Кіріспе

Гонконгтың Орталық бөлігіндегі аса биік небоскреп

Қытай банкі мұнарасы (BOC Tower) – Гонконгтың Орталық бөлігінде орналасқан небоскреп. Гонконг аралындағы 1 Гарден Роудта орналасқан мұнарада Қытай банкінің (Гонконг) Лимитед бас кеңсесі орналасқан. Гонконгтағы ең танымал нысандардың бірі, бұл ғимарат өзінің ерекше пішінімен және дизайнымен ерекшеленеді, ол шыныдан жасалған қабырғалармен жабылған үшбұрышты каркастардан тұрады. Ғимаратты қытай-американдық сәулетші И.М. Пей және I.M. Pei and Partners фирмасынан L.C. Пей жобалаған. Биіктігі – , мұнараның шпилімен бірге – метрге жетеді. Мұнара болаттан жасалған каркас құрылысқа ие. 1989 жылғы Тяньаньмэнь алаңындағы наразылықтар ғимараттың жобалануы мен құрылысына байланысты жарияланымдарды тоқтатты. Оқиғаға екі апта бұрын, 1989 жылдың 24 мамырына жоспарланған баспасөз конференциясы ғимараттың «дизайнерлік социалистік жиһаздарын» көрсету мақсатында ұйымдастырылған, бірақ Пекиндегі студенттік демонстрациялардың күшеюіне байланысты одан бас тартылды. Конференцияны ұйымдастырған жарнамалық агенттік South China Morning Post газетіне «қазіргі жағдайды ескере отырып, Қытай банкіне қатысты кез келген жарнаманы тоқтату туралы шешім қабылданды» деп түсіндірді. Дамығаннан кейін жалпы ауданы – болады деп күтілді. Алғашқы жоба 1988 жылдың 8 тамызында аяқталуы тиіс еді. Алайда, жобаның кешігуіне байланысты, құрылысы 1985 жылдың наурыз айында, жоспарланған мерзімнен екі жылға жуық кейін басталды. 1989 жылы құрылысы аяқталды және 1990 жылдың 15 маусымында пайдалануға берілді.

Сәулет

Притцкер сыйлығының иегері И. М. Пейдің жобалауымен салынған бұл ғимарат екі мачтасы бар биік құрылыс. 72 қабаттан тұратын ғимарат Орталық МТР станциясының жанында орналасқан. 1990-1992 жылдар аралығында Гонконг пен Азиядағы ең биік ғимарат болды, АҚШ-тан тыс 305 метр (1000 фут) биіктік шегін бұзған тұңғыш ғимарат және алғашқы композиттік кеңістіктік каркасты биік құрылыс. Бұл сондай-ақ, 1990 жылы құрылысы аяқталғаннан бастап АҚШ-тан тыс ең биік ғимарат екенін білдіреді. Қазіргі таңда Халықаралық сауда орталығынан, Екі халықаралық қаржы орталығынан және Орталық Плазадан кейін Гонконгтағы төртінші ең биік көкжиек болып табылады. Ғимараттың 43-қабатындағы шағын бақылау алаңы бір кезде жұртшылыққа ашық болған, бірақ қазір жабық. Бүкіл құрылым ғимараттың төрт бұрышындағы болат бағаналармен тіреліп тұрады, ал үшбұрышты каркастар құрылыстың салмағын осы бағаналарға жүктемелі түрде жеткізеді. Сыртқы жағы шыныдан жасалған қабырғалармен жабылған. Құрылымдық инженер Лесли Э. Робертсон, бұрынғы Дүниежүзілік сауда орталығының егіз мұнараларындағы жұмысымен танымал, құрылымдық жобалауды жүзеге асырды, ал Jaros, Baum & Bolles механикалық, электр және сантехникалық инженерлік жұмыстарын атқарды. Өзінің ерекше сыртқы келбетімен бүгінде Гонконгтың ең танымал нысандарының бірі болса да, бұл ғимарат бір кезде қырқыс пішіні және бастапқы дизайнындағы көптеген "Х" әрпінің теріс символикасы үшін фэн-шуй мамандарының сынап-қақпасына түскен. Сондықтан И.М. Пей құрылысқа дейін дизайнда біршама өзгерістер енгізді. Кейбір бұрыштардан қарағанда ғимараттың силуэті ет кесетін пышаққа ұқсайды, сондықтан оны "тік пышақ" деп те атайды. Осы себепті ол кантон тілінде 一把刀 (yaat baa dou) деп аталады, сөзбе-сөз аударғанда "бір пышақ" деген мағынаны білдіреді.

Көлік

Bank of China Tower-ге Орталық станциясының J2 шығысынан Chater Garden арқылы жаяу өтіп, Mass Transit Railway (MTR) желісімен жетуге болады.