Кіріспе

Канадалық хоккейші, басшы (1938–2007)

Джон Боуи "Ферги" Фергюсон аға (5 қыркүйек 1938 – 14 шілде 2007) – кәсіби хоккейші және басшы. Фергюсон 1963 жылдан 1971 жылға дейін "Монреаль Канадиенс" командасының сол қанатында ойнады. Ойыншылық жолынан кейін ол жаттықтырушы, содан кейін бас менеджер болды. Ол Джон Фергюсон кішінің әкесі.

Алғашқы жылдар

Фергюсон 1938 жылдың 5 қыркүйегінде Ванкуверде, Британдық Колумбияда дүниеге келді. Әкесі 9 жасында қайтыс болғандықтан, оны Pacific National Exhibition алаңының жанында анасы тәрбиеледі. Фергюсон жылқыларды өте жақсы көріп, бала кезінде Гастингс паркінде көп уақыт өткізетін. Жылқыға және хоккейге деген қызығушылығынан бөлек, ол лакросс та ойнады. Фергюсонның хоккей карьерасы сол кездегі Батыс хоккей лигасының «Ванкувер Кэнукс» командасының шайба жинаушысы (stickboy) ретінде басталды. «Кэнукс» командасының талантты ойыншылары қарсыластарынан қайта-қайта соққы алып, ал олардың командаластары жауап беруге немесе қарсыластарын тоқтатуға тырыспағанын көргенде, ол орындаушы (enforcer) рөліне қызығушылық танытты.

Ойын мансабы

Фергюсон өзінің жасөспірім хоккейін Батыс Канадада 1956–57 және 1958–59 жылдары Саскачеван жастар хоккей лигасының «Мелвилл миллионерлері» командасында ойнады. 1959–60 жылдары ол Халықаралық хоккей лигасының «Форт-Уэйн Кометс» командасында кәсіби хоккейші болды. 1960 жылы ол Америка хоккей лигасына және «Кливленд Баронс» командасына өтті. 1963–64 жылдары капитан Жан Беливуды қарсыластардың агрессивті ойыншыларынан қорғау үшін «атқарушы» ретінде «Канадиенс» командасына шақырылды. NHL-дегі алғашқы ойынының алғашқы он екі секунд ішінде «Бостон Брюинс» командасының Тед Гринмен төбелес жасады; Фергюсон төбелесті жеңіп алды. Оның 1971 жылы күтпеген зейнеткерлікке шығуы «Канадиенс» командасына қиындықтар туғызды, одан кейін басқа командалар оларды қатал ұстай бастады. Бас менеджер Сэм Поллок оны зейнеткерліктен қайтаруға тырысқандығы туралы әңгімелер тарады. Фергюсон сонымен қатар шабуылда да қауіпті ойыншы болатын. Беливумен бірге ойнаған Фергюсон өзінің алғашқы маусымында барлық NHL жаңашылдарының арасында ең көп гол соғып, 1963–64 жылдары Кальдер кубогы үшін күресте екінші орынды иеленді. 1 метр 75 см (5 фут 11 дюйм) бойы, 86 кг (190 фунт) салмағы бар сол жақ қанаттың шабуылшысы 1969 жылы Стэнли кубогының жеңімпаз голын соқты, сол маусымда ол мансабындағы ең жоғары көрсеткіш – 29 гол соқты және +30 рейтингке ие болды. 85 плей-офф ойынында ол 20 гол соқты және 18 нәтижелі пас берді. Сондай-ақ, ол NHL «Жұлдыздар» ойынына екі рет шақырылды. Ойыншылық мансабында ол Стэнли кубогын бес рет жеңіп алды: 1965, 1966, 1968, 1969 және 1971 жылдары, және тұрақты маусымда әрқашан 100 минуттан астам айыппұл алды.

Сорел титандары

Фергюсон 1960-шы жылдары Квебек лакросс лигасының жартылай кәсіби алты клубының бірі – "Сорэль Титанз" клубының бапкері болды. Лиганы қолдап, Фергюсон "Виктория Таймс Колонист" газетіне: "Елдің екі шеті де ойынды қараңғыдан шығарып, қызығушылықты қайта жандандыра алады деп үміттенемін. Лакроссқа кеңейту қажет" деді.

Ойын-сауық мансабынан кейін

1972 жылы ол Канада құрамасының көмекші жаттықтырушысы болды, ол Саммит сериясында кеңестік команданы жеңді. Фергюсон Бобби Кларкқа кеңес жұлдызы Валерий Харламовты тізесінен кесуді тапсырғаны үшін танымал болды. Фергюсон кейіннен бұл бұйрығын "ол жігіт бізді қиын жағдайға түсіріп жатыр" деп түсіндірді. Келесі жылдары ол «Нью-Йорк Рейнджерс» клубының бас жаттықтырушысы, содан кейін бас менеджері болды. 1978 жылы ол «Әлемдік хоккей лигасының» (WHA) «Виннипег Джетс» командасынан Андерс Хедберг пен Ульф Нильссонды «Рейнджерс» клубына әкелді. Екеуі де «Джетс» командасының ең үздік ойыншылары және лиганың ең үздік ойыншылары саналды. Фергюсон 1977 жылы жаттықтырушылықтан қол үзді, ал 1978 жылы бас менеджер қызметінен босатылды. Осы кезде ол WHA-дағы «Джетс» командасының бас менеджері болды, ал 1979 жылдан бастап Ұлттық хоккей лигасының бас менеджері болды. 1990 жылдардың басында «Оттава Сенаторлары» клубында ойыншы құрамын іріктеу директоры болып жұмыс істеді. Ол «Сенаторлар» үшін Даниэль Альфредссонды тауып бергенімен ерекшеленеді. Сонымен қатар, ол «Сан-Хосе Шаркс» клубының бас менеджеріне арнайы кеңесші болды.

Кейінгі жылдар және өлім

Фергюсон Джоанмен үйленген, және олардың төрт баласы болды: Джон-младший (Торонто Мейпл Лифс командасының бұрынғы бас менеджері), Кэтрин, Крис және Джоанн. Өмірінің соңғы жылдарында ол әйелімен бірге жылқыларға жақын болу үшін Онтарио штатының Виндзор қаласында тұрды. 1988 жылы Виндзор жарыс жолының бас директоры қызметін атқарды. 2005 жылдың қыркүйегінде Фергюсонға простата қатерлі ісігі диагнозы қойылды. Ол 2007 жылдың 14 шілдесінде қайтыс болды.