Кіріспе

Франко-америкалық баспахана, комикстер мен графикалық романдарға маманданған Les Humanoïdes Associés (немесе Humanoids) – француз-американдық баспахана, комикстер мен графикалық романдарда маманданған, 1974 жылдың желтоқсанында комикс суретшілері Мœbius, Жан-Пьер Дионне, Филипп Дрюйель және қаржы директоры Бернар Фаркас құрған. Оның бастапқы мақсаты ғылыми-фантастикаға бағытталған «Métal hurlant» журналын жариялау болды. Кейіннен ол басқа комикс жанрларындағы туындыларды да қамтуға кеңейді. Өз уақытында комикс форматында революциялық деп есептелген, әсіресе ғылыми-фантастика жанрына назар аударғандықтан, «Humanoids» баспаханасының туындылары көптеген авторлар мен кинорежиссерлерге шабыт берді.

Métal Hurlant және ертедегі жұмыстары

1974 жылдың желтоқсанында сыншы және сценарийші Жан-Пьер Дионне, суретші-жазушылар Филипп Дрюйе және Мёбиус, кәсіпкер Бернар Фаркаспен бірге, төрт ай сайынғы ғылыми-фантастикалық журнал шығару үшін Les Humanoïdes Associés құруға шешім қабылдады. Métal hurlant журналының бірінші саны 1975 жылдың қаңтарында жарық көрді, ал редакторы – Жан-Пьер Дионне болды. Журнал көбінесе ғылыми фантастика мен қиял-фантастика туындыларын жариялады, бірақ Дионне әртүрлілікті бағалап, Шантал Монтеллиердің және Филипп Дрюйедің туындыларын да жариялады. Дионне шетелдік авторларды жариялауға ұмтылды – бірінші санда американдық суретші Ричард Корбен, екінші санда бразилиялық Серджо Македо, швейцариялық Даниэль Сеппи, голландиялық Джост Сварте және т.б. ұсынылды. 1975 жылы екі графикалық роман жарық көрді: Клод Оклайрдің «Джейсон Мюллер» және Ричард Корбеннің «Рольф». Келесі жылдары графикалық романдардың саны артты (1976 жылы – 10, 1977 жылы – 15, 1978 жылы – 17, 1979 жылы – 28, 1980 жылы – 38 және т.б.). Атаулардың көпшілігі журналда жарияланған авторларға тиесілі болды, мысалы, Дрюйе, Мёбиус («Арзах» 1976 жылы жарық көрді), Жак Тарди және т.б. Дегенмен, Humanoïdes басқа авторларды да жариялады, мысалы, итальяндық Хьюго Пратт, сондай-ақ американдық классикалық туындылар – «Конан варвар», «Рух», «Ник Фьюри» және британдық классикалық туынды – «Дэн Дейр». Humanoïdes Джон Виллидің эротикалық «Гвендолина» сияқты бірнеше ашық туындыларын да жариялады. 1977 жылы Humanoïdes H.R. Giger’дің «Necronomicon» жинағы арқылы суреттердің алғашқы жинағын шығарды. Бұл баспаға үлкен қаржылық негіз құруға мүмкіндік берді, бұл басқарудағы бірқатар қателіктерге (жоғары пайыздық ставкалар, өндіріс шығындарының жоғары болуы, төлемдердің уақтылы төленбеуі және т.б.) қарсы тұруда пайдалы болды. Сондай-ақ, бұл бірқатар маңызды басылымдарға әкелді, мысалы, Xanadu, ол үлкен көлемдегі американдық комикстерді (1983 және 1985 жылдар аралығында тоғыз томдық) ұсынды, және Autodafé, ол комикстерді роман түрінде жариялады. Autodafé (алты том 1982–1983 жылдары жарық көрді) француз кітап дүкендерінде таратылған алғашқы манга болды. 1976–1978 жылдары Humanoïdes әйелдер басқарған «fr» атты екінші журналды шығарды. Оның редакторлары (Жаник Гиллерез, Анн Делобельдің бастапқы үлесімен) және негізгі авторларының басым бөлігі әйелдер болды. Бұл инновациялық жоба, әсіресе еркектер басым ортада, бірақ оны созылмалы нашар сату және тек ересектерге арналған материалдары шектеді. 1977 жылдың мамырында «Ciné Fantastic» жарық көрді, бірақ журнал бір ғана сандан кейін жабылды. Бірнеше жылдан кейін Дионне кітап дүкендеріндегі тақырыптардың санының артып келе жанын байқады және Les Humanoïdes Associés-тің таралуын кеңейтуге тырысты. 1983 жылы «Métal (hurlant) Aventure» (әңгімеге арналған) және «Rigolo!» (комедиялық бағыттағы) журналдары жарық көрді, бірақ олар 1984 және 1985 жылдары ғана жарық көрді. 1977 жылы «Métal hurlant» ағылшын тіліне аударылып, Солтүстік Америка және Ұлттар Достастығы елдерінде «Heavy Metal» деген атпен таратылып, әлемдік деңгейде танымал болды. «Heavy Metal» басылымның басында негізінен еуропалық авторларды ұсынды, бірақ уақыт өте келе американдық авторларға көбірек сүйенді. Дегенмен, ол еуропалық комикстерді Солтүстік Америка нарығына енгізді, онда Мёбиус сияқты суретшілер назар аудара бастады. 1980 жылдардың соңында «Heavy Metal» Les Humanoïdes Associés-тен толыққанды тәуелсіз болды. 2020 жылға дейін ол жариялануын жалғастыруда. Қаржылық табыстар мен сәтсіздіктердің осы араласуы баспахана үшін қиын жағдайға әкелді. 1980 жылдың сәуірінде компанияның меншік құқығы испандық баспа компаниясы (негізгі кредитор) мен бірқатар жеке акционерлер арасында бөлінді, олар негізінен компанияның басталуымен байланысты адамдар болды (мысалы, Дрюйе, Мёбиус, Маржерин және Гиллон).

