Кіріспе

Құс түрлері

Венесуэла тропиалы (Icterus icterus) – Венесуэланың ұлттық құсы. Ол Колумбияда, Венесуэлада және Кариб теңізіндегі Аруба, Кюрасао, Бонайр, Тринидад және Пуэрто-Рико аралдарында таралған. Бұрынғыда ол, қызғылт сары арқалы тропиал және кампо тропиалымен бірге, жай ғана тропиал деп аталатын бір түрінің бөлігі саналған, бірақ кейін бұл түрлер бөлінді.

Атауы

Труппиал термині француз тіліндегі troupiale сөзінен, труппа (troop) сөзінен шыққан, олар үйір-үйір болып тіршілік ететіндіктен осылай аталған. Латынша атауы icterus грек тіліндегі ἴκτερος (íkteros, "сары ауру") сөзінен келген; бұл құстың көрінісі сары ауруды емдейді деп сенген, мүмкін Еуразиялық алтын ориол құсы. Сондай-ақ, бұл сөз "сары құс" деген жалпы мағынаны да білдірген, содан кейін бұл атау Оңтүстік Америка құсына берілген.

Сипаттама

Венесуэлалық трупиалдар салыстырмалы түрде ірі, ұзын құйрығы және ірі мүсілі бар. Басы мен жоғарғы кеудесі қара түсті. Мойынның алдыңғы жағы мен жоғарғы кеудесінің қауырсындары сыртқа қарай тік тұрады, бұл құстың төменгі кеудесі мен бауырының қара және қызғылт сары түстері арасында тегіс емес шекара жасайды. Қалған қызғылт сары түс жоғарғы және төменгі жамбаста орналасқан, қара иықтармен бөлінген. Қанаттары көбінесе қара, бірақ жабық күйде қанаттың бойымен созылатын ақ жолақ бар. Көздері сары, әрқайсысының айналасында жарқын, көк түсті, терісі ашық.

Кіші түрлер

Үш түршесі бар: И. и. иктер, И. и. ридгвайи және И. и. метали. *I. i. metae* түршесінің өкілдерінің арқасы көбірек қызғылт сары түсті болады және қанатының бойымен жүретін ақ жолақты екіге бөлетін қара сызығы бар. *I. i. ridgwayi* түршесінің өкілдері әдетте басқа түршелерге қарағанда күштірек және ірілеу болады.

Тіршілік ету ортасы

Венесуэлалық трупиалдар орманды, галереялық орманды, құрғақ бұталы жерлерді, жазықтарды және ашық саванна сияқты құрғақ аймақтарда мекендейді, онда олар негізінен алып кактус жемісімен қоректенеді, ол маусымда олардың рационының көп бөлігін құрайды. Бірақ олар манго, саподилла, папайя, сорсоп, құрма және малфигия жидегі сияқты басқа да жемістерді де жейді. Сонымен қатар, олар шабуылдайтын ұялардағы жас құстарды және жарылмаған жұмыртқаларды жейтіні де белгілі.

Өсіру

Венесуэлалық трупиалдар наурыздан қыркүйекке дейін көбейеді. Олар өздеріне ұя салмайды, керісінше, міндетті түрде ұя тонаушылар болып табылады. Өз ұяларын жасамай, бос ұя табуға немесе белсенді ұядағы ересек құстарды қууға мәжбүр болады. Венесуэлалық трупиалдар ұя салғандарға қарсы зорлық шабуылдарына қабілетті. Ұяны басып алғаннан кейін, жаңадан иеленген ұяда қалған жұмыртқаларын немесе жас қозыларын жеп қоюы мүмкін, сондай-ақ аймақты басып кіргісі келетіндерден аяусыз қорғайды. Соңында ересек трупиалдар 3-4 жұмыртқадан тұратын ұялайды, олар шамамен екі апталық инкубациядан кейін жарылады.

Мінез-құлық

Олардың жұптасу мінез-құлқы еркектерде де, әйелдерде де қорғанысқа бағытталған. Еркектер әдетте әйелдерді қызықтыру немесе басқа труппиалдардан қорғану үшін ән салады. Осы құстардың дуэтке түсу мінез-құлқы аумақтарын қорғау және байланыс (коммуникация) орнату үшін жасалады. Аталықтары балаларын қорғау кезінде де осы мінез-құлықты көрсетеді, себебі бұл түрдің мінез-құлқы көбейту және көбейту емес маусымдарда да тұрақты болады. Олардың қорғаныс мінез-құлқы негізінен жұп құрған труппиалдарға тән, себебі олардың серіктестері көбінесе күшті дауыстармен және физикалық әрекеттермен жауап береді.

Мәдениетте

Венесуэла тұрпайысы, Венесуэланың ұлттық құсы ретінде, Венесуэланың 500 Bs. банкнотасының арт жағында бейнеленген. Бұрынғы «Мисс Халықаралық» Эдимар Мартинес 2015 жылы Токиода, Жапонияда ұлттық костюмі ретінде осы суретті киді.