Кіріспе

Дін
Рухани баптистік сенім – Африка тегіндес адамдардың бұрынғы британдық Батыс Үнді елдерінде, әсіресе Гренада, Сент-Винсент және Гренадиндер, Тобаго және Виргин аралдарында пайда болған дін. Бұл – құлдар әкелген көптеген дәстүрлі Африка діндерінің элементтерін христиандықпен біріктіретін синкретикалық афро-карибтік дін. Рухани баптистер өздерін христиандар санайды. Баптистік сенім Тринидад мемлекетінде басқаша қалыптасты. Өйткені, басқа елдерде дін құлдарды жіберген плантацияларда дамыған болса, Тринидадтағы дінді 1812 жылғы соғыс кезінде америкалықтарға қарсы Колониялық теңізшілер корпусы ретінде соғысу үшін британдықтар жалдаған бұрынғы американдық құлдар – Мерикиндер әкелді. Соғыс аяқталғаннан кейін бұл бұрынғы құлдар Тринидадта Саванна Гранде миссиясының (қазір Принс Таун деп аталады) шығысында алты ауылға қоныстанды, содан бері бұл ауылдар Компания ауылдары деп аталады. Осы американдық қоныс аударушылар өздерімен бірге Екінші Ұлы оянудың баптистік сенімін, ал Грузиядан келгендері үшін – Гулла мәдениетін әкелді. Ұлыбританиядан келген Баптистік миссионерлік қоғамның миссионерлерінің келуі Компания ауылдарындағы баптистік сенімге үлкен әсер етті. Бірақ, «Лондон баптистері» мен қалғандары арасындағы жікке бөлінуге қарамастан, Компания ауылдарының баптистік қауымдары, тіпті Гулла тегі бар қауымдар да, өз іс-әрекеттерінде Африканың көрінетін ықпалын аз сақтады. Сондықтан Джон Хакшоу елдің солтүстігіндегі баптистерге басқаша көзқарас білдіре алды:

цитата: «Компания ауылдарында» қоныстанғандар Баптистік миссионерлік қоғамның ықпалына ұшыраса, солтүстікте қоныстанғандар Америкадан әкелген сенімдерін, африкалық діни практикалармен және осында кездескендермен біріктіріп сақтады, осының нәтижесінде қазіргі «Рухани баптистер» тобы қалыптасты». Қазір бұл елдегі екі түпкілікті діннің бірі болып саналады, екіншісі – Растафари діні. Барбадос тумасы, архиепископ Гранвилл Уильямс Тринидад пен Тобагода 16 жыл өмір сүрді, онда ол жергілікті Рухани баптистерді көрді. Тринидадтық қозғалысқа ықылас білдірген ол, аян көріп, Құдайдың даусын естігенін мәлімдеді. Барбадосқа оралғаннан кейін ол Остинс, Крайст-Черч қаласында алғашқы ашық ауадағы жиын өткізді. Барбадоста жақсы қабылдануға байланысты ол тез арада Иелинг Гроув қаласында Иерусалим Апостольдық Рухани Баптист шіркеуін құрды. Осы шіркеуден кейін Ричмонд Гэптегі Сион да құрылды. 1999 жылғы мәліметтер бойынша Барбадостағы жамағаттың саны шамамен 1900-ге жетті, ал Иерусалим шіркеуі 3000 орындыққа қайта салынды.

Атауы

Тринидадтағы Рухани баптистерді жергілікті тұрғындар "Шоутерс" деп атайды, бұл діннің ерекше амалдарынан туындаған атау. Жақтастары ән айту, дұға ету және уағыздау ісінде өте белсенді. Дегенмен, "шоутер" сөзі қарапайымдықпен қарастырылады және ғибадат кезінде Киелі Рухты шақыру практикасына байланысты "рухани" термині қолдану артықшылыққа ие. Сент-Винсенттегі Рухани баптистерді жергілікті халық "шейкерлер" деп атайды, себебі олар мадақтау мен құлшылық кезінде Киелі Рухты шақырады. Сент-Винсент баптистері сонымен қатар, құлдық кезінде христиан дініне өткендерін көрсететін "Конвертированные" деген лақап атымен де белгілі.

