Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Темір дәуірінің бекітілген төбесі Сомерсет, Англияда.
Iron Age hillfort in Somerset, England
Кэдбери төбесі – шағын төбе, көбінесе Конгресбери азаматтық округінде орналасқан, Солтүстік Сомерсеттегі Яттон ауылына қарайды. Оның ең биік нүктесінде Темір дәуіріне жататын төбелік бекініс орналасқан, ол қорғалатын көне ескерткіш ретінде тіркелген.
Cadbury Hill is a small hill, mostly in the civil parish of Congresbury, overlooking the village of Yatton in North Somerset. On its summit stands an Iron Age hill fort, which is a Scheduled Ancient Monument.
Өмірбаян
Тау бекіністері Кейіннен қола дәуірі мен ерте темір дәуірінде, шамамен б.з.д. 1 мыңжылдықтың басында пайда болды. Олардың Ұлыбританияда пайда болу себебі және мақсаты көптен бері талқыланып келеді. Олар континенттік Еуропадан келген шапқыншылыққа жауап ретінде, шапқыншылар салған орындар немесе халықтың өсуінен және оның салдарынан ауыл шаруашылығына түскен қысымнан туындаған әлеуметтік шиеленістерге жауап ретінде салынған болуы мүмкін деп саналады. 1960 жылдардан бері басым көзқарас – темірдің қолданылуының артуы Ұлыбританиядағы әлеуметтік өзгерістерге әкелді деген пікір. Темір кенінің кен орындары қола жасауға қажетті қалайы мен мыс кенінен өзгеше жерлерде болды, нәтижесінде сауда жолдары өзгерді және бұрынғы элиталар экономикалық және әлеуметтік жағдайын жоғалтты. Билік жаңа топтың қолына көшті. Археолог Барри Канлифф халықтың өсуінің де әсері болғанын айтады және былай деді: «Халық санының өсуінен туындаған қиындықтар ашық соғысқа ұласқан кезде бұл бекіністер қауымдастыққа қорғаныс мүмкіндігін берді. Бірақ оларды соғыс болғандықтан салған деп есептемеймін. Олар керісінше, шиеленіс кезінде қорғаныс бекіністері ретінде пайдалы болды және олардың кейбіреулері шабуылға ұшырап, қиратылды, бірақ бұл олардың салынуының жалғыз немесе ең маңызды факторы емес еді».
Hill forts developed in the Late Bronze and Early Iron Age, roughly the start of the 1st millennium BC. The reason for their emergence in Britain, and their purpose has been debated. It has been argued that they could have been military sites constructed in response to invasion from continental Europe, sites built by invaders, or a military reaction to social tensions caused by an increasing population and consequent pressure on agriculture. The dominant view since the 1960s has been that the increasing use of iron led to social changes in Britain. Deposits of iron ore were located in different places to the tin and copper ore necessary to make bronze, and as a result trading patterns shifted and the old elites lost their economic and social status. Power passed into the hands of a new group of people. Archaeologist Barry Cunliffe believes that population increase still played a role and has stated "[the forts] provided defensive possibilities for the community at those times when the stress [of an increasing population] burst out into open warfare. But I wouldn't see them as having been built because there was a state of war. They would be functional as defensive strongholds when there were tensions and undoubtedly some of them were attacked and destroyed, but this was not the only, or even the most significant, factor in their construction".
Археология
Археологиялық ортада бұл төбелік бекініс Оңтүстік Кадберидегі Кадбери замкісынан ерекшелену үшін Кадбери Конгрессбери деп белгіленеді. Ол Темір дәуірінде салынған, сол кезде бірі немесе бірнеше қоршаулар, қабырғалар мен бекініс орлары төбенің тік беткейлерінде шамамен сегіз жарым акр жерді қорғау үшін тұрғызылған. Ішінде Темір дәуіріне тән дөңгелек үйлердің қалдықтарын әлі де көруге болады. Төбелік бекініс Рим империясының ыдырауынан кейін, шамамен 400 жылы қайта нығайтылып, Римге дейінгі кезеңге дейін пайдаланылды. 500 жылға дейін шөптен және ағаштан жасалған күзет мұнарасы, ағаш зал және Византиямен үзіліс-үзіліс сауда байланыстары болғанының куәлігі бар, мүмкін қалайы сатылған. Бұл орынды қасиетті Конгардың монастыры деп атағандары да бар. Қазба жұмыстары 1968-1973 жылдары жүргізіліп, 1992 жылы нәтижелері жарияланды. Табылған Жерорта теңізінен әкелінген заттардың ішінде 173 дана А таңбалы және 547 дана В таңбалы керамика сынықтары, сондай-ақ 48 шамасындағы шыны ыдыстар болды. Бұл төбе элиталық елді мекен болғанын көрсетеді.
In archaeological circles, the hill fort is known as Cadbury Congresbury in order to differentiate it from the Cadbury Castle hillfort in South Cadbury. It appears to have been constructed in the Iron Age when one or more ramparts, with walls and ditches, were built on the steep slopes of the hill to defend an area covering some eight and a half acres. The remains of Iron Age round houses may still be seen inside. The hill fort was refortified around 400, after the urban collapse associated with the withdraw of Rome, and occupation extended into the sub Roman period. Before c.500, there is evidence for the presence of a turf and timber watchtower, a timber hall and (sporadic) continued trade with Byzantium, perhaps selling tin. It has been suggested that this was the monastery of Saint Congar after whom Congresbury was named. Excavation took place between 1968 and 1973, and was published in 1992 Mediterranean imports were found with 173 A ware and 547 B ware sherds and around 48 glass vessels. These suggest that the hill was the site of an elite settlement.
Жабайы табиғат
Cadbury Hill – тағайындалған жергілікті табиғи қорық. 2009 жылы Яттон және Конгрессбери жабайы табиғатты қорғау тобы (YACWAG) 19 ғасырдағы ауыл шаруашылығына арналған су қоймасын – бұрынғыда өсімдіктермен жасырылған – қайта жаңартып, қалпына келтірді. Жергілікті табиғи қорыққа ежелгі жартылай табиғи орман, бұталы өсімдіктер және жасанды түрленбеген шалғындықтар кіреді. Қызығушылық тудыратын түрлерге саздық тасқыншы, ноктуль, баяу құрт, орман анемоны, көк қоңырау, бетония, кішкентай кеуек, тас гүлі, кішкентай жапырақты липа кіреді. Солтүстік әктасты беткейінде жүздеген дақты орхидеялар өседі. Тау бекінісінің өзінде көптеген құмырсқа үйінділері бар, оларды жасыл тоқылдақтар мекендейді. Тау бекінісінің шөптесін платосы Яттон және Конгрессбери қауымдық кеңесіне тиесілі және олар басқарады, ал қалған бөлігі, соның ішінде тұрақ және бұрынғы қоқыс полигоны Солтүстік Сомерсет кеңесіне тиесілі.
Cadbury Hill is a designated Local Nature Reserve. In 2009, a 19th century agricultural stock pond – previously hidden by undergrowth – was restored by the Yatton & Congresbury Wildlife Action Group (YACWAG). The Local Nature Reserve comprises ancient semi natural woodland, scrub and unimproved grassland. Species of interest include marsh tit, noctule bat, slow worm, wood anemone, bluebell, betony, small scabious, rock rose, small leaved lime. On the northern limestone slope grow hundreds of common spotted orchids. The hill fort itself has many ant hills, which are visited by green woodpeckers. The grassy plateau of the hill fort is owned and managed by Yatton and Congresbury Parish Councils and the rest, including a car park and former landfilled quarry, by North Somerset Council.