Кіріспе

Австралиялық саяси стратегиялық сарапшы сэр Линтон Кит Кросби (туған 23 тамыз 1956 ж.)

Кросби «қара саяси өнердің шебері», «Оз сиқыршысы» және «австралиялық Карл Роув» деп сипатталған. 2002 жылы «The Age» газеті оны «ұлттың ең күшті және ықпалды тұлғаларының бірі» деп атады. Аделаида университетін бітіргеннен кейін Кросби алғаш рет Австралияның Либералдық партиясымен саясатқа қатысты, соңында 1997 жылы партияның федералды директоры болып тағайындалды. Ол 1996, 1998, 2001 және 2004 жылдарғы федералды сайлауларда партияның табысты науқандарын басқарды, бұл Говард үкіметін Австралияның екінші ең ұзақ қызмет еткен федералды үкіметіне айналдырды. 2002 жылы Кросби партиядағы ресми лауазымын тастап, «Кросби Текстор Группасы» атты консалтингтік фирма құрды. Кросби 2005 жылғы Ұлыбританиядағы жалпы сайлауда алғаш рет шетелдік саясатқа қатысты, онда ол Консервативтік партияның сәтсіз науқанын басқарды. Ол содан бері 2008 және 2012 жылғы Лондон мэрі сайлауларында, сондай-ақ 2015 жылғы жалпы сайлауда консервативтік науқандарды жүргізді, олардың барлығы партияның жеңісімен аяқталды. Оның науқаны 2016 жылғы Лондон мэрі сайлауында (онда Лейбористтік партияның өкілі Садик Хан жеңіске жетті) және 2017 жылғы жалпы сайлауда сәтті болмады, онда Консервативтер ең ірі партия болып қалды, бірақ 13 орыннан және парламенттік көпшіліктен айырылды. Австралия мен Ұлыбританиядан басқа, Кросби Канада, Жаңа Зеландия және Шри-Ланкадағы партияларға кеңесші болып қызмет етті. 2009 жылғы Еуропалық парламент сайлауында Кросби Лиссабон шартына қарсы болған жалпы еуропалық «Либертас» партиясының кеңесшісі болды.

Ерте өмір және мансап

Кросби Оңтүстік Австралияның Кадина қаласында дүниеге келді және штаттың ауылдық аймағында өсті, онда оның әкесі Дадли Кросби астық шаруасымен айналысып, қолөнер дүкенінің иесі болды. Ол Аделаида университетінде экономиканы оқыды. Кросбидің сайлауалды науқаны кезінде консерваторлар "Иммиграцияны шектеу – нәсілшілдік емес" және "Егер мерзімінен бұрын босатылған адам қызыңызға шабуыл жасаса, сіз қалай сезінер едіңіз?" сияқты назар аударатын ұрандарды пайдаланды. 2009 жылдың наурыз айында Кросбидің 2009 жылдың маусымында өтетін Еуропалық парламент сайлауы үшін бүкіл Еуропа бойынша Libertas науқанын басқаратыны хабарланды. 600 үміткерді тіркегеніне қарамастан, қозғалыс бір ғана депутатты сайлауға қол жеткізіп, көп ұзамай таратылды. 2012 жылдың қарашасында Кросби Австралияның қорғаныс жөніндегі парламенттік хатшысы Майк Келлиді Twitter-де Кросбинің «push polling» әдісін қолданғанын айтқаны үшін жала жабуда деп сотқа берді. 2013 жылдың шілдесінде үкімет темекі қаптамаларынан марканы алып тастау жоспарын қабылдамағаннан кейін, британ премьер-министрі Дэвид Кэмеронды либерал-демократтардың мүшелері Кросбидің темекі индустриясымен байланысы болғандықтан, оны бас сайлау стратегиясы қызметінен босатуға шақырды. Либерал-демократ депутаты Пол Бурстоу былай деді: «Линтон Кросби темекі индустриясының мүдделерін қорғайтын болса, үкіметтің ортасында қала алмайды. Егер ол кетпесе, премьер-министр оны жұмыстан босатуы керек». Бұл мәселе 2015 жылғы Ұлыбританиядағы жалпы сайлауға бірнеше күн қалғанда басты ақпарат құралдарында қайта жаңғырылды. 2014 жылы Кросбидің 2012 жылы Marlboro темекісін өндіретін Philip Morris International компаниясына жұмысқа орналасқаны белгілі болды. Ол сол кездегі зияткерлік меншік жөніндегі парламенттік хатшы және бұрынғы консервативтік партияның қазынашысы Лорд Марландқа темекі қаптамаларындағы біртектілікке қарсылық білдірді. Бұл ақпарат Ақпараттық еркіндік туралы заңға сәйкес Интеллектуалдық меншік кеңсесі жариялаған құжаттарда жарияланды. 2015 жылғы Шри-Ланка парламенттік сайлауы кезінде Кросби биылғы премьер-министр Ранил Викремесингхеге кеңесші болды, оның Біріккен ұлттық фронты көптеген орындарды жеңіп алып, президент Майтрипала Сирисенаның Шри-Ланка бостандық партиясымен бірлесіп үкіметтік коалиция құрды. Науқанда қазіргі премьер-министр ұсынатын «жақсы басқаруды» бұрынғы президент Махинда Раджапаксаның «жабайы заңымен» салыстыратын кең таралған жарнамалар көрсетілді. Раджапаксаның он жылдық билігі 2009 жылы Тамил жолбарыстарын жеңгеннен кейін отбасылық жемқорлық және ұлтшылдықпен ерекшеленді. Кросби мен оның серігі Кросбидің немесе CT Group компаниясының қызметкерлерінің Канада сайлауына қатысы бар деген мәлімдемелерді жоққа шығарды. 2015 жылдың желтоқсан айында Кросбидің Жаңа жылдық құрмет көрсету тізіміне енгізіліп, саяси қызметтері үшін рыцарлық атағын алатыны хабарланды. Лейборист партиясының мүшелері бұл қадамды сынады, тіпті оппозиция жетекшісі Джереми Корбин, егер сайланса, британдық құрмет жүйесін жаңартуға уәде берді. 2016 жылғы Еуропалық одақ референдумында Джонсон мен Майкл Гоув басқарылған «Шығу» жақтастары жеңіске жеткеннен кейін Дэвид Кэмерон партия басшысы лауазымынан кетті, ал Гоув Джонсонды басшылыққа қолдайтынын айтты. Джонсон бірден Кросби мен Бен Уоллес басқарған көшбасшылық науқанын бастады. Алайда, бір аптадан кейін, 2016 жылдың 30 маусымында Гоув өзі де кандидат екенін жариялады, ал Джонсон жарыстан шықты. 2017 жылдың сәуірінде премьер-министр Тереза Мэй Кросбидің 2017 жылғы жалпы сайлауға арналған консерваторлардың науқанында жетекші рөл атқаратынын мәлімдеді. Мэй консерваторлардың толық көпшілігін қамтамасыз ете алмады, ал автор Ханна Джейн Кросбиді «апатты, қорқынышты жағымсыз науқан» деп сипаттады. 2017 жылдың 3 қазанында Консервативтік партия конференциясы кезінде Амбер Радд Кросбиді жалдады деген хабар тарады, ол партия басшылығына үміткер болуға дайындалып жатыр деген болжамдар айтылды. 2018 жылы Кросби Борис Джонсонмен байланысқа түсіп, премьер-министр Тереза Мэйге қарсы көшбасшылық шайқасын ұйымдастыруға тырысып, оның Brexit саясатын «жоюға» көмектесуге әрекеттенді, оны Brexit дауыс берушілеріне жасалған опасыздық деп есептеді. Сондай-ақ, баспасөз құралдары оның Тереза Мэйдің келісіміне қарсылығы 2017 жылғы жалпы сайлаудағы жеңілістері үшін оны кінәлаған Тереза Мэйге «қарсы қадам» болғанын айтты. 2019 жылы The Guardian газеті Facebook-тегі «қатты Brexit» жарнамаларын қолдайтын бірнеше тәуелсіз топтардың Линтон Кросбидің лоббистік фирмасы CTF Partners компаниясының қызметкерлерімен басқарылатынын көрсететін құжаттарды алғанын хабарлады.

