Кіріспе

Ирандық музыкант
Ирандық әнші

Ефтехар Дадехбала (افتخار دده‌بالا; 16 қараша 1946 – 25 маусым 2007), сахналық аты Махасти (مهستی) арқылы танымал, парсы классикалық, халық және поп музыкасының ирандық әншісі, меццо-сопрано дауыс диапазонына ие болған. Ол төрт он жылдан астам уақыт бойы активті болды.

Ерте өмір және мансап

Хадиже Ефтехар Дадебала 1946 жылғы 16 қарашада Тегеранда дүниеге келді. Ол ирандық әнші Хайедехтің кіші қарындасы болды. Кейін ата-аналары ажырасып, басқа адамдарға үйленді. Махасти 1963 жылы парсы дәстүрлі музыкасының "Gol hâ ye Rangârang" (گلهای رنگارنگ "Түрлі-түсті гүлдер") радио бағдарламасында "Ân ke Delam Râ Borde Khodâyâ" (آنكه دلم را برده خدایا) әнімен мансабын бастады, бұл әнді әйгілі композитор Парвиз Яхаги жазған, ал сөзін Бижан Тараги түзіп берген. Бастапқыда Махастидің отбасы оған ойын-сауық саласында мансап құруға кедергі келтірді, себебі сол кезде Иранда әйелдер үшін бұл мамандық құрметтелмеген. Алайда, Махасти бұл қарапайымдықтан арылып, Иранға ойын-сауық индустриясындағы әйелдердің жаңа бейнесін сыйлады. Махасти әнші, әдепті мінез-құлқымен көзге түсетін "ұстамды әйел" имиджін жасады. Оның музыкадағы үлкен жетістіктері көптеген басқа әйелдерге, соның ішінде үлкен әпкесі Хайедеге жол ашты, ол Махастиден 5 жыл кейін жұмысын бастады. Екі қарындас Ирандағы әйел әншілердің беделін жақсартуға және ирандық музыканы бұрынғы деңгейден қазіргі деңгейге көшіруге зор үлес қосты. 1979 жылы, Иран революциясынан бұрын, ол Ұлыбританияға эмиграциялады, ал 1981 жылы АҚШ-қа көшіп, содан бері сол жерде тұрып келеді.

Өлім және жерлеу

2007 жылдың наурыз айында Махасти төрт жыл бойы ішектің қатерлі ісігімен күресіп жатқанын жариялады. Ол өзінің тәжірибесі арқылы ирандық қоғамда қатерлі ісік туралы хабардарлықты арттыруға және жүйелі медициналық тексерулердің маңыздылығын түсіндіруге үміттенді. Ол сол кезде қызы Сахар, күйеуі Насер және екі немересі – Наташа мен Наталимен бірге Калифорния штатының Санта-Роза қаласында тұрып жатқан еді. 2007 жылдың 25 маусымында 60 жасында Санта-Розада дүние салды. Махасти 2007 жылдың 29 маусымында Калифорния штатының Вествуд қаласындағы Вествуд Вилладж мемориалдық саябағындағы қорымға жерленді. Оның қарындасы Хайдеһ де сол қорымға жерленген. Оның жерлеу рәсімі "Тәпеш" перс телеарнасынан тікелей эфирде көрсетілді, оған көптеген перс әйгілілері, жұлдыздары және суретшілер, сондай-ақ Беверли-Хиллз қаласының мэрі Джимми Делшад және дизайнер Бижан Пакзад қатысты. Әр жыл сайын оның жанкүйерлері оның туған күнінде немесе қайтыс болған күнін виртуалды кеңістікте немесе оның қабірі басында еске алады.