Британдық комикстер журналы "Escape" тарихы

Кіріспе

Escape журналы – Пол Грейвет және Питер Стэнбери құрған және редакциялаған британдық комикстер журналы. 1983-1989 жылдар аралығында он тоғыз саны жарық көрді. Эдди Кэмпбелл, Фил Эллиотт және Гленн Дакин оның беттерінде жарияланған көптеген суретшілердің қатарында болды. Escape Publishing 1984-1989 жылдар аралығында шектеулі санда графикалық романдар шығарды, олардың кейбіреулері Titan Books компаниясымен бірлесіп жарық көрді.

Шығу тегі

Escape 1980 жылдардың басында Ұлыбританияда болған шағын басылымдар немесе миникомикстердің қарқынды өркендеуінен бастау алады. Пол Грейвет Лондонның Вестминстер комикс-маркетінде "Fast Fiction" деп аталатын сату орынын басқарды, онда ол өзге адамдардың жеке басылым комикстерін шағын үлеске сататын. Бұл әдетте аз ғана таралымды, көбінесе фотокөшірмеленген және авторлар қолмен жинаған комикстер болатын. Көптеген авторлар өз жұмыстарына кәсіби платформа таба алмағандықтан, олардың көпшілігі көркем мектептерде білім алған және комикс өнеріне ерекше көзқарас ұсынған жандар еді. Сонымен қатар, халықаралық деңгейдегі жаңалықтарға қызығушылық арта түсті. Арт Шпигельман мен Франсуаза Мулидің "RAW" журналы АҚШ-та шекараларды кеңейте бастады, ал "Métal Hurlant", "Charlie Mensuel" және "PLG" сияқты еуропалық антологиялар Ұлыбритания мен АҚШ-тағы дәстүрлі комикстерден өзгеше, жаңа стильдерді көрсетті және бұл ортаға толысқан, талдамалы көзқарас еді. Грейвет өзінің білімі мен ынтасын, ал оның серіктесі Питер Стэнбери, сол кезде "Harpers & Queen" журналында жұмыс істеді, баспа дизайны мен өндіріс саласындағы тәжірибесін ұсынды. Олар бірлесіп өз пәтерінен отандық таланттарды таныстыратын журнал шығаруға және әлемнің түкпір-түкпірінен жаңа әрі қызықты комикстерді көрсетуге бел буды.

BD маңыздылығы

Банде-дезинэ дегеннің қысқартылған түрі – BD, Escape журналының идеологиялық тірегі болды. Грэветт француз комикстеріне тән құндылықтар мен құрметті жаңа британдық суретшілеріне қатысты етуді көздеді. Бұл визуалды тұрғыдан Фил Эллиотт пен Риан Хьюздің жұмыстарында көрінді, сонымен қатар журналдың жалпы көзқарасына да әсер етті, яғни кейбір комикстерді кем дегенде қадір тұтуға болатынын көрсетті. Еуропаның экзотикалық және әдемі безендірілген жинақтарымен байланыс орнату арқылы, Escape 2000AD журналының және Marvel мен DC американдық супербатырларының оқиғалы-әрекетті стилінен өзгешеленіп, жаңа ғана емес, сонымен қатар маңызды басылым екенін дәлелдеді.

Псссс!

1981 жылы «Fast Fiction» дүкенін және таратуды Фил Эллиотқа өткізгеннен кейін, ал «Escape» басталмас бұрын Грейвет «Pssst!» журналының промо-менеджері болып жұмыс істеді. Бұл журнал француздық «банди-десине» журналдарының британдық аналогын шығаруға жасалған әрекет болды. «Pssst!» журналының бағытымен немесе оның болмауымен көңілі толмағандықтан, жұмысы оны Ұлыбритания бойынша көптеген жаңа және инновациялық карикатуристермен таныстырды. Олардың кейбіреулеріне, мысалы, Манчестердегі Гленн Дакинге, ол шағын тиражды комикстерді өздігінен басып шығарып, оларды бірдей ойлы адамдарға жіберу арқылы «Fast Fiction» желісін кеңейту идеясын ұсынды. «Pssst!» журналы 10 нөмірінен кейін жабылды, бұл Грейветке журналды қалай басқару керектігі туралы маңызды түсінік берді және талантты авторлар қорын қалдырды.

