Кіріспе

1986 жылы Сингапурдағы құрылыс апаты

"Жаңа әлем" қонақ үйінің құлауы 1986 жылдың 15 наурызында Сингапурда болған азаматтық апат еді. Рохор ауданындағы Серангун және Оуэн көшелерінің қиылысында орналасқан "Жаңа әлем" қонақ үйі алты қабатты ғимарат болатын. Ғимарат күрт құлап, 50 адамды қираған үйіндінің астында қалдырды. Осы оқиғада 33 адам қаза тауып, 17 адам құтқарылды. Қонақ үй 1971 жылы салынып, алты қабаты мен жер асты гаражы болған. Бірінші қабатында Industrial & Commercial Bank филиалы орналасқан (1987 жылы United Overseas Bank-пен бірікті). Ғимараттың екінші қабатында құлау кезінде Universal Neptune түнгі клубы мен мейрамханасы жұмыс істеген. Бұрын ғимараттағы бірнеше қонақ бөлмелерінде уытты газ (көміртек моноксиді) ағып шыққан, алғаш рет 1975 жылдың 30 тамызында, газ ағып шығуы туралы хабарланғаннан кейін бір күн өткен соң жаңалықтарға тарады.

Құлау

1986 жылдың 15 наурызында ғимарат шамамен сағат 11:25-те бір минуттан кем уақыт ішінде күйреп, ешкімге қашып кетуге жеткілікті уақыт қалмады. Көзі куәгерлер құлауға дейін жарылыс естігенін хабарлады, бірақ полиция бомбалық шабуыл мүмкіндігін жоққа шығарды. Газ жарылысы болуы мүмкін себеп ретінде қарастырылды.

Шығындар

Құлағаннан кейін бірден 300-ге дейін адамның қирандылардың астында қалған болуынан қаушады. Бір күннен кейін саяхаттамалар 100 адам қамалып немесе жоғалып кеткенін көрсетті, содан кейін 60 адамға дейін азайды, оның ішінде 26 қонақ үй қызметкері және 16 банк қызметкерінің хабары жоқ. Қаза болғандардың арасында 23 сингапурлық, ал қалған 10-ы – шетел азаматтары болды.

Құтқару

Құлаудан кейін көптеген жаяу өтушілер аман қалғандарды құтқаруға тырысты. Біраз уақыттан соң Сингапур өрт сөндіру қызметі (СФС), Сингапур полициясының арнайы жасақ тобы (СПФ) және Сингапур қарулы күштері (САФ) оларға қосылды. Жақын жердегі «Eagle Piano Company» құтқару операциясының штабына айналды. Ыңғалдың ішінде аман қалғандар болғандықтан, құтқару жұмысы өте нәзік болды. Электрлік аралар мен бұрғылар қираған үйіндіні кесіп өтетін кезде, қираған заттар мұқият алынып тасталды. Дыбыс детекторы арқылы әлсіз сыбыстар мен зарлы дауыстарды анықтап, тақталардың астында қалған аман қалғандарды табуға тырысты. Алғашқы 12 сағатта САФ 9 адамды құтқарып алды. Бір кезде, САФ бас дәрігері, подполковник Лим Менг Кин, бірнеше SAF медициналық қызметкерлері және Денсаулық сақтау министрлігінің екі дәрігері, құламалардың ішіндегі тар кеңістіктерде жүгіріп, тұзаққа түскен аман қалғандарға көмек көрсету үшін, оларға глюкоза және физиологиялық сарысу тамшылатты. Массалық жылдам транзит (MRT) құрылысына қатысқан жергілікті туннель салу мамандары, сондай-ақ Жапония, Ирландия және Ұлыбританиядан келген Томас Галлахер, Патрик Галлахер, Майкл Прендергаст, Майкл Скотт және Тан Цзин Тонг көмектесуге ұсынды. Олар ауыр техниканы пайдалану үйіндінің құлауына және тұзаққа түскендердің қаза болуына әкелуі мүмкін деп алаңдады. Олардың ерікті күш-жігерімен үйіндінің астына төрт туннель қазылып, тағы сегіз адам құтқарылды. Сингапур үкіметі осы еңбегі үшін туннель салу мамандарын марапаттады. 30 жастағы соңғы аман қалған Чуа Ким Чо 1986 жылдың 18 наурызында үстелдің астына жасырынып аман қалғаннан кейін құтқарылды. 21 наурызда аяқталған алты күндік құтқару операциясының нәтижесінде 17 адам құтқарылды, ал 33 адам қаза тапты.