Жаңарту

1988 жылы баспа үйі мен оның каталогы (соның ішінде Métal hurlant) 23 жастағы швейцариялық баспагер/продюсер Фабрис Гигерге сатылды, ол оны зияткерлік меншікті дамыту компаниясына айналдырды. Екі онжылдықтан кем уақыт ішінде компания әлемдегі ең беделді графикалық роман/комикс кітап каталогтарының бірін құрды, онда Мёбиус, Александро Ходоровский, Энки Билал, Мило Манара және Хуан Хименес сияқты авторлардың туындылары мен түрлі жанрлардағы кітаптар бар, бәрі де ересек оқырмандарға арналған. Бұл жетістік Гигерді 1994 жылы өзінің алғашқы баспасынан (1988 жылы құрылған, барлық жастағы оқырмандарға арналған дәстүрлі комикс басылымдары үшін) бас тартуға итерді, Humanoïdes каталогына оның әртүрлі туындыларын интеграциялауға жасаған сәтсіз әрекеттерінен кейін, барлық күшін Humanoïdes-ке жұмсады. Бірқатар қосымша дағдарыстар (оның ішінде 1993-1995 жылдары париждік Hachette баспасының жаулап алуға жасаған сәтке жақын әрекеті, Гигер Humanoïdes үшін ең қараңғы сәт деп санады) Humanoïdes-ті басқаруға беруге әкелді, ол 2009 жылдың соңында 18 айдан кейін одан шықты. Содан бері компания көптеген жаңа сериялармен қайта табысқа жетті, мысалы Crusades, La Légende des nuées écarlates, Les Épées de verre, Carthago және Le Manoir des murmures. Humanoïdes сондай-ақ еуропалық мангаға, мысалы Omega және B. B. Project қол соқты. Бұл туындылар дәстүрлі манга форматында жарияланды, бірақ Humanoïdes манга стиліндегі басылымдарды еуропалық стильде де сынап көрді. Ecube сериясы – Иовинелли жазған және Далл Оглио салған осы аралас жанрдың мысалы. Crusades, осы аралас стильдің тағы бір мысалы, еуропалық авторларға ие, бірақ қытай суретшісімен жұмыс істеді.

