Қаһіре тарихы: Ислам Қаһіресі (Medieval Cairo) – Мысырдың ежелгі қаласы, 641 ж. мұсылман басып алудан бастау алатын тарихы мен архитектурасы зор аймақ.🏛️🕌
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Каирдің ескі қабырғалы қаласы төңірегіндегі орталық бөлігі
Part of central Cairo around the old walled city
Исламдық Каир (قاهرة المعز) немесе Орта ғасырлық Каир, ресми түрде Тарихи Каир (القاهرة التاريخية al Qāhira tārīkhiyya) деп аталады, Египеттің Каир қаласының 641 жылғы мұсылман жаулап алуынан бастап, Хедив Исмаил билігі кезінде 19 ғасырда қаланың қазіргі кеңеюіне дейін салынған аймақтарын қамтиды, атап айтқанда: ескі қабырғалы қаладағы орталық бөліктер, тарихи зираттар, Каир цитаделі төңірегіндегі аймақ, Булақтың бір бөлігі және ежелгі Каир (مصر القديمة), ол Рим дәуіріне дейін барады және маңызды копт христиандық ескерткіштерін қамтиды. "Исламдық" Каир деген атау аймақта мұсылмандардың үлкен беделін білдірмейді, керісінше, қаланың исламның алғашқы кезеңінде негірленгеннен бергі бай тарихы мен мұрасын көрсетеді, сондай-ақ оны жақын орналасқан ежелгі Египеттің Гиза және Мемфис қалаларынан ажыратады. Бұл аймақта Ислам әлеміндегі тарихи архитектураның ең ірі және тығыз жиынтығы орналасқан.
Islamic Cairo (قاهرة المعز), or Medieval Cairo, officially Historic Cairo (القاهرة التاريخية al Qāhira tārīkhiyya), refers mostly to the areas of Cairo, Egypt, that were built from the Muslim conquest in 641 CE until the city's modern expansion in the 19th century during Khedive Ismail's rule, namely: the central parts within the old walled city, the historic cemeteries, the area around the Citadel of Cairo, parts of Bulaq, and Old Cairo (مصر القديمة) which dates back to Roman times and includes major Coptic Christian monuments. The name "Islamic" Cairo refers not to a greater prominence of Muslims in the area but rather to the city's rich history and heritage since its foundation in the early period of Islam, while distinguishing it from with the nearby Ancient Egyptian sites of Giza and Memphis. This area holds one of the largest and densest concentrations of historic architecture in the Islamic world.
Фустаттың негізі және ерте ислам дәуірі
Каир тарихы негізінен 640 жылы Мысырды әмірші Амр ибн әл-Ас бастаған мұсылман арабтарының басып алуымен басталады. Одан да маңыздысы, Фустаттың Төменгі Мысыр (Нил дельтасы) мен Жоғарғы Мысыр (Нил аңғарының оңтүстігінде) қиылысында орналасуы, Нил өзеніне ортасталған елді басқару үшін стратегиялық орынға айналдырды, дәл сол сияқты ежелгі Мысырдың Мемфис қаласы (қазіргі Каирдің оңтүстігінде орналасқан) басқарғандай. Ол 868 жылы Мысырдың губернаторы болды, бірақ Аббасид халифасының символдық билігін мойындаған күйінде тез арада де-факто тәуелсіз билеушіге айналды. Ол соншалықты ықпалды болды, кейін халифа оған 878 жылы Сирияны да басқаруға рұқсат берді. Қала Фустаттың солтүстік-шығысында және Ибн Тулун мен Аббасидтер салған бұрынғы әкімшілік орталықтардың орнында салынды. Жаухар жаңа қаланы орталықта халифалар, олардың үй шаруашылығы және мемлекеттік институттар орналасқан Ұлы сарайлармен ұйымдастырды. Әл-Муизз және Фатимид халифатының әкімшілік аппараты 972 жылы бұрынғы астанасы Махдиядан (Тунис) шығып, 973 жылдың маусым айында Каирге келді. Халифалардың атынан әрекет еткен бірнеше күшті уәзірлер кейде империяның күшін қайта жандандыра алды. Армян уәзірі Бадр әл-Жамали (1073–1094 жылдары қызмет еткен) Каир қабырғаларын таспен қайта салып, монументалды қақпалар салды, олардың қалдықтары бүгінге дейін сақталған және кейінгі Әйюбид билігі кезінде кеңейтілді. 1099 жылы Бірінші крест жорығы Иерусалимді басып алды, ал жаңа крест мемлекеттері Мысырға күрт және қауіпті угроза болды. Түрік Зенгид әулетінің Нұр әл-Дин сияқты жаңа мұсылман билеушілері крестшілерге қарсы жалпы шабуылды бастады. 12 ғасырда Фатимидтердің әлсіздігі соншалықты күшті болды, соңғы Фатимид халифасы әл-Адидтің кезінде олар Иерусалим патшасы Амальриктан қорғану үшін Зенгидтерден көмек сұрады, сонымен бірге Зенгидтерді тежеу үшін олармен келісімге келуге тырысты. Ақырында, Салах ад-Дин (Саладин) – Зенгид қолбасшысы, Каирде әл-Адидтің уәзірі лауазымына тағайындалған, 1171 жылы Фатимид халифатының аяқталғанын және таратылуын жариялады. Осылайша Каир Сунни билігіне қайта оралды және Египет тарихында, сондай-ақ Каирдің қалалық тарихында жаңа кезең ашылды.
