Кіріспе

Сәбилердің жүруіне көмектесетін құрал

Сәбилер жүргіші – өздігінен жүре алмайтын нәрестелердің бір жерден екінші жерге қозғалуына мүмкіндік беретін құрал. Қазіргі заманғы сәбилер жүргіштері кішкентай балаларға да арналған. Олардың негізінде дөңгелектерге орнатылған қатты пластиктен жасалған тұғыр және екі аяқ тесігі бар матадан тігілген орындық болады. АҚШ-та сәбилер жүргіштері салдарынан жыл сайын 2000-ға жуық бала жедел жәрдемге түсуді қажет ететін ауыр жарақат алады, бұл педиатрларды оларды толығымен тыйым салуға шақыруда.

Даму кеудесі себептері

Көптеген ата-аналар мұндай жүргіштер баланы тез жүруге үйретеді деп ойлайды. Бірақ, шындығында, олар қалыпты баланың жүруін екі-үш аптаға дейін кешіктіруі мүмкін. Маңыздысы – жүргішті пайдалану мерзімі; әр 24 сағат жүргіште өткізген сайын (мысалы, күніне бір сағаттан 24 күн бойы), балалар жүруді үш күннен, ал тұруды төрт күннен кейін үйренеді.

Қауіпсіздік мәселелері

Балаларға арналған жүргіштер көптеген алдын алуға болатын жарақаттарға әкеп соқты, оларға жолану, құлау немесе сырғақ еденде сығу себеп болады. Бұған жүргішпен жүріп баспалдақтан құлаудың нәтижесінде болатын жарақаттар жатады, көбінесе мұндай құлаулар баспалдақтан қарапайым құлаудан ауыррақ болады. Жүргіштер балаларға әдетте жете алмайтын бассейн, ванна және ас үй сияқты жерлерге жетуге мүмкіндік береді, онда олар пештен қайнап жатқан тағамды тартып алып күйіп қалу қаупі бар, бұл құрылғымен байланысты жарақаттардың санын анықтауды қиындатады. АҚШ Тұтынушылар өнімдерінің қауіпсіздігі комиссиясы, Америка педиатрия академиясы, Kids In Danger және басқа да ұйымдар ата-аналарды балаларға арналған жүргіштерді пайдаланудан бас тартуға шақыру үшін ескертулер жариялады. Медициналық ортада ата-аналарды тікелей білім беру осы құрылғыларды пайдалануға олардың ықыласын азайтады. Канадада 2004 жылдың 7 сәуірінде балаларға арналған жүргіштерді сатуға тыйым салынды. Канада әлемде балаларға арналған жүргіштерді сатуға, импорттауға және жарнамалауға тыйым салған алғашқы ел болды. Бұл тыйым өзгертілген және қолданылған жүргіштерге, соның ішінде саяжайларда немесе көшбазарларда сатылатындарға да қолданылады. Балаларға арналған жүргіштің иесіне 100 000 CA долларына дейін айыппұл салынуы немесе алты айға дейін бас бостандығынан айырылуы мүмкін. 2004-2008 жылдар аралығында мұндай жарақаттардан сегіз нәресте көз жұмды. Кейбір дөңгелекті ойыншықтар кішкентай балалардың жүріп бара жатқанда ұстап тұруы үшін жасалған. Жарқын түстермен жасалған және ойыншықтармен және интерактивті мүмкіндіктермен безендірілген бұл жүргіштер баланың физикалық дамуына көмектеседі және оның танымдық және сезімдік қабілеттерін дамытады.

Тарих

Балаларға арналған жүргіштер Еуропада 15 ғасырда белгілі болған. Сол кездегі голланд қолжазбасы "Клевестің Екатеринасының сағаттарында" нәресте Иса ағаштан жасалған жүргіште бейнеленген. "Go cart" – дөңгелекті нұсқаның тарихи атауы еді. Басқа да түрлері қолданылды. Бала жүгіретін құрылғы – баланың белінен биіктікте орналасқан, еден мен төбеге бекітілген тіреуге орнатылған, жұмсақ ағаш сақина. Бала сақинаның ішіне қойылып, тіреудің айналасында шеңберлеп жүре алатын. Бұл баланың қауіпті жерлерге, мысалы, ыстық пешке жақындауына кедерес келтірді.