Кіріспе

Жозеф Кретин (19 желтоқсан 1799 – 22 ақпан 1857) – Миннесота штатының Сент-Пол қаласының алғашқы Рим католик епископы болған. Сент-Пол қаласындағы Кретин даңғылы, Кретин Дерхам Холл жоғары мектебі және Сент-Томас университетіндегі Кретин Холл оның құрметіне аталған.

Өмір

Ол 1799 жылдың 19 желтоқсанында Францияның Эйн департаментіне қарасты Монлюэль қаласында дүниеге келді. Дайындық курстарын Мексимие (Эйн) және Сент-Женис-ль-Аржентьер (Рон) семинарияларында, философияны Аликс (Рон) қаласында, ал теологияны Париждегі Сент-Сюльпис семинариясында оқыды. 1823 жылдың 20 желтоқсанында дін қызметкері болып тағайындалды, көп ұзамай Ферни приходының викарийі болып бекітілді, кейіннен приходтық пастор болды. Ол онда жаңа шіркеу салып, Францияға саяхаттап жинаған қаражатпен ұлдарға арналған колледж ашты. Осы кезеңде швейцариялық протестант кантондарының жақындығынан бей-жай қалған прихожандар арасында католик дінін қайта жаңғыртты. Бірақ Кретен кеңірек қызмет етуді армандады. Оның ой-толғанысын епископ Матиас Лорас, Дубук (Айова штаты) епархиясының алғашқы епископы шешті. Лорас 1838 жылы кең епархиясын евангелизациялау үшін дін қызметкерлерін іздеп Францияға келді. Кретен еріктілердің қатарында болды және 1838 жылдың 16 тамызында жасырын түрде приходын тастап, епископ Лораспен бірге Ле-Хавр портынан кемеге отырып, сол жылдың қазан айында Нью-Йоркке жетті. 1838 жылдың қысын Сент-Луис (Миссури штаты) қаласында өткізді. 1839 жылдың 18 сәуірінде Дубукке келгеннен кейін жаңа епархияның бас викарийі болып тағайындалды. Оннан астам жыл бойы ол осы жаңа аймақтарда діни қызметін атқарып, уақытын Дубук, Висконсин штатының Прайри-дю-Шиен қаласы және Айова штатының Виннешик округіне қарасты Форт-Аткинсон маңындағы Виннебаго үндістері арасында бөліп өткізді. 1847 жылы миссиялық істеріне байланысты бір рет Еуропаға сапар шекті. 1850 жылы Сент-Пол (Миннесота штаты) жаңа епархияның орталығы болды. Кретен оның алғашқы епископы болып тағайындалды және 1851 жылдың 26 қаңтарында Бельеде, оны дін қызметкері еткен епископ Девидің қатысуымен Францияда қасиеттілікке ие болды. Ол кезде епархияның құрамына Миннесота және Дакота штаттарының барлық аумағы кірген. Жаңа епархиясы үшін бірнеше дін қызметкерлері мен қайырымдылықтар жинағаннан кейін Америкаға оралып, 1851 жылдың 2 шілдесінде Сент-Полға келді. Сол күні кешке ол алғаш рет Сент-Полдің ағаш шіркеуіне – өзінің алғашқы кафедралық соборына – кіріп, отарына алғашқы епископтық батасын берді. Бес айдың ішінде үлкен кірпіштен салынған ғимарат аяқталды, ол мектеп, тұрғын үй және екінші собор ретінде қызмет етті. Тағы бір құрылыс 1855 жылы басталып, оның қайтысынан кейін аяқталды және 1915 жылы қазіргі собор аяқталғанға дейін Сент-Пол соборы ретінде пайдаланылды. 1853 жылы аурухана салынды. Сол жылы және 1856 жылы ол зират үшін жер сатып алды. Балаларды оқыту үшін 1851 жылы Әйгілі Жүсіп қарындастарының қауымын, ал 1855 жылы Қасиетті Отбасы бауырларын енгізді. Ол сондай-ақ семинария құруды жоспарлады және дін қызметкерлеріне арналған шақыруларды үнемі қолдап, семинаристерді соңғы дайындық кезеңінде өзінің резиденциясында ұстады. Ол 1852 жылдың қаңтарында Сент-Полдің католиктік сабырлық қоғамын ұйымдастырып, жеке мысалымен ғана емес, Миннесотадағы алғашқы мұндай ұйымға қолдау көрсетті. Оның тағы бір еңбегі – католиктерді жерсіндіру. Болашақты ойлап, ол Миннесотаның құнарлы жазықтарына еуропалық елдерден католик иммигранттарды әкелу арқылы епархиясының өсуін қамтамасыз етуге тырысты. Бұлмен қатар ол діни және пасторлық міндеттерін де орындады. Ол көбінесе дін қызметкерлерінің көмегі болмай Сент-Полде жалғыз болды және кейде епархиясының кең аумағында саяхаттап, халқына діннің жұбанышын сыйлады. Кретен 1857 жылдың 22 ақпанында Миннесота штатының Сент-Пол қаласында қайтыс болды. Епископ Кретеннің есімі Сент-Полдың ескі тұрғындары арасында ерекше құрметпен сақталады.