Кіріспе

Жеңіл заттардың трибоэлектрлік әсерге тартылуы

Статикалық жабысу – бұл жеңіл заттардың статикалық электр қуатының әсерінен басқа заттарға жабысу (жатысу) қасиеті. Бұл көбінесе киімде байқалады, бірақ басқа да заттарда кездеседі, мысалы, тозаңның пластик заттарға тартылып, жабысуы.

Себептері мен алдын алу

Киімде статикалық жабысу статикалық электрден туындайды. Матаның бөліктері бір-біріне үйкелгенде, әсіресе киім кептіргіште, электростатикалық заряд жиналады. Оң және теріс зарядталған беттер бір-бірін тартады. Бұл құбылыс ылғал төмен болғанда анық байқалады, себебі бұл статикалық электрдің жиналуына жағдай жасайды. Кейбір заттар статикалық жабысуды азайта алады және көбінесе мата жұмсартқыштары мен кептіру парақтарының құрамына енгізіледі. Мата беттерін сәл өткізгіш ететін антистатикалық заттарды матаға қолдануға болады.

Электрондық құрылғылар

Статикалық тартымнан туындайтын шаң жиналуы, ауа ағынымен салқындатылатын жылу шығаратын компоненттері бар компьютерлер мен басқа да электрондық құрылғылар үшін маңызды мәселе болып табылады. Шаң, корпус және компоненттердің желдеткіштері арқылы туындайтын ауа ағынымен компьютерге енгізіледі. Жиналған шаң металл беттерін жабады және жылуды таратушы қабыршақтар арасындағы бос кеңістікті бітеп тастайды, бұл жылуды тарату мүмкіндігін төмендетеді және ыстық ауаның сыртқа шығуын тоқтатады. Әсіресе микропроцессорлар және жад модульдері сияқты маңызды компоненттер үшін, бұл олардың қызып кету қаупін арттырады, соның салдарынан олар зақымдануы немесе толығымен істен шығуы мүмкін. Бұған жауап ретінде, автоматты басқарылатын желдеткіштер жылдамдығын арттырып, қаттырақ шу шығарады және қызмет ету мерзімін қысқартады. Тағы бір қауіп – шаңның (аздаған) электр өткізгіштігі, шаң жеткілікті мөлшерде жиналған жағдайда құрылғының ішкі компоненттеріне ауыр зақым келтіруі мүмкін. Шаң жиналуы үрделген түрде өседі, себебі жиналған шаң жаңа статикалық беттер мен жаңа шаңның жабысуына кедерес жасайтын физикалық тосқауылдар құрайды.

Жарнамада

Қалалық аймақтардағы жарнама берушілер партизандық маркетингтік тәсілдерді пайдалануға ынталанып, тарату құралы ретінде статикалық жабысуға жүгінді. 2002 жылғы 24 қазанда Microsoft компаниясының MSN 8 интернет-сервисіне арналған жарнамалық кампания барысында Нью-Йорк қаласындағы беттерге MSN көбелек логотипінің жүздеген декальдары жабыстырылды. New York Times газеті бұл декальдарды сол жерде ұстап тұрғанның статикалық жабысу екенін хабарлады.