А5 жылдары

Escape журналының алғашқы жеті саны 1983 және 1985 жылдар аралығында A5 форматында, яғни 56 мен 84 беттік кітапшалар түрінде жарық көрді. Ішкі беттері қара-ақ, ал мұқабалары түрлі түсті болды. Мұқабалар оралымды жасалған, ал алғашқы бес санының мұқабаларын Стенбери толық түсті өңдеу мүмкін болғанша қолмен бөліп шығарды. Бұл кішірек формат сол кездегі басқа комикстерден физикалық тұрғыдан ерекшелену үшін таңдалды, сондай-ақ көбінесе осы форматта шығатын фотокөшірмеленген шағын баспа комикстеріне сілтеме жасалды. Оны қалтаға салып алып жүру де оңай болды. Бірінші сан 2000 данамен басылып, музыка және стиль туралы ақпарат құралдарынан, әсіресе NME және Time Out журналынан күтпеген үлкен қызығушылыққа ие болды, нәтижесінде көптеген жазылушылар мен жарнамалар келді. Журналдың әр санындағы мазмұн белгілі бір үлгіде жүзеге асырылды: отандық таланттармен қатар әлемнің түкпір-түкпірінен келген комикстер ұсынылды (еуропалық BD және американдық «көркем комикстерге» ерекше назар аударылды), бірақ әр санмен бірге жаңа суретшілер шақырылып, тізім үнемі жаңарып тұрды. Осыған қарамастан, немесе тіпті осының арқасында, Escape журналының ерекше стильдер мен тәсілдерін қабылдауы оған берік бедел және адал, бірақ әртүрлі оқырмандарды әкелді. 1980 жылдары комикс индустриясының ландшафты өзгерген кезде, Escape осы өзгерістерді баяндап, адамдардың назарын қайда бұру керектігіне әсер етуге тырысты.

Титандық жылдар

1986 жылы Escape үлкен индустриялық стандартты американдық журнал форматына (8.25"x11") өзгерді, бұл оларға бұрын тек жазған халықаралық авторлардың жұмысын қайта басып шығаруға мүмкіндік берді. Жак Тарди мен Гэри Пантер сегізінші нөмірде пайда болды, ал Джордж Херриманның Krazy Kat тұрақты айдарға айналды. Логотип те E және A әріптеріне қосымша тіректер қосылған жаңа, ерекше дизайнға ие болды, соның арқасында журнал көбірек кәсіби көрініс алды. Осы форматта жарық көрген он екі нөмірдің сегізінде британдық емес суретшілердің мұқабалары болды, себебі Escape кішкентай баспадан алысырап, халықаралық, өнерге негізделген идеологияны толық қабылдады. Бір жылдан кейін, ұзақ келіссөздерден соң, Escape – «Judge Dredd» және «Swamp Thing» сияқты жинақтарды қайта жариялаумен айналысатын «Titan Books» баспасынан шыққан алғашқы журнал болды. Грэветт пен Стэнбери журналдың мазмұны мен бағытына толық редакциялық бақылауды сақтап қалды (Titan-ның қысымына қарамастан). Көбінесе Лондон қаласындағы газет стендтерінде сатылымның 60% орындалғанына қарамастан, Titan журналды бүкіл елге тарата қойған жоқ.

Қазіргі таңға дейін, Escape журналы қайта баспаға түскен жоқ болса да, Escape Books екі қатты мұқабалы графикалық роман шығарды: 2012 жылы Уоррен мен Гэри Плистің «Ұлы шайылғандар» және 2015 жылы Пол Б. Рейнидің «Осы сәттен артық уақыт жоқ».

