АҚШ арасында диалог ашты. 1791 жылдың қазанында Нокстің батыс шекарасындағы әскери әрекеттері сәтсіз аяқталды және ол Хауденосауне Конфедерациясын АҚШ атынан соғысуға тартуды ұсынды. Хауденосауне Конфедерациясы, Пикерингпен бірге, Нокстің ұсынысынан әсер алмады және соғысқа қатысудан бас тартты. 1793 жылы батыс шекарасындағы әскери операция соғысқа ұласты, бұл Огайо алқабындағы жағдайды ушықтырды. 1794 жылдың маусым айында Хауденосауне Конфедерациясы Буффало-Крикте конференция ұйымдастыруды ұсынды, онда Хауденосауне Конфедерациясы Форт-Хармар және Форт-Станвикс келісімдерін мойындамады, нәтижесінде АҚШ Сенека тайпасына жер берді. Хауденосауне Конфедерациясы батыс шекарадағы қарсылыққа қосылуы мүмкін деген қауптан сақтану үшін АҚШ 1794 жылдың қыркүйегінде Канандайгуа келісімін жасау үшін алғашқы конференция өткізді. Канандайгуа келісімінің ресми конференциясы 1794 жылдың 18 қазанында басталды, оған 1500-ден астам Хауденосауне Конфедерациясының мүшелері қатысты. Келіссөздер бастапқыда мәдени сенімдердің өзгешелігіне байланысты шиеленісті болды. Ғалым Гранвилл Гантердің айтуынша, «Англо-американдық әріптестерінен айырмашылығы, Хауденосауне келісімдерді үнемі жаңартуды және күтіп ұстауды талап ететін келісім деп қарастырды. Олар «достық тізбегін жарқырату» деген терминді қолданды». Сенека басшысы Қызыл жакет Пикерингке осы идеологиялық айырмашылықтардың кейбірін жеңуге көмектесуде маңызды рөл атқарды. Ол Пикерингке бейбітшілік орнату үшін бір ғана нәрсені білдіретін мәлімдемелер жасау қажеттігін, ал айыптау немесе сын айту тілі қосу процеске зиян келтіретінін еске салды. Келіссөздер кезінде АҚШ пен Хауденосауне Конфедерациясы арасындағы тағы бір идеологиялық айырмашылық әйелдердің рөлі болды. АҚШ-тың қоныс аударушы әйелдері диалогқа қатыстырылмады; алайда, Хауденосауне әйелдері, тайпалық басқарудағы маңызды рөліне сәйкес, қатыстырылды. Тарихшы Джоан М. Дженсен Сенека әйелдерінің 1794 жылғы келісімді АҚШ үкіметімен келіссөздер кезінде сөйлегенін айтады. Конференция 1794 жылдың 11 қарашасында аяқталды, онда елу тоғыз әскери басшы және сахемдер келісімге қол қойды, ал жеті баптан тұратын Канандайгуа келісімінің мәтіні 1795 жылдың 2 қаңтарында АҚШ Сенатына ұсынылды, оның тақырыбы: «Алты тайпа, және Онейда, Тускарора және Стокбридж тайпалары».
The Treaty of Canandaigua arose out of a combination of geo political tensions. In the aftermath of its defeat in the American Revolutionary War, Great Britain was forced to relinquish its land east of the Mississippi River to the United States. However, Great Britain’s original rights to this territory were unclear, causing resentment among the Haudenosaunee Confederacy, to whom the land originally belonged. Moreover, some indigenous peoples on the western frontier of the United States remained loyal to the British after the American Revolutionary War and were hostile towards the United States. The United States faced resentment from the Haudenosaunee Confederacy over their acceptance of land in the Ohio Valley from Great Britain and faced the threat of another war on its western frontier. In order to avoid war, the United States government sought to define a solid boundary on its western frontier. It also recognized that peace with the Haudenosaunee Confederacy was critical at this point in case another war did break out. The United States attempted to make peace with the Haudenosaunee Confederacy with a series of conferences and treaties: the treaties of Fort Stanwix and Fort Harmar. However, both treaties were considered failures by the United States government because they resulted in increased tension with the Haudenosaunee Confederacy. United States Secretary of War Henry Knox began a military operation on the western frontier in September 1790 and appointed Indian commissioner Timothy Pickering to address the Haudenosaunee Confederacy’s grievances with the United States government. Pickering decided to follow a “strategy of conciliation and compromise”, beginning with a conference with the Seneca Nation to offer gifts and peace after the failed treaties of Fort Harmar and Fort Stanwix. A series of conferences followed, in which Pickering opened dialogue between the Haudenosaunee Confederacy and the United States regarding what was to become of the land that Great Britain had lost. In October 1791. Knox’s military efforts of the western frontier were failing, and he suggested enlisting the Haudenosaunee Confederacy to fight on behalf of the