Кіріспе
1934 жылғы Роджерс пен Харт стандарты
"Blue Moon" – Ричард Роджерс пен Лоренц Харттың 1934 жылы жазған, стандартты балладаға айналған танымал әні. Алғашқы жазбаларына 1935 жылы Конни Босуэлл мен Ал Боулидің жазбалары кірді. Ән 1949 жылы екі рет хитке айналды, АҚШ-та Билли Экстин мен Мел Торме сәтті жазбаларын шығарды. 1961 жылы "Blue Moon" doo wop тобы Marcels үшін Billboard 100 және Ұлыбритания сингл чарттарында халықаралық бірінші орынды иеленді, ал сол жылы Ventures тобының инструменталды нұсқасы 54-ші орынға түсті. "Blue Moon" әні жылдар бойы көптеген әртістер тарапынан орындалды, олардың ішінде Фрэнки Авалон, The Beatles (студиялық джем ретінде), Фрэнк Синатра, Джо Стаффорд, Элла Фицджеральд, Рей Стивенс, Билли Холидей, Ал Боули, Элвис Пресли, Бобби Винтон, Сэм Кук, The Platters, The Mavericks, Дин Мартин, Амалия Родригес, Ивонн Де Карло, The Supremes, Синди Лаупер, New Edition, Боб Дилан, Chromatics және Род Стюарт бар. Бинг Кросби 1962 жылғы On the Happy Side альбомында әнді қосарланған күйде орындады. Cowboy Junkies әннің нұсқасын "Blue Moon Revisited (Song for Elvis)" шығармасына енгізді, ол олардың екінші альбомы The Trinity Session-ның екінші және келесі шығарылымдарында пайда болды. Бұл ән сондай-ақ Премьер-лига футбол клубы "Манчестер Ситидің" әнұраны болып табылады.
Өмірбаян
Роджерс пен Харт 1933 жылдың мамырында Metro Goldwyn Mayer компаниясымен келісімшарт жасады. Көп ұзамай оларға студияның ең үздік актерлері ойнайтын «Голливудтық той» фильміне әндер жазу тапсырылды. Роджерс еске алды: «Біздің бір идеямыз – Жан Харлоуды әдемі, жас қыз ретінде көрсету, ол дұға оқып немесе ән айтып, құдайға жалбарынуы керек еді. Бұл эпизод фильмге қалай үйлесетінін білмеймін, бірақ мақсаты Харлоудың киножұлдыз болуға деген ұмтылысын көрсету еді ("О, Раббым, егер сен жоғарыда бос болсаң, / Мен дұғамен көмек сұраймын / Сондықтан маған үнсіздік сыйлама"). Ән жазбаға алынбады (1934 жылы фильм Харлоусыз шықты) және 1933 жылдың 14 маусымындағы «Prayer (Oh Lord, make me a movie star)» атты MGM әнінің авторлық құқығы 1933 жылдың 10 шілдесінде жарияланбаған туынды ретінде тіркелді. Харт 1934 жылғы «Манхэттен мелодрамасы» фильміне арналған атау әні үшін жаңа мәтін жазды: «Бірінші акт: / Кофейіңді ішіп, жүгіресің; / Метроға тығыласың. / Тыныс алма, рұқсат жоқ». «It's Just That Kind of Play» деп аталған ән фильмнен шығарылуға тиіс еді, және 1934 жылдың 30 наурызында жарияланбаған туынды ретінде авторлық құқыққа тіркелді. Содан кейін студия фильмге түнгі клубта орындалатын ән сұрады. Роджерс әлі де мелодияны ұнатқандықтан, Харт үшінші мәтінді жазды: «Әрбір адамның жаман жағы» ("О, Раббым / Мен сүйіктіге адал бола аламын, / Бірақ содан кейін әрқашан табамын / Әр адамның жаман жағы"). Олар бұл әннің коммерциялық сұранысқа ие екенін, бірақ оған романтикалық мәтін мен тартымды атау қажет екенін шешті. Харт бастапқыда тағы бір мәтін жазуға құлықсыз болды, бірақ оны көндірді. Ән Variety тізімінде 18 апта бойы No. 1 орында тұрды, 1935 жылдың 26 қаңтарында. Әнді 1934 жылдың қараша айында Decca Records үшін Глен Грей және Casa Loma Orchestra, ал 1935 жылы Brunswick Records үшін Конни Босвелл орындады. Кейіннен ол кем дегенде жеті MGM фильмінде пайда болды, соның ішінде Маркс бауырларының «Цирк әлемінде» (1939) және (Элвис Пресли орындаған) «Viva Las Vegas» (1964) фильмдерінде. 2018 жылдың 16 қыркүйегінде The New York Times газеті жариялаған мақалада, деректі фильмдерді түсіретін режиссер Лиз Роман Галлес өзінің сайтында «Blue Moon» әнінің авторы оның қайтыс болған әкесі Эдвард В. Роман екенін мәлімдеген 1936 жылғы сот ісі туралы айтты. Отбасы мүшелерінің айтуынша, "оның әкесі әнді 900 долларға сатып, көлік алған, немесе ол бай әрі танымал Роджерс пен Харттан сол соманы алған". Роджерс және Хаммерштейн ұйымының бас креативті директоры Тед Чапин Галлестің оқиғасы туралы естімегенін және оның "біршама қисынсыз" көрінетінін айтты.