Тактикасы

Кросби «клин стратегиясы» деп аталатын тактиканы қолдануға бейім екендігі айтылады. Осы тактика арқылы ол кеңес беретін партия сайлау кампаниясына бөлініс тудыратын немесе даулы әлеуметтік мәселені енгізеді, қарсылас партияның оппозициядағы фракциясымен өзінің ұстанымын үйлестіреді. Мұның мақсаты – қарсылас партия ішінде ашулы пікір таласын қоздыру, оның қолдаушыларын тартып алу және бұрын қолайсыз деп есептелген көңіл-күйді заңды ету. Бұл «радардың астында» немесе «ит сыбызғысы» кампаниясы деп те сипатталады. Кросби бұл тактиканы шекаралық сайлау округтеріне бағытталған және жергілікті мәселелер мен жеке тұлғаларға назар аударатын жергілікті кампаниялармен үйлестіреді. Кросбидің жұмысты қатаң ұйымдастыратыны, қарапайым хабарламаларға назар аударатыны, шекаралық сайлау округтеріне бағытталатыны және көптеген сауалнамаларды пайдаланатыны айтылады. Guardian басылымының хабарлауынша, 2015 жылы Майкл Фэллон осы стратегияны іске қосып, Эдж Милибандты Лейбористік партия сайлауда көш бастаған кезде Шотландия Ұлттық партиясымен жасалған келісім аясында «Тридент» қаруын тоқтатуға дайындалып жатыр деп айыптаған.

Жеке өмір

Кросби австралиялық Доун Генрихке үйленген, екеуінің Тара және Эмма есімді екі ересек қызы бар. Ол бұрын "саясат арқылы Австралия қоғамына қызмет еткені" үшін Австралия үкіметінің жүз жылдық медалін алған. Кросби 2016 жылғы Жаңа жылдық наградалар бойынша Ұлыбританияда "саяси қызметтері үшін" рыцарь дәрежесіне ие болды. Бұл құрмет Лейбористік партия мен Либерал-демократтар өкілдерінен сын тудырды, олар Кэмерон үкіметін саяси жемқорлыққа қатысқан деп айыптады. Кросбидің қолдаушылары Еңбек партиясының стратегиясы Спенсер Ливермордың осы жылдың басында өмір бойына парламент мүшесі атағын алғанын еске салады.