United States. The Haudenosaunee Confederacy, along with Pickering, were unimpressed by Knox’s request, and declined to participate in the war. In 1793, the military operation on the western frontier broke out into war, escalating the situation in the Ohio Valley. In June of 1794, the Haudenosaunee Confederacy proposed a conference at Buffalo Creek, in which the Haudenosaunee Confederacy rejected the Fort Harmar and Fort Stanwix treaties, resulting in the United States ceding land to the Seneca Nation. Afraid that the Haudenosaunee Confederacy would join the opposition at the western frontier, the United States held the first conference for the Treaty of Canandaigua in September 1794. The official conference for the Treaty of Canandaigua began on October 18, 1794, with more than 1,500 members of the Haudenosaunee Confederacy present. Deliberations were tense at first because of discrepancies of culture beliefs on treaties. According to scholar Granville Ganter, “unlike their Anglo counterparts, the Haudenosaunee saw treaty agreements as requiring constant renewal and upkeep. The term they used was ‘brightening the chain of friendship’”. Seneca leader Red Jacket played an integral role in helping Pickering overcome some of these ideological differences throughout the deliberations. He “reminded Pickering that making peace requires declarations that mean one thing – peace – and mixing in language of blame or criticism simply fouls the process”. Another ideological difference between the United States and the Haudenosaunee Confederacy during deliberations was the role of women. No United States settler women were included in the dialogue; however, Haudenosaunee women, in keeping with their significant role in tribal governance, were included. Historian Joan M. Jensen states that Seneca women “spoke during the negotiations of the Treaty of 1794 with the United States government”. The conference ended on November 11, 1794, when fifty nine war chiefs and sachems signed the treaty, and the text of the Canandaigua treaty, which comprised seven articles, was submitted to the U. S. Senate on January 2, 1795, carrying the title: "The Six Nations, and Oneida, Tuscarora, and Stockbridge Tribes'”.
Шарттың шарттары
Келісім Америка Құрама Штаттары мен Алты Ұлт арасындағы бейбітшілік пен достықты орнатты, сондай-ақ Гауденосаунелердің Нью-Йорк штатындағы жер құқықтарын және 1788 жылғы Фелпс пен Горхам сатып алуымен белгіленген шекараларды бекітті. Келісімнің бірінші бабы Америка мен Гауденосауне Конфедерациясы арасында "мәңгілік бейбітшілік пен достық" уәдесін береді. Екінші бап Онейда, Онондага және Каюгаға тиесілі жерлерді мойындайды және оларға, қаласа, жерді сатуға заңды құқық береді, ал үшінші бап Сенака аумақтарының шекарасын заңды түрде анықтайды. Төртінші бапта Америка Гауденосауне Конфедерациясына тиесілі жерлерді иемденуге немесе оған қол сұғуға тыйым салады. Бесінші бап заң жүзінде "Шлосер бекінісінен Эри көліне дейінгі, Баффало Крикке дейінгі" жолдың Сенака ұлтына тиесілі екенін мойындайды. Алтыншы бап Америкадан Гауденосауне Конфедерациясына жыл сайын 4500 доллар төлеуге уәде береді. Жетінші бапта Гауденосауне Конфедерациясы мен Америка арасындағы "мәңгілік бейбітшілік пен достық" қандай да бір жолмен бұзылған жағдайда, дауды үшінші тарап бейбіт жолмен шешеді делінген.
The treaty established peace and friendship between the United States of America and the Six Nations, and affirmed Haudenosaunee land rights in the state of New York, and the boundaries established by the Phelps and Gorham Purchase of 1788. Article One of the treaty promises “perpetual peace and friendship” between America and the Haudenosaunee Confederacy. Article Two acknowledges lands belonging to the Oneida, Onondoga, and Cayuga, and gives them the legal right to sell the land if they so wish and Article Three legally defines the perimeter of Seneca territories. Article Four maintains that America must not “claim or disturb” any lands belonging to the Haudenosaunee Confederacy. Article Five legally acknowledges that the road from “Fort Schlosser to Lake Erie, as far south as Buffalo Creek” belongs to the Seneca Nation. Article Six promises $4500 each year to the Haudenosaunee Confederacy from America. Article Seven states that if the “perpetual peace and friendship” between the Haudenosaunee Confederacy and America were to be disturbed in any way, that the conflict would be resolved peacefully by a third party.
