Кіріспе
Химияда, нақты айналу ([α]) – хиральды химиялық қосылыстың қасиеті. Нақты айналу мәндері deg·mL·g−1·dm−1 бірліктерімен көрсетіледі, бірақ көбінесе олар градус ретінде жазылады, ал бірліктің қалған бөліктері түсініледі. Бұл мәндерге әрқашан температура, еріткіш және қолданылған жарықтың толқын ұзындығы туралы мәлімет қоса берілуі керек, себебі осы факторлардың барлығы нақты айналуға әсер етеді. Жоғарыда айтылғандай, температура мен толқын ұзындығы әдетте үстін сызықшамен және астын сызықшамен көрсетіледі, ал еріткіш жақшада жазылады немесе су болған жағдайда көрсетілмейді.
In chemistry, specific rotation ([α]) is a property of a chiral chemical compound.</blockquote>
Values for specific rotation are reported in units of deg·mL·g−1·dm−1, which are typically shortened to just degrees, wherein the other components of the unit are tacitly assumed. These values should always be accompanied by information about the temperature, solvent and wavelength of light used, as all of these variables can affect the specific rotation. As noted above, temperature and wavelength are frequently reported as a superscript and subscript, respectively, while the solvent is reported parenthetically, or omitted if it happens to be water.
Өлшем
+ Мысалдар Қосылыстың атауы [α]D20 [deg dm−1cm3 g−1] (S) 2 Бромбутан +23.1 (R) 2 Бромбутан -23.1 D Фруктоза -92 D Сахароза +66.37 Пенициллин V +223 Прогестерон +172 Тестостерон +109 Оптикалық бұрылыс поляриметр деп аталатын құралмен өлшенеді. Байқалған бұрылыс пен сынамадағы оптикалық белсенді заттың концентрациясы арасында сызықтық байланыс бар. Байқалған бұрылыс пен қолданылатын жарықтың толқын ұзындығы арасында сызықтық емес байланыс бар. Ерекше бұрылыс екі формуланың бірін пайдаланып есептеледі, сынама тексерілетін таза химиялық зат немесе ерітіндіде ерітілген химиялық затқа байланысты.
Optical rotation is measured with an instrument called a polarimeter. There is a linear relationship between the observed rotation and the concentration of optically active compound in the sample. There is a nonlinear relationship between the observed rotation and the wavelength of light used. Specific rotation is calculated using either of two equations, depending on whether the sample is a pure chemical to be tested or that chemical dissolved in solution.
Үлкен және кіші айналыммен жұмыс істеу
Егер қосылыстың нақты айналуы өте үлкен болса немесе сынама тым шоғырланған болса, сынаманың нақты айналуы 180°-тан асады, сондықтан бір ғана поляриметрмен мұны анықтау мүмкін емес (мысалы, +270° және −90° мәндерін ажыратуға болмайды, сондай-ақ 361° және 1° мәндерін де ажырату мүмкін емес). Мұндай жағдайларда, әртүрлі концентрацияларда айналуды өлшеу нақты мәнді анықтауға көмектеседі. Тағы бір әдіс – өлшеулерді жүргізу үшін қысқарақ оптикалық жол ұзындығын қолдану. Өте кішкентай немесе өте үлкен бұрыштар болғанда, өлшеуді жеңілдету үшін нақты айналудың толқын ұзындығына қатысты өзгеруін де пайдалануға болады. Толқын ұзындығын өзгерту, әсіресе бұрыш кішкентай болғанда тиімді. Көптеген поляриметрлер осы мақсатта сынап лампасымен (натрий лампасынан басқа) жабдықталған.