Кіріспе
Англия мен Франция арасындағы LeShuttle (бұрын Eurotunnel Le Shuttle және The Shuttle деп те аталатын) автокөлік тасымалдау пойызы қызметі – Францияның Кале және Ұлыбританияның Фолькстоун қалалары арасындағы теміржол шатл қызметі. Ол автомобильдерді (автомобильдер, велосипедтер және мотоциклдерді қоса), сондай-ақ жолаушыларды (кейбір жануарларды қоса) Ла-Манш туннелі арқылы рельспен тасымалдайды. Жүк көліктері бір локомотивпен тасымалданатын жеке шатл пойыздарында жүзеге асырылады, оларда "Клуб вагоны" деп аталатын жолаушылар вагоны да бар. Бұл қызметті Channel Tunnel иесі Getlink компаниясы басқарады және оған жауапты.
LeShuttle (formerly Eurotunnel Le Shuttle and also known as The Shuttle) is a railway shuttle service between Calais in France and Folkestone in United Kingdom. It conveys road vehicles (including cars, bicycles and motorcycles) and passengers (including some animals) by rail through the Channel Tunnel. Freight vehicles are carried in separate shuttle trains hauled by the same locomotives, that also contain a passenger carriage, known as the Club Car. The service is owned and operated by Getlink, the owner of the Channel Tunnel.
Операция
Екі терминалда да көлік тіркеу кабиналары және біріктірілген бақылаулар (онда француз шекара полициясы, француз кедені және Ұлыбритания шекара күштері бір орында ұшу алдындағы иммиграциялық және кедендік тексерулерді жүргізеді), үлкен ыңғайлы сауда орталығы, ұзақ жүк тиеу платформалары және рельс шеңбері бар. Терминалға келген кезде, алдын ала брондалған немесе брондалмаған көліктер (жеке жүк/жолаушылар кабиналарында) тіркелуі мүмкін. Егер көлік брондалған пойызға ерте келсе, жолаушылар кафелер мен салықсыз саудасы бар терминал ғимаратына бара алады, содан кейін пойызға шақырылғанда міне алады. Пойызға барар жолда жолаушылар біріктірілген бақылау аймағынан өтеді және пойызға отыру үшін кезекке тұрады. Бортқа отыру аяқталғаннан кейін, қауіпсіздік туралы хабарламалар дыбыс жүйесі арқылы ойнатылады және жүк вагондары жөнелтуге дайын болғаннан кейін пойыз кетеді. Пойыз туннельден шыққаннан кейін, шамамен 22 минуттан соң, ол шеңбер бойымен айналып, терминал платформасында тоқтайды. Содан кейін ол жарты сағаттан астам уақыт ішінде түсіріліп, жаңа көліктермен қайта жүктеледі. Осы уақытта жолаушылар өз көліктерін пойыздан француздық A16 автожолына немесе британдық M20 автожолына қосымша бақылаусыз шығарады. Толық сапар автомобиль жолдары арасында кем дегенде 1 сағат 30 минутқа созылады, ал платформадан платформаға өту 35 минутты құрайды. Folkestone-дегі рельс шеңбері сағат тілі бойынша, ал Coquelles-дегі шеңбер сағат тіліне қарсы айналады. Бұл локомотивтер мен вагондардың дөңгелектерінің тозуын теңестіреді, өйткені әрбір жиын (сол немесе оң) тек бұрылыстарды кесіп өтетін сызықтың сыртқы жиегінде уақытының жартысын ғана өткізеді. Қозғалысқа байланысты, әр сағатта екіден төртке дейін жолаушылар көлігімен және төрттен жетіге дейін ауыр жүк көлігімен пойыз кетеді.
Көлік
LeShuttle пойызы шамамен ұзын және тот баспайтын болаттан жасалған. Шатлға қолданылатын вагондардың жүк көлемі британдық немесе француздық теміржолдардан гөрі үлкен. Осы себепті, олар туннельден және оның екі терминалынан тысқары ұлттық теміржол желісімен қатынаса алмайды.