Солтүстік Америка мен Жапония нарықтары

Humanoids Publishing, Inc. ("Humanoids") компаниясы 1999 жылы АҚШ-та француздық бас компанияны сатып алғаннан кейін он бір жыл өткен соң, француздық культ классикаларын басып шығару және американдық таланттарды тарту мақсатында құрылды. Француз тілінде бірнеше табысты туындылар жарық көрді, соның ішінде «Бомбар», «Метабарон», «Техноприст», «Ақ лама», «Инкал», «Никополь трилогиясы» және тағы да басқалары. 2002 жылы Humanoids жаңа «Métal Hurlant» журналының ағылшын тіліндегі нұсқасын жариялай бастады (ол кезде әлі де жұмыс істеп тұрған «Heavy Metal» журналымен шатастырмау керек), бірақ ол екі жыл ғана жалғасты. 2004 жылдың қаңтар айында Humanoids DC Comics компаниясымен келісімге келді, ол Humanoids басылымдарын DC Comics каталогына енгізуді көздеді. Бұл келісім Humanoids-ке нарықта көріну мүмкіндігін арттырды, ал DC Comics Humanoids туындыларының ағылшын тіліндегі нұсқаларын тарату құқығын алды. 1998 жылдан бері жарық көрген кейбір туындылар қайта басылды, ал жаңа атаулар ағылшын тіліне аударылды («El Niño», «Megalex», «Basil and Victoria» және т.б.). Дегенмен, кітаптардың бағасы жоғары болғандықтан және табысы шектеулі болғандықтан, DC Comics 2005 жылдың сәуірінде келісімнің тоқтатылғанын жариялады. 2007 жылы Image Comics компаниясымен Солтүстік Америкада «Lucha Libre» басылымын шығару туралы келісімге қол қойылды. 2008 жылдың шілдесінде Humanoids Devil's Due компаниясымен француз туындыларының жаңа аудармаларын жариялау үшін серіктестікке кірісті. Бұл графикалық романдар американдық оқырмандарды жалықтырмау үшін дәстүрлі американдық комикс форматында жарық көрді. «Әлемді жеген зомбилер» және «Мен – легион» сияқты жаңа туындылар аударылды. 2010 жылы Humanoids Devil's Due компаниясымен келісімді бұзды және Солтүстік Америкада өз аудармаларын жариялай бастады. Компания әдеттегідей, ескі аудармаларды, сондай-ақ Еуропа мен Американың жаңа туындыларын басып шығарды. 2010 жылдан кейінгі Humanoids басылымдары Ұлыбритания нарығында да қолжетімді, Titan Books сияқты жергілікті баспагерлерге лицензия берілген бірнеше ерте басылымдарды қоспағанда. Баспаның ресми сайтында «1998 жылдан бері Humanoids АҚШ-та тікелей өкілдігі бар еуропалық шыққан жалғыз баспахана, ал 2014 жылдан бері өзінің графикалық романдарын тікелей Жапонияда ユマノイド ("Humanoido") таңбасымен жариялайтын жапондық емес компания» делінген. Humanoids-тің DC Comics-пен жасаған келісімін еске түсіретіндей, жақында жапон тіліндегі кітаптар жапондық PIE Books International баспасымен бірлесіп жарыққа шығарылды.

Бас кеңсесін ауыстыру

2013 жылы Гигер баспасының бас кеңсесін Парижден Лос-Анджелеске көшіруге шешім қабылдады, бұл бұған дейін болған жағдайды өзгертіп, Парижден американдық бас компанияның еншілес бөлімшесін жасады. Компанияның ресми сайтында хабарланғандай, бұл қадам Гигердің компанияны «үлкен аудиовизуалды» компанияға айналдыруға деген ниетін көрсетті, осы мақсатта «халықаралық және Лос-Анджелес серіктестерімен келісімдер» жасалып, 2015 жылы «Хуманоидтар» өндіріс бөлімі құрылды.

