Кіріспе

Шіркеу мен мемлекеттің бөлінуі баптист дәстүрінің маңызды теологиялық айырмашылықтарының бірі болып табылады.

Тарих

Бастапқыда баптистер Англия мен Америкада дін мен мемлекеттің бөлінуін қолдаған. Осы күрестегі маңызды баптист тұлғалары: Джон Смит, Томас Хельвис, Эдвард Уайтман, Леонард Бушер, Роджер Уильямс (бір қысқа мерзімге баптист болған, бірақ кейін "ізденуші" атанған), Джон Кларк, Исаак Бэкус және Джон Лиланд.

Ағылшын баптистері

1612 жылы Джон Смит: «Магистрат өкіметтік лауазымымен дінге немесе сана мәселелеріне араласуға құқығы жоқ» деп жазды. Сол жылы Томас Хелвис Англия королі «адамнан қалағанын талап ете алады, біз оған бағынуға тиіспіз» деді, бірақ шіркеуге қатысты – «Бұл мемлекеттік істерде корольдің билігі жоқ». 1614 жылы Леонард Бушер дін бостандығы туралы ең алғашқы баптист трактатын жазды деп саналады.

"Заң шығару"

Томас Джефферсонның 1802 жылдың 1 қаңтарындағы жауабы Денбери баптистерінің діни бостандыққа қатысты пікірлерімен және азаматтық билікті діни сенімдер мен амалдардан бөліп қарау қағидасымен келіседі. Бұл қағида, "бөліністің қабырғасы" немесе "қатаң сепаратизм" деп белгілі, кейіннен 20 ғасырдағы Жоғарғы Соттың шіркеу мен мемлекет арақатынасын түсінуіне зор ықпал етті. "Шіркеу мен мемлекеттің бөлінуі" деген тіркес, кеңінен қолданылуына және елдің негізін қалаушысынан шыққандығына қарамастан, АҚШ Конституциясында кездеспейді. Бұл жауаптың маңыздылығы қазір де қызу пікірталас тудырып отыр, Роберт Бостон сияқты ғалымдар оның маңыздылығын баса көрсетсе, ал Марк Дэвид Холл сияқты басқалары бұл хаттың тарихи жағдайға тән ерекшелік екенін айтады.

Америкадағы қазіргі баптистік көзқарастар

Қазіргі АҚШ-та баптистердің бір тобы АҚШ-ты Құрылтайшы аталар христиан мемлекеті ретінде құрды деп санайды. Америка баптистерінің арасында біртұтас немесе кодификацияланған доктриналық ұстаным жоқ. "Діниет пен мемлекеттің бөлінуі" мағынасын баптистік бірлестіктер әртүрлі интерпретациялайды. Дегенмен, АҚШ-тағы көптеген баптистер әлі де бұл бөліністің қабырғасына сенеді және оны сақтауды қолдайды. Мысалы, Америкадағы он миллионнан астам баптистерді білдіретін он бес баптистік ұйым, діни бостандықты қорғау және шіркеу мен мемлекеттің бөлінуін сақтау үшін Баптистердің діни бостандық жөніндегі бірлескен комитетіне қаржылай көмек көрсету арқылы бірлесіп жұмыс істейді. Ар-ождан бостандығы – баптистердің тарихи ерекшелігі, және көптеген баптистер ар-ождан бостандығын алу және қамтамасыз етудің ең тиімді жолы – шіркеу мен мемлекеттің бөлінуі деп санайды.