Діни бағыт

Тринидад пен Тобагодағы Рухани баптистердің қызметі 1917 жылы Shouter Prohibition Ordinance арқылы тыйым салынды, ол кейін 1951 жылы күштен шығарылды. Кейінірек оппозициялық парламентарий Эшфорд Синанан ПНМ үкіметі тұсында осы жарлықты жоюға ұсыныс жасап, нәтижеге қол жеткізді. Бүгінде Рухани баптистер өз дінін еркін өркендетуге мүмкіндік алды. Біріккен Ұлттық Конгресс оларға ұлттық мереке тағайындап, сондай-ақ штаб-пәтерін орнату үшін жер берді.

Типтік киім

Бас киімнің немесе киімнің түстері әр түрлі болып келеді және "рухани қалаларды", сол адамға ең жақын қасиеттерді немесе нанымның түрлі сипаттарын көрсетеді.

Ұрғашы

Ерлер бас киім кие алады, бірақ бастың жоғарғы жағы көбінесе ашық қалдырылады. Ерлер көбінесе көйлек немесе қысқа жейде киеді. Жоғары дәрежелі тұлғалар (Қожалар, Пасторлар, Епископтар және т.б.) көйлектің үстінен альба киюге болады.

Әйелдер

Бас киім – Киелі кітапта айтылғандай, киім, алжапқыш және арқандар, белдіктер немесе белбеу сенімде берілген және адам рухани жолында білімін арттырған сайын ашылады.

Демалыс

1996 жылы Тринидад және Тобаго үкіметі рухани баптистер дініне арналған мемлекеттік мереке күнін белгіледі, ол 30 наурызда «Рухани баптистер/Шоутерлерді азат ету күні» деп аталады. Бұл күн күрестің естелігі ретінде және тыйым салу заңының жойылғанын мойындау үшін тойланады. Тринидад және Тобаго – рухани баптистер дініне арналған мемлекеттік мереке күнін тойлайтын жалғыз ел.

Шанго баптистері

Шанго баптистері Тринидадта пайда болды және тек Тринидадта ғана таралды. Оның рухани баптизм дінімен ешқандай қатысы жоқ. Шанго – Тринидадтағы Ориша дінінің амалдары. Тринидадта Оришаны Шанго деп те атайды, ал «Шанго баптисі» термині кейде рухани шомылдыру рәсіміне де, Ориша/Шангоға да қатысы бар адамдарды сипаттау үшін қолданылады. «Шанго баптисі» термині кейбір рухани баптизм мен Ориша/Шангоның жандарында теріс мағынаға ие болды, олар бұл терминді қолданушылар екі дінді шатастырады дейді, бірақ шындығында олар толығымен бөлек діндер. Кейбіреулер: «Шанго баптисі деген нәрсе жоқ. Шанго – Шанго, баптист – баптист» дейді. Тағы бір жағы, Шанго баптистері жай ғана «екі түрлі жол ұстанады» дейді; олардың «баптизм және Ориша амалдарының» қосылуы Тринидадтағы отаршылдық биліктің жасаған қысымының салдары. Іс жүзінде Тринидадтағы Ориша діні рухани баптизммен байланысты емес. Оришаға арналған құлшылық Рухани баптист шіркеулерінен өзгеше және басқа жерлерде өткізіледі.

Сент-Винсент және Гренадиндер

Тау Оливет С. Б. Шіркеуі, (Layou)
Беттел С. Б. Шіркеуі, (Мас Қармел)
Қасиетті Жүсіп С. Б. Шіркеуі
Қасиетті Мария С. Б. Шіркеуі

Ұлыбритания

Мт Мория С. Б. К. Лондон (Ұлыбритания)
Мелхиседек С. Б. К. Лондон (Ұлыбритания)