Цифрлық форматтағы графикалық романдар

1990 жылдары ақпараттық технологиялардың кеңінен дамуы халыққа қолжетімді болды, сонымен қатар Интернет жеке пайдаланушылардың үйлеріне енді. "Гуманоидтер" компаниясы өз коллекциясын цифрландыру мүмкіндігін зерттеуге кірісті. Бірақ экранның ажыратымдылығы және желілік өткізу қабілеті қанағаттанарлық пайдалану үшін жеткіліксіз болды. Содан кейін CD-ROM форматы таңдалды, Энки Билалдың "Никополь трилогиясы" және Манараның "Гулливерианасы" "Цифрлық комикстер" жинағының бір бөлігі ретінде жарық көрді. Дегенмен, сату көрсеткіштері көңіл көншітпеді, нәтижесінде комикс баспагерлері дәстүрлі қағаз форматқа қайта оралды. 2000 жылдардың соңында смартфондар кеңінен таралып, "Гуманоидтер" компаниясына комикстерді цифрландыруға жаңа мүмкіндіктер ашты. "Видеокомикстер" деп аталған жаңа медиа смартфон пайдаланушыларына қосымша саундтректер, бейнелер және тіпті дауыстық актерлермен комикстерді тамашалауға мүмкіндік берді. Көптеген IT және веб-компаниялар комикстерді таратудың осы жаңа түріне қызығушылық танытты, ал "Гуманоидтер" компаниясы олардың екеуіне өзінің туындыларын цифрлық түрде тарату құқығын берді. Цифрлық таратудағы соңғы жетістік – планшеттік компьютерлердің кеңінен қолданылуы болды. Бұл технология "Гуманоидтер" компаниясын өзінің веб-сайтында комикстерді ұсыну үшін каталогтың барлық мазмұнын жүйелі түрде цифрландыруға итермеледі. Жаңа басылымдар көбінесе онлайн-стриминг арқылы кітап дүкендерінде жарық көрмес бұрын онлайн режимінде қолжетімді болады. 2015 жылға қарай баспа өзінің толық каталогын цифрландыруды аяқтады.

Жазулар

Үлкен мүмкіндіктер жас оқырмандарға арналған комикстер жиынтығы. Life Drawn әртүрлі авторлардың әртүрлі әлеуметтік тақырыптарға арналған графикалық романдарын ұсынады. Jodoverse – режиссер Алехандро Ходоровский жасаған ортақ әлем. H1 – Humanoids компаниясының өз ортақ әлемі, онда құпия жаһандық оқиға көптеген қарапайым адамдарды супер қабілеттері бар адамдарға айналдырады.

Инкалар әлемі

Жодоровский мен Мёбиус алғаш рет «Инка» графикалық романының бірінші бөлімі үшін жасаған ғалам, кейін «Метабарон», «Мегалекс» немесе «Техножрецтер» сияқты бірнеше серияларда біртіндеп дамыды. Ол ғалам осыншалықты кеңейді ki, баспагерлер әртүрлі сюжеттік желілерді байланыстыруға арналған жеке блог құрды. «Инка» әлемінде қазірге дейін 35 том жарық көрді, ал Les Humanoïdes «Кастака» мен «Final Incal» арқылы оны одан әрі дамытуда.

Бос күрес

Джерри Фриссеннің туындысы, Lucha Libre – Les Humanoïdes Associés баспасы жариялаған екінші маңызды туынды. Сериал мексикалық зейнеткер, мансабы сәтсіз аяқталған қақпашылардың қалалық саяхаттарын көрсетеді. Алғаш рет Францияда "антологиялар" деп белгіленген кішкентай жинақтар түрінде жарық көрген, кейіннен олар дәстүрлі, қатты мұқабалы форматта қайта басылды.

Қасиетті орын

Санктум 2001 жылы жарық көрген алғашқы томымен басталды, авторы Ксавье Дорисон, суретшісі Кристоф Бек. Одан бері ол "Humanoids" жинағында ерекше көзге түсті. 2007 жылы Стефан Бетбедер мен Риккардо Кроса жазған "Санктум Редукс" түрінде қайта жаңартылды, бұл түпнұсқа сюжетті сақтап, бірақ манга стилінде суреттермен ұсынылды. "Санктум" "The Incal", "Lucha Libre" және "Carthago" сияқты туындылардан өзгешелігі – бір ғаламдағы әртүрлі оқиғаларды баяндаудың орнына, бір оқиғаны әртүрлі жолдармен қайта айтуында.