Франсиско Эррера: Севилья мектебінің негізін қалаушы суретшісі

Кіріспе

Испан суретшісі Франсиско Эррера (1576–1656) – Севильяда туған көрнекті испан суретшісі. Ол Севилья мектебінің негізін қалаушы.

Өмірбаян

Франсиско Эррера 1576 жылы Севильяда дүниеге келді. Франсиско Пачеко оның ұстазы болды, бірақ Эррера көп ұзамай сол замандағы испан суретінің тартымсыз стилінен және итальяндық дәстүрлерінен бас тартып, батыл, күшті, тиімді және табиғи стильдің алға басушысы болды. Веласкес осы стильдің көрнекті өкілі саналды. Эррера алғаш рет ұзын қылқаламдарды қолданды, бұл оның «заманауи» техникасы мен шеберлікпен щеткамен жұмыс ілеуіне ықпал еткен болуы мүмкін. Көптеген сарапшылар оған испан мектебінің негізін қалауды жатқызады. Оның үлкен таланты көп шәкірттерді тартты, бірақ оның шаршаңқы мінезі мен қатал әдеттері көп ұзамай оларды қуды. Он үш жасында Веласкес осы ұлы профессордың қанатына ілесіп, бір жыл бойы оныңмен бірге болды. Эррера қоладан медальдар жасауда да шебер болған. Бұл оның жалған ақша жасаумен айыпталуына себеп болды, сондықтан ол иезуиттер колледжінде паналау іздеп қашып кетті. Ол колледж үшін «Сент-Герменгильданың жеңісі» атты картинасын салған, бұл картина соншалықты әсерлі болды, оны көрген Филипп IV (1621) суретшіге дереу кешірім берді. Осыдан кейін Эррера Севильяға оралды. Оның ызалы мінезі ұлын Римге, ал қызын монастырьға жіберді. Эррераның суреттері энергияға толы, суреттері жақсы салынған, ал түстері өте шеберлікпен үйлестірілген, сондықтан кейіпкерлер керемет рельефте көрінеді. Оның майлы бояумен салған көптеген кішкентай суреттері жәрмеңкелерді, билерді, қонақүйлердің ішкі көріністерін бейнелейді және Испанияның тұрмыстық өмірін көрсетеді. Оның ірі туындыларының көп бөлігі діни мазмұндас. Севильяда ол собор үшін «Пётр» және Сан-Бернардо шіркеуі үшін «Соңғы сот» суреттерін салған, соңғысы оның шедеврі саналады. Туған қаласында көптеген тапсырыстарды орындағаннан кейін ол Мадридке (1650) көшіп барды, онда үлкен даңққа ие болды. Архиепископ сарайында төрт үлкен картина бар, олардың бірі – «Мұса тасты қағып су шығаруы» – драмалық тұрғысынан және батыл техникасымен әйгілі. Мерседес Кальзада монастырында Сент-Рамонның өмірінен алынған сюжеттермен суреттер сериясы бар. Ол көбінесе фрескамен сурет салған, оның ең жақсы туындысы Сан-Бонавентураның күмбезінде салынған деп есептеледі, бірақ бұл және оның басқа фрескаларының барлығы жоғалып кеткен. Оның сәулеттік туындылары туралы ештеңе айтылмаған, оның бірнеше гравюрасы ғана сақталған, олардың барлығы оның суреттерінің көшірмелері. Оның суреттерінің бірі – «Санкт-Базиль өзінің ілімін айтады» Луврде, ал тағы біреуі – «Матфей» Дрезден галереясында сақталған. Эррера екі ұл қалдырды: «Эль Рубио» (қызыл) – жастық шағындағы үмітін орындамай қайтыс болған, және «Эль Мосо» (кіші). Ол сонымен қатар испандық португал суретшісі Жозефа де Обидостың рухани әкесі болды.

Francisco Herrera was born in Seville in 1576. Francisco Pacheco was his teacher, but Herrera soon broke away from the timid style and Italian traditions of Spanish painting of his day, and became the pioneer of that bold, vigorous, effective, and natural style whose preeminent exponent was Velázquez. Herrera was the first to use long brushes, which may, in part, account for his "modern" technique and dexterous brushwork. Many authorities ascribe to him the foundation of the Spanish School. His great talent brought him many pupils, whom his passionate temper and rough manners soon drove away. Velázquez, when thirteen years old, was placed under this great professor, and remained a year with him. Herrera, who was an accomplished worker in bronze, engraved medals skilfully. This gave rise to the charge of counterfeiting, and he fled for sanctuary to the Jesuit College, for which he painted "The Triumph of St. Hermengild", a picture so impressive that when Philip IV saw it (1621) he immediately pardoned the painter. Herrera thereupon returned to Seville. His ungoverned temper soon drove his son to Rome and his daughter to a nunnery. Herrera's pictures are full of energy, the drawing is good and the colouring so cleverly managed that the figures stand out in splendid relief. Many of his small easel pictures, in oil, represent fairs, dances, interiors of inns, and deal with the intimate life of Spain. His large works are nearly all religious. In Seville he painted a "St. Peter" for the cathedral and a "Last Judgment" for the Church of San Bernardo, the latter being considered his masterpiece. After executing many commissions in his native town he removed to Madrid (1650), where he won great renown. In the archiepiscopal palace are four large canvases, one of which, "Moses Smiting the Rock", is celebrated for its dramatic qualities and daring technique. In the cloister of the Merced Calzada is a noteworthy series of paintings whose subjects are drawn from the life of St. Ramon. He painted much in fresco, in which medium his best effort is believed to have been on the vault of San Bonaventura, but this, with all his other frescoes, has disappeared. None of his architectural productions are mentioned, and there remain but a few of his etchings, all of which were reproductions of his paintings. One of his pictures, "St. Basil dictating his doctrine", is in the Louvre, and another, "St. Matthew", is in the Dresden Gallery. Herrera left two sons, "el Rubio" (the ruddy) who died before he fulfilled the great promise of his youth, and "el Mozo" (the younger). He was also the godfather of the Spanish born Portuguese painter Josefa de Óbidos.