Жолаушылар көлігімен жүретін шатл пойыздары
LeShuttle жолаушылар көлігі үшін тоғыз көлік тасымалдау пойызы бар, олардың әрқайсысы екі шетінде локомотивке және арасында толық жабық көлік вагондарынан (пойыз вагондарынан) тұратын тізбекке ие. Әр вагонның ұзындығы белгілі бір шамада болады. Пойыз екі бөлімнен құралған, олар біріктірілген. Бір бөлімі бір қабатты, ал екіншісі екі қабатты. Әр бөлімде барлығы 14 вагон бар, олардың 12-сі көліктерді тасымалдайды, ал әр жағында жүк тиеу/түсіру вагоны орналасқан. Вагон араларында өртке төзімді есіктер орнатылған, олар көліктерді тиеу үшін ашылады және туннельде жүру кезінде жабылады. Жүк тиеу/түсіру вагондары көліктердің пойыз вагоны мен платформа арасында қозғалуына мүмкіндік беретін тақталармен жабдықталған. Екі қабатты жүк вагондарында жоғарғы деңгейге көтерілуге арналған пандус бар. Биіктігі белгілі бір шектен төмен көліктер әдетте шаттлдың екі қабатты бөлігіне тиеледі. Биік немесе ұзын көліктер, мысалы, автоүйдеушілер, автобустар және тіркеме тартқан көліктер шаттлдың бір қабатты бөлігіне тиеледі. Жеке көліктерді бір қабатты вагондардың бос бөліктеріне де қоюға болады. Eurotunnel кейде екі қабатты вагондарды «жартылай толы» күйде пайдаланады, персонал шығындарын азайту үшін жоғарғы қабатты жауып тастайды. Жүк тиеу кезінде көліктер вагондар арасында жүреді, бірақ пойыз қозғалғанда вагондар жеке-жеке жабылады. Көлікке отырғаннан кейін жүргізушілер мен жолаушылар көліктерінен түсіп, аяқтарын созуға немесе дәретхананы пайдалануға болады, бірақ қосымша қызметтер жоқ. Дәретханалар екі қабатты бөлімдегі әр үшінші вагон мен бір қабатты бөлімдегі жүк вагондарында орналасқан. Жолаушыларға белгіленбеген жерлерде тұрған көліктер арасында жүрмеуге кеңес беріледі, себебі туннельдегі еңіс (Англия тарапындағы 1,1% үздіксіз еңіс) жүргізушілер тұрақ тежегішін қосуды ұмытса, көліктердің кері немесе алға жылғалыуы мүмкін.
Жүк көліктерімен жүретін шатл пойыздары
Жүк машиналары жолаушылар көлігінен бөлек, жүк көліктерімен (ЖЖК) тасымалданады. LeShuttle компаниясында әрқайсысы екі басында локомотиві бар 15 жүк көлігі бар, 31 немесе 32 көбінесе ашық көлік вагоны (поезд вагондары), үш жүк тиеу/түсіру вагоны (поезддің екі жағында және ортасында) және "клуб вагоны" деп аталатын бір жолаушылар вагоны бар. Көлік тасымалдайтын вагондар ұзын, металл қаңқасы бар, жүк машинасының кабинасын (өрт тұтануға ең ықтимал орын) металл шатырмен жабады, бірақ көліктің қалған бөлігі жабық емес. Жүргізушілер өз жүк машиналарын өздері пойыздарға тиеді, орналасқаннан және дөңгелек тоқтағыштармен бекітілгеннен кейін, жүргізушілер шағын автобуспен поезддің алдыңғы жағындағы клуб вагонына жеткізіледі. Клуб вагонында тегін Wi-Fi, дәретханалар және сусындар мен тағамдар сататын автоматтары бар. Сапар аяқталғаннан кейін, жүргізушілер өз көліктеріне қайтарылып, пойыздан түсіп, сапарды жалғастыра алады.