Мұра

Escape-тің кейінгі басылымдар мен қозғалыстарға тигізген әсері күмәнсіз, бірақ оны нақты анықтау қиын. Deadline және Heartbreak Hotel сияқты басылымдар жаңадан бастаған суретшілердің комикстері мен комикс оқымайтын аудиторияға жол табуға арналған өмір салты туралы мақалаларын біріктірген. Бұл Флитвейдің ересектерге арналған комикстермен тәжірибе жасауына да елеулі әсер етті. Crisis журналының кейінгі нөмірлерінде Пол Гристтің және еуропалық туындылардың қайта басылымдары жарияланды, ал қысқа ғұмырлы Revolver журналында Escape-тің тұрақты авторлары Риан Хьюз бен Джули Холлингс және басқалар жұмыс істеді. Эдди Кэмпбелден басқа, Escape-пен байланысты суретшілердің көпшілігі аса зор табысқа жете қоймағанмен, журнал Neil Gaiman, Dave McKean, Paul Johnson, James Robinson және Rian Hughes сияқты танымал авторлардың алғашқы туындыларын жариялады. Британдық шағын баспа саласы үшін Escape, Fast Fiction сияқты, көркемдік және әлеуметтік тұрғыдан маңызды ортақ нүкте болды. Бұл 1990-шы жылдарға дейін жалғасты, журнал осы саланың тарихындағы маңызды орынды иеленді. Халықаралық таралым Escape суретшілерін американдық аудиторияға, әсіресе Highwater Books деп аталатын карикатурашыларға таныстырды. Highwater баспагері Том Девлин мен карикатурист Том Харт екеуі де Escape-ті, әсіресе Гленн Дакинды комикстерге деген көзқарастарын қалыптастырудағы ықпалды тұлға деп атады. Канадалық карикатурашы Сет Крис Рейнольдстің өзіне тигізген әсері туралы жазды. Дегенмен, Escape британдық комикстердегі кең және сол кезде өте сергелең ортаның бір бөлігі болғанын және суретшілердің басылымдар арасында еркін қозғалыста болғанын естен шығармау керек. Журнал маңызды нишаны қалыптастырды және жаңа жол ашты, бірақ Knockabout Books, Warrior және Harrier Comics желісінің кейбір аспектілерін де ескеру қажет. Comics Journal журналы Escape туралы былай деп жазды: «Бұл барлық уақыттағы ең сағынылған комикстердің бірі болып қала береді, себебі ол еуропалық комикстерді аударудағы үлкен жетістіктері үшін ғана емес, сонымен қатар әрқашан көптеген жағынан жақсы болды».

The influence of Escape on subsequent publications and movements is not in doubt, but somewhat hard to pin down. Publications such as Deadline and Heartbreak Hotel shared the combination of comic strips by relative newcomers and lifestyle articles designed to reach a non comics audience. There are notable influences too on Fleetway's experiments with comics for more mature audiences. Later issues of Crisis featured Paul Grist and reprinted European work while the short lived Revolver employed Escape regulars Rian Hughes and Julie Hollings amongst others. While, with the exception of Eddie Campbell, the core group of artists associated with Escape did not necessarily go on to great riches, the magazine did publish early work by notable creators including Neil Gaiman, Dave McKean, Paul Johnson, James Robinson and Rian Hughes. For the British small press scene Escape, along with Fast Fiction, had been an important focal point both artistically and socially. This continued into the 1990s with the magazine holding a pivotal place in the history of the scene. International distribution brought Escape artists American exposure, most notably to the cartoonists informally known as the Highwater Books scene. Highwater publisher Tom Devlin and cartoonist Tom Hart both cite Escape, and Glenn Dakin in particular, as influential in forming their attitudes towards comic art. Canadian cartoonist Seth wrote about the influence Chris Reynolds had on him. It should, however, be remembered that Escape was part of a wider and at the time quite vibrant environment in British comics and that artists did move freely from publication to publication. While the magazine did carve out an important niche and break new ground, the work of Knockabout Books and Warrior and aspects of the Harrier Comics line should be taken into account. The Comics Journal wrote of Escape that it " remains one of the most sorely missed comics of all time, not simply because of its tremendous track record of translating European comics but simply because it was always good in so many ways."