Тергеу

Апаттың себептері болуы мүмкін көптеген факторлар зерттелді. Сақталған бетон бөліктерінің дұрыс құрылыс стандарттарына сәйкес салынғанын анықтау үшін сынақтан өтті және олар солай екені белгілі болды. Құтқару жұмысына көмектескен туннельшілер салған жер асты теміржолының сол кезде жүргізіліп жатқан құрылыс жұмыстары да тексерілді, тіпті қазбалар құлаған ғимараттан қашықта болса да. Олардың ғимараттың тұрақтылығына ешқандай әсері жоқ екені анықталды. Сондай-ақ, ғимараттың бастапқы құрылысынан кейін жасалған түрлі өзгерістер зерттелді. Ғимараттың шатырына кондиционерлер орнатылған, банк үлкен сейф қосып, ғимараттың сыртына керамикалық плиткалар жабыстырылды, бұл ғимараттың салмағын айтарлықтай арттырды. Аталған қосымшалардың салмағының маңызды еместігі анықталды: бастапқы инженер ғимараттың құрылымдық жүктемесін есептеуде қателік жіберген. Инженер ғимараттың тірі жүктемесін (ғимаратта болуы мүмкін адамдардың, жиһаздың, мүліктің салмағы) есептеген, бірақ ғимараттың өлі жүктемесін (ғимараттың өзінің салмағы) есептеуден мүлдем шығарған. Бұл ғимарат өз салмағын көтере алмайды дегенді білдірді. Апатқа дейін үш тірек бағанасы күйреген, ал қалған бағаналар күйреген бағаналардың салмағын қосымша көтере алмады. Жергілікті Channel News Asia (CNA) телеарнасы хабарлағандай, Лиан Як ғимаратын кәсіби инженер емес, біліктілігі жетілмеген жобалаушы жобалаған. Тергеушілердің бірі ол бағаналар мен қабырғалардың көтере алатын өлі салмақты артық бағалағанын анықтады. Жобалаушы ғимарат иесі Нг Хонг Лим, ақырында құлау кезінде қаза тапқан, оны Лиан Як ғимаратын жобалауға тағайындағанын, бірақ Нг құрылыс жұмыстарын басқарғанын мәлімдеді. Тергеушілер сондай-ақ Нг құрылыс шығындарын азайту үшін Лиан Як ғимаратын салу үшін нашар сапалы материалдарды пайдалануды сұрағанын анықтады, бұл оның өміріне апат әкелді.

Салдары

1986 жылдың 27 сәуірінде Сингапур үкіметі құтқару жұмыстарына көмектескен бес адамды марапаттады, оның ішінде үш ирландиялық, бір британдық және бір сингапурлық азамат болды. Сондай-ақ, Сингапур үкіметі 1986 жылдың 29 сәуірінде құтқару жұмысына қатысқан SMRT Corporation қоғамдық көлік операторының қызметкерлері үшін кешкі ас ұйымдастырды, онда Байланыс және ақпарат министрі Ё Нинг Хонг құрметті қонақ ретінде қатысты. Осы апаттан кейін Сингапурда 1970-ші жылдары салынған барлық ғимараттар құрылымдық кемшіліктерге байланысты жан-жақты тексерілді, кейбіреулері құрылымдық тұрғыдан нашар деп танылып, бұзу үшін эвакуацияланды, олардың ішінде Хва Чонг кіші колледжінің бас ғимараты және Квин-стриттегі Католик жоғары мектебінің кампусы болды. Үкімет сондай-ақ ғимараттарды салу ережелерін қатаңдатты; 1989 жылдан бері барлық құрылымдық жобалар бірнеше аккредиттелген сарапшылармен қайта тексерілуі тиіс. Сингапур азаматтық қорғаныс күштері (САҚК) жаңа жабдықтармен және оқу бағдарламаларымен жаңартылды, осылай болашақтағы күрделі құтқару операцияларын жүргізуге дайындығын арттырды.

Сайт

Құлағаннан кейін бес жыл өткен соң, 1991 жылдың 28 наурызында жаңа жеті қабатты қонақ үйдің құрылысы басталды. 1994 жылы 85 бөлмелі "Фортуна" қонақ үйі ашылды.

Медиада

1986 жылдың шілдесінде Сингапурлық әнші-сазгер Келвин Тан BigO журналының "Nothing on the Radio" кассетасына "Seen the End" әнін қосты, бұрынғы Hotel New World орнында екі түн өткізген соң. 1990 жылы апат SBC 8 арнасында көрсетілген қытай тіліндегі "Финиш желісі" (出人头地) телесериалында қайта жаңғырылды. 2003 жылдың 25 қыркүйегінде апат ағылшын тіліндегі MediaCorp TV Channel 5 арнасында көрсетілген "True Courage" телесериалының екінші маусымының бірінші бөлімінде бейнеленді. Сериалдың қытай тіліндегі нұсқасы "Нағыз батылдық" (逆境勇者) деп аталып, MediaCorp TV Channel 8 арнасында көрсетілді. 2005 жылдың 27 қыркүйегінде "Seconds From Disaster" бағдарламасы "Hotel Collapse Singapore" эпизодында апатты көрсетті. Шын орынның орнына, бағдарлама 88 Сайед Алви көшесінің (Кампонг Капор көшесінің қиылысында) айналасындағы аймақтың суретін ғимарат пен оның құлауын компьютерде қайта жасау үшін негіз ретінде пайдаланды. Эпизод Сингапурда 2007 жылдың 16 қыркүйегінде StarHub TV арқылы қайта көрсетілді. 2015 жылдың ақпан айында "Days of Disasters" бағдарламасы "Hotel New World Collapse" эпизодында апатты бейнеледі.