The history of Cairo begins, in essence, with the conquest of Egypt by Muslim Arabs in 640, under the commander 'Amr ibn al 'As. Perhaps even more importantly, the location of Fustat at the intersection of Lower Egypt (the Nile Delta) and Upper Egypt (the Nile Valley further south) made it a strategic place from which to control a country that was centered on the Nile river, much as the Ancient Egyptian city of Memphis (located just south of Cairo today) had done. He became governor of Egypt in 868 but quickly became its de facto independent ruler, while still acknowledging the Abbasid caliph's symbolic authority. He grew so influential that the caliph later allowed him to also take control of Syria in 878. The city was located northeast of Fustat and of the previous administrative capitals built by Ibn Tulun and the Abbasids. Jawhar organized the new city so that at its center were the Great Palaces that housed the caliphs, their household, and the state's institutions. Al Mu'izz, and with him the administrative apparatus of the Fatimid Caliphate, left his former capital of Mahdia, Tunisia, in 972 and arrived in Cairo in June 973. A few strong viziers, acting on behalf of the caliphs, managed to revive the empire's power on occasion. The Armenian vizier Badr al Jamali (in office from 1073–1094) notably rebuilt the walls of Cairo in stone, with monumental gates, the remains of which still stand today and were expanded under later Ayyubid rule. In 1099 the First Crusade captured Jerusalem, and the new Crusader states became a sudden and serious threat to Egypt. New Muslim rulers such as Nur al Din of the Turkish Zengid dynasty took charge of the overall offensive against the Crusaders. In the 12th century the weakness of the Fatimids became so severe that under the last Fatmid Caliph, al 'Adid, they requested help from the Zengids to protect themselves from the King of Jerusalem, Amalric, while at the same time attempting to collude with the latter to keep the Zengids in check. Eventually, Salah ad Din (Saladin), a Zengid commander who was given the position of al 'Adid's vizier in Cairo, declared the end and dismantlement of the Fatimid Caliphate in 1171. Cairo thus returned to Sunni rule, and a new chapter in the history of Egypt, and of Cairo's urban history, opened.
Әйюбидтер мен мамлюктер дәуіріндегі Каирдің үстемдігі
Салах ад-Диннің билігі кезінде Мысыр мен Сирияны билеп, крестшілерге қарсы күресті алға жылжытқан Аюбидтер әулетінің бастауы болды. Ол сондай-ақ қамалдан тыс, оңтүстікке қарай, Мысыр билеушілері мен мемлекеттік басқарудың көптеген ғасырлар бойы орналасатын жаңа бекініс цитаделін (қазіргі Каир цитаделі) салуға кірісті. Бұл Каирдің эксклюзивті сарай қаласы мәртебесін аяқтады және қаланың қарапайым египеттіктер тұратын, шетелдік саяхатшыларға ашық экономикалық орталыққа айналу процесін бастады. Мамлюк сұлтаны әл-Насыр Мұхаммедтің (1293–1341 жылдар, үзілістерді қоса алғанда) билігінде Каир халқы мен байлығы жағынан өркендеді. Көбінесе әскери каста болғанына қарамастан, мамлюктер діни және қоғамдық ғимараттарды көптеп салған және демеушілік еткен. Каирдің көптеген тарихи ескерткіштері олардың дәуірінен келеді, оның ішінде ең әсерлілері де бар. 15 ғасырдың соңына қарай Каирде әртүрлі мақсаттағы көп қабатты ғимараттар да болды (қызметіне қарай раб'', хан немесе викала' деп аталады), ондағы екі төменгі қабат әдетте сауда және қойма үшін пайдаланылса, жоғарығы бірнеше қабаттар жалға берілді.