One of our ideas was to include a scene in which Jean Harlow is shown as an innocent young girl saying — or rather singing — her prayers. How the sequence fitted into the movie I haven't the foggiest notion, but the purpose was to express Harlow's overwhelming ambition to become a movie star ('Oh Lord, if you're not busy up there,/I ask for help with a prayer/So please don't give me the air '). The song was not recorded (the movie was released without Harlow in 1934) and MGM Song "Prayer (Oh Lord, make me a movie star)" dated June 14, 1933, was registered for copyright as an unpublished work on July 10, 1933. Hart wrote new lyrics for the tune, as the title song for the 1934 film Manhattan Melodrama: "Act One:/You gulp your coffee and run;/Into the subway you crowd./Don't breathe, it isn't allowed". The song, also titled "It's Just That Kind of Play", was cut from the film before release, and registered for copyright as an unpublished work on March 30, 1934. The studio then asked for a nightclub number for the film. Rodgers still liked the melody, so Hart wrote a third lyric: "The Bad in Every Man" ("Oh, Lord /I could be good to a lover,/But then I always discover/The bad in ev'ry man" — decided that the tune was suited to commercial release but needed more romantic lyrics and a punchier title. Hart was initially reluctant to write yet another lyric but he was persuaded. The song charted in the Variety Top Ten for 18 weeks, reaching No. 1 on January 26, 1935. The song was also recorded by Glen Gray and the Casa Loma Orchestra for Decca Records in November 1934 and Connee Boswell for Brunswick Records in 1935. It subsequently was featured in at least seven MGM films, including the Marx Brothers' At the Circus (1939) and (as sung by Elvis Presley) Viva Las Vegas (1964). On September 16, 2018, an article in The New York Times reported that documentary filmmaker Liz Roman Gallese claimed on her website a 1936 lawsuit alleging "Blue Moon" was written by her late father, Edward W. Roman. The family story was "that her father had sold the song for $900 to buy a car, or maybe that he had 'settled' with the rich and famous Rodgers and Hart for that amount." Ted Chapin, the chief creative officer of the Rodgers & Hammerstein Organization, said that he had not heard of Gallese's story and that it seemed "a little far fetched."
Элвис Пресли нұсқасы
"Blue Moons" тобының рок-н-роллға алғашқы кроссоверлік жазбасы 1954 жылы Сэм Филлипс продюсерлік еткен Элвис Преслиден шықты. Оның әннің кавер нұсқасы 1956 жылы RCA Records лейблымен шыққан "Elvis Presley" дебюттік альбомына енді. Преслидің "Blue Moon" әнінің жаңадан орындалуы "Just Because" әнімен бірге 1956 жылдың тамызында сингл ретінде жарық көрді. "Blue Moon" Billboard Top 100 тізімінде он жеті апта болды, бірақ ол тек жетілікке жетті. Преслидің "Blue Moon" нұсқасы Джим Джармуштың 1989 жылғы "Mystery Train" фильмінде маңызды рөлде ойнады. "The Outsiders: The Complete Novel" фильмінде Преслидің "Blue Moon" нұсқасы фильмнің толық нұсқасы бойына қолданылды.
Presley's version of "Blue Moon" features prominently in Jim Jarmusch's 1989 film Mystery Train. In the movie The Outsiders:The Complete Novel, Presley's version of "Blue Moon" was used throughout this version of the film.
Өмірбаян
The Marcels, doo wop тобы, бұл әнді Blue Moon альбомына жазды. 1961 жылы Марселдердің жазуға үш ән қалды және тағы біреуі керек болды. Продюсер Стю Филлипс "Heart and Soul" және "Blue Moon" сияқты бірдей аккордтар тізбегі бар әндерден басқа ешқайсысын ұнатып көрмеді. Ол олардан осы екі әннің бірін білесіздер ме деп сұрады, сонда біреуі "Blue Moon" әнін біліп, қалғандарына үйретті, бірақ әннің орта бөлігі (көпір немесе шығарылым – "Мен біреудің сыбырын естідім") дұрыс емес еді. Әннің кіріспесі ("bomp baba bomp" және "dip da dip da dip") – бұл топтың өнернамасында болған түпнұсқа әннің бір бөлігі болды.
Қабылдау
Бұл жазба Billboard Pop чартында үш апта бойы бірінші орынға, ал R&B чартында да бірінші орынға жетті. Сонымен қатар, ол Ұлыбритания сингл чартында да ең жоғары көрсеткішке ие болды. The Marcels тобының "Blue Moon" әнінің миллион данасы сатылып, алтын диск тағайындалды. Бұл ән Рок-н-ролл залының "Рок-н-роллды қалыптастырған 500 ән" тізіміне енді. The Marcels тобының ду-вуп стиліндегі нұсқасы 1981 жылғы "Америкалық қасқыр адам Лондонда" фильмінде қолданылған үш әннің бірі. Осы нұсқа фильмнің титрлерінің соңында естіледі. Бобби Винтонның нұсқасы фильмнің басындағы титрлер кезінде, ал Сэм Кук нұсқасы фильмдегі қасқыр адамға айналу сахнасында ойнатылады. The Marcels тобының ән нұсқасы Роберт және Ричард Шерман жазған "Puppy Love Is Here to Stay" әнінде, 1962 жылы "Академия" сыйлығына ұсынылған Диснейдің анимациялық музыкалық қысқа фильмі "Танымал әндер туралы симпозиумда" еске алынады.