Кіріспе

Сауд Арабиясындағы мемлекеттік мекеме, пакистандық жауынгерлік топ. Сауд Арабиясындағы ізгіліктерді насихаттау және жамандықтарды болдырмау комитеті (هيئة الأمر بالمعروف والنهي عن المنكر, қысқартылған CPVPV, көне тілде haia (комитет) деп аталады, сондай-ақ mutawa, mutaween және басқа да ұқсас атаулармен, ағылшын тіліндегі дереккөздерде әртүрлі аудармаларда кездеседі) – Сауд Арабиясындағы мемлекеттік діни орган, ол елде ислами хисаб доктринасын іске асыруға жауапты. 1940 жылы құрылған бұл орган 1980 жылдары кең өкілеттіктерге ие болды және 2016 жылға дейін шамамен 35 жыл бойы жартылай тәуелсіз азаматтық құқық қорғау органы ретінде жұмыс істеді. Сол кездегі тәж мұрагері Мұхаммед бин Салманның әлеуметтік реформалары патша Салман бин Абдулазиздің жарлығы арқылы оның өкілеттіктерін шектеуге алып келді, оның ішінде күдіктілерді іздеу, сұраққа алу, ұстау және тергеу құқығы да болды. Оның қазіргі түрінің бастауы алғашқы Сауд мемлекетінің (1727–1818) мухтасиб (базар инспекторы) лауазымын қайта жаңғыртуға байланысты, ал ең танымал түрі 1976 жылы құрылды, басты мақсаты – базарлар мен қоғамдық моральды қадағалау. Оның басшысы министрлер кабинетінің деңгейінде болды және тікелей патшаға есеп берді. Сондай-ақ Haia немесе Hayaa және muṭāwiʿa (сөзбе-сөз аудармасы жоқ) деп транслитерацияланады. Бұл сөздер этимологиялық тұрғыдан Құраннан алынған muṭṭawwiʿa және mutaṭawwiʿa (ерікті игі амалдарды орындайтындар) терминдерімен байланысты.

Басқа ұқсас топтар

Сауд Арабиясынан тыс, Иранда Бағытшылық патрулі елдің негізгі қоғамдық діни полициясы ретінде жұмыс істейді, көптеген қоғамдық орындарда исламдық киім талаптары мен нормаларын сақтауды қадағалайды. Талибан режимі, немесе Ауғанстан Ислам Эмиратының "Жақсылықты жарнамалау және жамандыққа тосқауыл қою министрлігі" де бар, оның діни полиция функциялары өте ұқсас. Талибанның Сауд Арабиясының полиция саясатын қабылдауы, олардың қатаң шариғат заңын ұстанғандарымен ғана шектелмейді, сонымен қатар Сауд Арабиясынан алған қаржылық және дипломатиялық қолдауға байланысты деп саналады. Талибанмен көп уақыт өткізген пакистандық журналистің сөзіне сүйенсек, Ауғанстанда билікке келгенге дейін Сауд Арабиясына барған Талибан мүшелері "діни полицияға қатты әсер етіп, осы жүйені әріптесінен айнымай көшіруге тырысты". Талибанның қолдаушыларының бірі, Бин Ладен де Сауд Арабиясынан шыққан. Ауғанстанның екінші Ислам Эмираты 2021 жылы министрлікті қайта құрды. Индонезияда діни полиция деп аталатын полиция түрі бар, олар ислам діні басым Ачех провинциясында ислам заңдарын орындайды. Олар өте қатаңдығымен белгілі.