Salah ad Din's reign marked the beginning of the Ayyubid dynasty, which ruled over Egypt and Syria and carried forward the fight against the Crusaders. He also embarked on the construction of an ambitious new fortified Citadel (the current Citadel of Cairo) further south, outside the walled city, which would house Egypt's rulers and state administration for many centuries thereafter. This ended Cairo's status as an exclusive palace city and started a process by which the city became an economic center inhabited by common Egyptians and open to foreign travelers. Under the reign of the Mamluk sultan al Nasir Muhammad (1293–1341, including interregnums), Cairo reached its apogee in terms of population and wealth. Despite being a largely military caste, the Mamluks were prolific builders and sponsors of religious and civic buildings. An extensive number of Cairo's historical monuments date from their era, including many of the most impressive. By the late 15th century Cairo also had high rise mixed use buildings (known as a rab''', a khan or a wikala'', depending on exact function) where the two lower floors were typically for commercial and storage purposes and the multiple stories above them were rented out to tenants.
Қайыры Осман империясының провинциялық астанасы ретінде
Мысыр 1517 жылы Селім I тұсында Осман империясының басып алуына түсті және ғасырлар бойы Осман билігінде болды. Осы кезеңде жергілікті элиталар саяси билік және ықпал үшін үздіксіз күресті; олардың кейбіреулері Османнан шыққан, ал басқалары Мамлюктер қастасынан шыққан, Мамлюк сұлтандығы құлағанмен ел элитасының құрамында сақталды. Бұл Қаһиредегі ең ірі мешіттердің бірі және көбінесе ең әдемі мешіттердің бірі деп есептеледі. Фатимидтер кезеңінде негізделген ең маңызды және берік институттардың бірі – 970 жылы құрылған әл-Азхар мешіті, ол әлемдегі ең көне университет атаны үшін Фестегі Қарауийнмен бәсекелеседі.
Egypt was conquered by the Ottoman Empire in 1517, under Selim I, and remained under Ottoman rule for centuries. During this period, local elites fought ceaselessly among themselves for political power and influence; some of them of Ottoman origin, others from the Mamluk caste which continued to exist as part of the country's elites despite the demise of the Mamluk sultanate. It is one of the largest mosques in Cairo and is often cited as one of the most beautiful. One of the most important and lasting institutions founded in the Fatimid period was the Mosque of al Azhar, founded in 970 AD, which competes with the Qarawiyyin in Fes for the title of oldest university in the world.
Қала қабырғалары
969 жылы Фатимид халифаты құрылғанда, Каир сарай қаласы ретінде негізделді. Фатимид әскербасы Гаухар әл-Сиқили қаланың алғашқы қабырғаларын саз кірпіштен салуға жетекшілік етті. Кейін, 11-ғасырдың соңында Фатимид визирі Бадр әл-Гамали қабырғаларды негізінен таспен қайта құруға бұйрық берді және бұрынғыдан кеңейтіп, Каир қабырғаларының ішіндегі кеңістікті ұлғайтты. Қабырғалар үш тік деңгейден тұрады. Бұрын Бадр әл-Гамалидің қабырғаларының барлығы таспен салынған деп есептелгенмен, соңғы археологиялық зерттеулер шығыс қабырғасының кем дегенде бір бөлігі саз кірпіштен, ал қақпалары таспен салынғанын растады. 1999 жылдан бері Фатимид қабырғаларының сақталған солтүстік бөлігі қиратылған қалдықтардан тазартылды және жергілікті қалалық жаңғыртудың бір бөлігі болды. 1176 жылы қаланың бекіністерін түбегейлі кеңейту жобасын бастады. Бұл жобаға Каир цитаделінің (Фатимид халифаларының бұрынғы патшалық қаласы) және Фустаттың (Мысырдың негізгі қаласы және оңтүстік-батысқа қарай орналасқан бұрынғы астанасы) арасын байланыстырып, қорғайтын 20 шақырымдық қабырға салу кірді. Қабырғаның жоспарланған бағыты толығымен аяқталмады, бірақ қабырғаның көп бөлігі салынды, оның ішінде цитадельдің солтүстігіндегі және Фустат маңындағы оңтүстік бөліктері. 2001 жылдан 2003 жылға дейін жүргізілген қайта жаңарту жобасы Баб әл-Наср мен Баб әл-Футух арасындағы үш қақпаны және солтүстік қабырғаның бөліктерін табысты түрде қалпына келтірді. Баб әл-Футух қақпасының өзінде жазулар жоқ. Бұл қақпа алғаш рет 1950 жылдары табылған, қалаға қарап тұрған жақын маңдағы Муқаттам төбелерінде орналасқан. Цитадель 19 ғасырдың соңына дейін Мысыр билеушілерінің резиденциясы болып қалды және келесі билеушілер кезінде бірнеше рет өзгертілді. Атап айтарлықтай, Мұхаммед Әли паша 19 ғасырғы Мұхаммед Әли мешітін салды, ол әлі күнге дейін қаланың көкжиегіне үстемдік етеді. Танымал Хан әл-Халили – танымал сауда және коммерциялық орталық, сонымен қатар кервансарайларды да қамтиды. Аль-Дарб әл-Ахмар ауданындағы исламдық ескерткіштер мен артефакттардың ұрлануы олардың ұзақ мерзімді сақталуына қауіп төндіреді. 