Кіріспе

Молекулалық құрылым қатынасы. Химияда vicinal дескрипторы (латынша vicinus = көрші), қысқартылып vic деп белгіленеді, екі функционалдық топтың екі жапсарлы көміртек атомына байланысқандығын (яғни 1,2 қатынаста) көрсетеді. Ол көршілес дифункционализация нәтижесінде пайда болуы мүмкін.

Молекуладағы атомдардың қатынасы

Мысалы, 2,3-дибромобутан молекуласында екі жақын бром атомы бар, ал 1,3-дибромобутан молекуласында жоқ. Көбінесе, "жақын" термині екі бірдей функционалдық топтарға ғана қолданылады. Сол сияқты, геминал дибромидінде "гемин" префиксі, "геминал" сөзінің қысқартылған түрі, екі бром атомының бір атомға байланысқан екенін көрсетеді (яғни 1,1 қатынаста). Мысалы, 1,1-дибромобутан – геминалды. Аз қолданылатын болса да, 1,3 қатынастағы топтарды сипаттау үшін "гоминал" термині ұсынылған. Геминалды, жақын және оқшауланған алмастыру үлгілерін салыстыру. АлкандарГеминалжақын оқшауланғанМетанжоқжоқЭтанжоқжоқПропан таңдалған дибромоалкандардағы алмастырғыштар қызыл түспен белгіленген. "syn", "anti", "exo" немесе "endo" сияқты басқа сипаттамалар сияқты, "жақын" сипаттамасы молекуланың әртүрлі бөліктерінің бір-бірімен құрылымдық немесе кеңістіктік жағынан қалай байланысқан екенін түсіндіруге көмектеседі. "Жақын" сөзі кейде екі бірдей функционалдық топтары бар молекулаларға ғана қолданылады. Бұл терминнің қолданылуы ароматтық сақиналардағы алмастырғыштарға да қатысты болуы мүмкін.

1H-NMR спектроскопиясы

1H ЯМР спектроскопиясында, жақын орналасқан көміртек атомдарындағы екі сутек атомының байланысуы вициналдық байланыс деп аталады. 3J байланыс тұрақтысы жақын орналасқан сутек атомдарының байланысын көрсетеді, себебі олар үш байланыс арқылы байланысады. Басқа топтарға байланысты, вициналдық байланыс тұрақтысы әдетте 0 және +20 Гц аралығындағы мәнді құрайды. Вициналдық байланыс тұрақтысының диэдрлік бұрышқа тәуелділігі Карплюс қатынасымен сипатталады.