Ағымдағы жағдай
Келісімшарт жасасушы тараптар 6-бапты орындауды жалғастыруда. Келісімнің 6-бабында АҚШ үкіметі жыл сайын 4500 долларлық құнға тауарлар беруге міндеттенген. Бүгінгі күнге дейін Гауденосауне жетекшілері төлемді қолма-қол ақша емес, матадан жасалған рулондармен жүзеге асыруды талап етіп келеді, бұл негізінен бұзылған келісім шарттарын сақтау мақсатында. 2-бап, Онэйда, Онондага және Каюга тайпаларының жер құқықтарын АҚШ үкіметі штаттық араласудан қорғайтынын кепілдік берген, АҚШ үкіметі тарапынан бұзылды. 19 ғасырдың басындағы федералдық үндістер агенттері Онэйда халқының келісімді жерлерін тыныш пайдалану құқығынан айыруға бағытталған федералдық саясатты ілгерілетуге “терең қатысты”. Олар Нью-Йорк штатының келісімді жерлерді сатып алуына кедергі келтірмеу арқылы және белсенді түрде “Онэйдаларды батысқа көшіруге ынталандыру” арқылы осыған қол жеткізді. 1920 жылға қарай, Онэйда тайпасы Америка революциясы алдындағы келісім бойынша жерлердің бір бөлігін ғана сақтап қалды. Висконсин штатындағы Онэйда тайпасы келісім күшіне енгеннен кейін шамамен 150 жыл өткен соң, 1941 жылға дейін 1800 долларлық жылдық төлем ала берді. Квакерлердің “The Friends’ Review” басылымы Гауденосауне конфедерациясына “садақалы түрде” жыртылған жыртылған, балталар мен соқалар жеткізілгенін еске алады. Келісім Хауденосауне конфедерациясының егемендігін бекітуде маңызды рөл атқарды; тарихшы Роберт В. Венаблс 1794 жылдан бүгінгі күнге дейін келісім АҚШ пен Ирокез конфедерациясының алты тайпасы арасындағы қатынастардың заңдық негізі болғанын мәлімдейді. Келісім алты тайпаның жер талаптарының және өздерінің резервацияларын басқару құқықтарының орталық нүктесі болып табылады. Келісімде орнатылған егемендік және автономия 1796 жылғы Лондон шолуының мемлекеттік құжаттарында да расталды, онда кез келген адам келісімде көрсетілген аумақтан “еркін өтіп-қайта өте алады”, сонымен бірге келісімнің өзімен орнатылған достық қатынастарды мойындайды.
Article 6 continues to be honored by the contracting parties. Article 6 of the treaty provides that the U. S. government annually provide goods valued at $4,500. To date, Haudenosaunee leaders have insisted that the payment be made with bolts of cloth, rather than cash, as a means of adhering to the terms of the largely dishonored treaty. Article 2, which ensured the land rights of the Oneida, Onondaga, and Cayuga nations would be protected by the U. S. government against state interference, was dishonored by the U. S. government. By the early 19th century, federal Indian agents were "deeply involved" in furthering a federal policy of depriving the Oneida people of their Article 2 rights to the quiet enjoyment of their treaty lands by both failing to prevent the state of New York from purchasing the treaty lands and actively "encouraging the removal of the Oneidas to the west." By 1920, the Oneida Nation retained only of treaty land down from the held before the American Revolution. The Oneida Nation of Wisconsin were still receiving an annuity check of $1,800, as late as 1941, almost 150 years after the treaty took effect. The Friends’ Review, a Quaker publication, recalls “ploughs, axes, and hoes” being “liberally” supplied to the Haudenosaunee Confederacy. The treaty has had a lasting legacy in asserting the sovereignty of the Haudenosaunee Confederacy; historian Robert W. Venables states that “from 1794 to the present day, the treaty has been the legal keystones of relations between the United States and the Six Nations of the Iroquois Confederacy. The treaty is at the center of any of the Six Nation’s land claims and their rights to govern their own reservations”. The sovereignty and autonomy established in the treaty was also reaffirmed in the State Papers of the London Review of 1796, stating that anyone is able to “freely to pass and repass” through the territory addressed in the treaty, while recognizing the friendship established by the treaty itself.