2011 жылғы көтерілістен кейін тарихи ескерткіштерді ұрлау көбейді, ал аймақтарға бөлуді жүзеге асырудың болмауы дәстүрлі үйлердің биік ғимараттарға ауысуына мүмкіндік берді. Ұрлық пен заңсыз құрылыс азайды, бірақ экологиялық проблемалар әлі де бар. Сол кезде АКТК басқа да бір бастаманы қолға алды, ол жақын маңдағы әл-Азхар паркін салу арқылы Аль-Дарб әл-Ахмар ауданын жаңғыртуға бағытталған. Бұл жобаның мақсаты – қоғамның қалалық құрылымын және тұрғындардың әлеуметтік-экономикалық жағдайын жақсарту үшін төменнен жоғарыға қарай ұмтылыс жасау, сондай-ақ мемлекеттік және жеке сектордың қатысуын арттыру. 2021 жылы аяқталған тағы бір жоба Сук әл-Силах ауданындағы Руқайя Дудудың 18 ғасырлық Сабил куттабын қалпына келтірді. 2021 жылы Египет үкіметі ескі қаланы, оның ішінде тарихи қала қақпалары маңындағы аумақтарды жаңарту үшін жаңа күш-жігерді бастады, оның мақсаты туризмді ынталандыру. Бұл күш-жігерге ескерткіштер тізіміне ресми түрде енбеген ғимараттарды қалпына келтіру және кейбір аймақтарды жаяу жүргіншілерге арналған аймақтарға айналдыру да кіреді. Кейбір жағдайларда, кейбір ғимараттардың иелері немесе жалға алушылары қалпына келтіру жұмыстары жүргізіліп жатқан кезде басқа жерге көшірілді.
When Cairo was founded as a palace city in 969 by the Fatimid Caliphate, Gawhar al Siqilli, a Fatimid general, led the construction of the city's original walls out of mudbrick. Later, during the late 11th century, the Fatimid vizier Badr al Gamali ordered a reconstruction of the walls primarily out of stone and further outward than before to expand the space within Cairo's walls. The walls are composed of three vertical levels. Although it was previously thought that the entirety of Badr al Gamali's walls were built in stone, more recent archeological findings have confirmed that at least part of the eastern wall was built out of mudbrick, while the gates were built in stone. Sine 1999, the preserved northern section of Fatimid walls has been cleared of debris and part of a local urban regeneration. In 1176, he then began embarked on a project to radically expand the city's fortifications. This project included the construction of the Citadel of Cairo and of a 20 kilometer long wall to connect and protect both Cairo (referring to the former royal city of the Fatimid caliphs) and Fustat (the main city and earlier capital of Egypt a short distance to the southwest). The entirety of the envisioned course of the wall was never quite completed, but long stretches of the wall were built, including the section to the north of the Citadel and a section near Fustat in south. A restoration project from 2001 to 2003 successfully restored the three gates and parts of the northern wall between Bab al Nasr and Bab al Futuh. Bab al Futuh features no inscriptions on the gate itself, The latter gate, originally discovered in the 1950s, It is located on a promontory of the nearby Muqattam Hills overlooking the city. The Citadel remained the residence of the rulers of Egypt until the late 19th century, and was repeatedly transformed under subsequent rulers. Notably, Muhammad Ali Pasha built the 19th century Mosque of Muhammad Ali which still dominates the city's skyline from its elevated vantage point. The famous Khan al Khalili is a famous souq and commercial hub which also integrated caravanserais. In addition, thefts of Islamic monuments and artifacts in the Al Darb al Ahmar district threaten their long term preservation. In the aftermath of the 2011 uprising theft increased among historic monuments and a lack of zoning enforcement allowed traditional houses to be replaced with high rise buildings. Thefts and illegal constructions have since decreased, but environmental problems remain. Around the same period, another initiative launched by the AKTC focused on revitalizing the Al Darb al Ahmar neighbourhood following the construction of the nearby al Azhar Park. This project aimed for a more bottom up approach to improve the community's urban fabric and the socioeconomic situation of residents, as well as involving more public and private participation. Another project completed in 2021 has restored the 18th century Sabil kuttab of Ruqayya Dudu in the Suq al Silah area. In 2021 the Egyptian government began a new push to renovate the old city, including the areas around the historic city gates, partly with the aim to boost tourism. The effort would also involve restoring buildings that are not officially listed as monuments and pedestrianizing some zones. In some cases the owners or tenants of certain buildings have been relocated elsewhere while restoration is ongoing.