Бақылау орталықтары
Темір жол және автомобиль қозғалысын басқару орталықтары тәулік бойы жұмыс істейді. Ла-Манш туннелі көлік жүйесінің жалпы басқаруы темір жол бақылау орталығынан, RCC-дан жүзеге асырылады. Әр терминалда екі бақылау орталығы бар, олардың әрқайсысы жүйені басқаруға қабілетті. RCC Ла-Манш туннелі инфрақұрылымы бойынша, соның ішінде терминал аймақтарында қозғалатын барлық темір жол қозғалысын (шаттлдар мен пойыздар) басқарады. Жүйе екі бөліктен тұрады: RTM (Темір жол қозғалысын басқару) туннельдер мен терминал аймақтарындағы барлық темір жол қозғалысын басқарады, ал EMS (Инженерлік басқару жүйесі) желдету, жарықтандыру, катенерлік сымдарға электр қуаты беру сияқты бекітілген жабдықтарды басқарады. Жол қозғалысын бақылау орталықтары (ЖЖК) жолаушылар және жүк тасымалы қызметтері үшін көлік құралдарының қозғалысын басқаруға жауапты, олар әр терминалдың айналасында қозғалып, төлемдерді қабылдайды, шекара бақылауынан өтеді, пойыздарға мінеді және пойыздардан автомагистральдерге (Францияда А16 және Ұлыбританияда М20) шығады.
Қауіпсіздік
Қауіпсіздік ережелері туннель арқылы барлық шаттл пойыздары үшін екі локомотивті талап етеді, біреуі алдыңғы жақта, біреуі артқы жақта, және екеуі де пойыз тосқауыл болған жағдайда кері бұрылуы мүмкін. Шаттл пойыздарында екі 9-шы сынып локомотивтері бір шаттл пойызын басқарады. Әрбір локомотив өзінің серігі істен шыққан жағдайда, пойызды жеке сүйреуге қабілетті. Егер екі локомотив те істен шықса, екі толық жұмыс істейтін локомотиві бар басқа пойыз, өз жүгімен қатар, бұзылған пойызды да туннель арқылы жылжытуға жеткілікті қуатқа ие. Пойызға көмектесу үшін дизельдік локомотивтер екі терминалда да дайын тұрады. Сондай-ақ, шаттл пойыздарында көліктерді басқарушы, жүк тиеу және ішкі функцияларды жасайтын қызметкерлер бар. Жүк тасымалдау шаттлдарында қызметкерлер жүк көліктерінің жүргізушілерімен бірге алдыңғы жақтағы жолаушылар вагонында отырады; ал жолаушылар тасымалдау шаттлдарында олар пойызды аралап тексеру жүргізеді. Пойыздың ұзындығы сондай, туннельдің кез келген жерінде, пойыздың ұзындығы теміржол туннельдеріне іргелес жатқан қызметтік туннелге екі эвакуациялық есікті қамтиды. Жолаушылар вагондары өртке төзімді есіктермен жабылады және қысыммен жабдықталады. Барлық көліктер жүктелгеннен кейін осы есіктер жабылады. Оларда кішкентай жаяу жүргіншілерге арналған есіктер де бар, оларды пойыз қозғалғанда бір вагоннан екіншісіне өту үшін ашуға болады, бірақ олар кейін автоматты түрде жабылады. Eurotunnel ашық каркасты үлкен жүк вагондарында өрттің алдын алуға немесе сөндіруге қатысты шаралар қолданбағаны үшін сынға ұшырады. 1996 жылы Ла-Манш туннелінде болған өрттен кейін Өрт сөндірушілер одағы жасаған ұсыныстар – өрттің таралуын болдырмау үшін жабық вагондарды пайдалану керек еді – ескерілмеді. Жаңа қауіпсіздік ережелері қатаңдатылып, содан кейін жеңілдетілді. Мысалы, енді пойыздардың әр шетінде локомотив болуы міндетті емес, тек жүргізуші кабинасы болуы жеткілікті, себебі құтқару локомотиві апатқа ұшыраған пойызға көмектесе алады және пойызды бөліктерге бөлудің қажеті жоқ. Екінші жағынан, өрттің таралуын тоқтату үшін бұрынғы толық торлы жүк вагондары енді тек кабинаны ғана жабады, және болашақта өрт қаупін болдырмау үшін туннельдің әр шетінде тексерулер жүргізіледі.