Кіріспе

1990 жылы Сэм Раймидің американдық фильмі

«Darkman» фильмінің саундтрегі 17 тамыз 1990 жылы MCA Records компаниясымен шығарылды, оның авторы – 1989 жылы Тим Бертонның «Бэтмен» фильміне музыка жазған Дэнни Эльфман. 2017 жылы Waxwork Records бастапқы таспалардан жаңартылған винилдік саундтрек шығарды. La La Land Records 2020 жылдың қаңтар айында бұрын жарияланбаған 30 минуттан астам музыканы қамтитын кеңейтілген саундтрек альбомын шығарды. Эльфман өзінің музыкасы туралы: «Тағы да ескі стильде және мелодрамалық, бірақ мен оны өте жақсы көремін. Сэм Раймидің керемет көркемдік стилі бар, ол музыкаға оңай бейімделеді. Қазіргі заманғы фильмдерде сирек кездесетін ұзақ, кеңейтілген музыкалық тізбектерді жазу үлкен жеңіліс болды. Бұл жолы шектеу қоюдың қажеті жоқ» деді.

Маркетинг

"Қара адам кім?" деген сұрақтары бар жарнамалар 1990 жылдың маусым айынан бастап автобус аяқшелерінде, қоғамдық көлікте және теледидарда пайда бола бастады. Universal медиа вице-президенті Вик Фондрк студия фильмді алдын ала көп жарнамалауға ниеттенбегенін, "бірақ Darkman кейіпкеріне қызығушылық тудыруды қаладық" деді.

DVD дискісі

1998 жылы Darkman DVD форматында жарық көрді. Бонус материалға өндіріс ноталары, актерлер мен түсірілім тобының өмірбаяндық мәліметтері және трейлер кірді. 1999 жылы "Дюранттың оралуы" DVD форматында жарық көрді. Бонус материалға өндіріс ноталары, актерлер мен түсірілім тобының өмірбаяндық мәліметтері, трейлер және веб-сілтемелер кірді. 2004 жылы "Даркмен, өл, даркмен" DVD форматында "Universal Studio Selections" жинағының бір бөлігі ретінде жарық көрді. DVD-де бонус материал немесе тіпті бас мәзір болған жоқ (бірақ тарауларды таңдау мүмкіндігі болды). Үш Darkman фильмі 2007 жылдың тамызында Universal Studios компаниясымен бірге қорапшада жарық көрді. Әрқайсысы 1.85:1 анаморфты кең экранды форматта, ағылшын Dolby Digital 5.1 Surround дыбыс жолымен бірге ұсынылды. Қосымша материал қосылмады. Darkman фильмінің жоғары сапалы нұсқасы сол жылдың 31 шілдесінде HD DVD форматында шықты.

Blu-ray-тірісі

Бірінші фильмнің Blu-ray дискісі 2010 жылдың 16 маусымында жарық көрді. Shout! Factory 2014 жылдың 18 ақпанында екінші Blu-ray дискісін шығарды.

Кассалық жинақ

Алғашқы көрсетілім күндері "Darkman" фильмі 1786 кинотеатрда 8 миллион долларлық табыс әкелді. Бүгінгі күнге дейін фильмнің жалпы әлемдік табысы 48.8 миллион долларды құрады.

Сыни жауап

Rotten Tomatoes сайтында фильм 64 сыншының пікіріне сүйене отырып, 83% мақұлдау көрсеткен. Сайттың консенсусы былай деді: "Қорқынышты және керемет кең, Сэм Раймидің "Darkman" фильмі готикалық трагедияның терең сезімталдығын және комикс беттерінен секіріп тұрған стилдік ономатопеяны бірге ұсынады". Metacritic сайтында фильм 15 сыншының пікіріне негізделген 65 ұпай жинады, бұл "жалпы алғанда жағымды пікірлерді" көрсетеді. CinemaScore сауалнамасы бойынша фильмге A+ мен F шкаласы бойынша орташа баға "C+" берілді. Los Angeles Times газетінің кино сыншысы Майкл Уилмингтон "Darkman" фильмін сол кездегі "суперқаһарман кітаптарының графикалық стилін, ырғағын және мәнерін сәтті бейнелеген" жалғыз фильм деп атады. The New Yorker журналынан Терренс Раффэрти былай деді: "Райми суперқаһарман комикстерінің көңілді, зорлық-зомбылыққа толы, жасөспірім жігіттің сезімталдығынан жұмыс істейді, режиссер үшін жоғары стильдің қажеті жоқ сияқты, ал кемсітудің болмауы жаңартады". USA Today фильмге төрт жұлдыздың үшеуін берді және былай деп жазды: "Жақсы актерлер мен бірнеше қаржымен ол өте қарқынды кек алу фильмін жасады, оны алдыңғы фильмдермен бірге айтуға болады". Time журналынан Ричард Корлис: "Райми актерлермен тиімді жұмыс істемейді, диалогта ақылдылық пен қауіп сейілмейді, бірақ оның шеберлікпен жасалған визуалды сезімі көптеген көріністерді көтеріп шығарады" деді. Entertainment Weekly фильмге "B" бағасын берді, ал Оуэн Глейберман: "Фильм көңілді, Гранд Гиньольге тән ерекшеліктерге толы (басты гангстер саусақтарды сындырып, жинауды ұнатады), бірақ Раймидің суреттері де әсем, кинетикалық күшке ие" деп жазды. The Washington Post газетіндегі шолуында Джо Браун: "Райми өзін шектеуге тырысқан сияқты көрінеді, бірақ оның қызық, ауруша сезімталдығы әлі де барлық жерде көрінеді. "Darkman" - бір уақытта күлдіріп, қорқытатын, шатастыратын ойын-сауық үйі" деді. Рита Кемпли, сондай-ақ The Washington Post газетінен, оны "көшірудің классикалық үлгілерін қазіргі заманның қорқыныштарымен байланыстыратын, шайтанша сәнді саяхат" деп атады. "At the Movies" телебағдарламасында Джин Сискел мен Роджер Эберт фильмге "екі бас бармақ" көрсетті. Екеуі де Раймидің режиссерлік шеберлігінің түпнұсқалығы мен стильділігіне назар салды, ал Сискел "Darkman" кейіпкерінің "қызықты" екенін қосты. Empire журналынан Иан Натан фильм "әрине, Раймидің ең жақсы туындысы емес, бірақ жанрға жасалған білікті сілтемелер мен әртүрлі керемет эффектілер кемшіліктерді толықтырады" деді. People журналынан Ральф Новак "Darkman" фильмін "көңілсіз, садистік, ақымақ сценариймен, нашар ойналған фильм" деп сипаттады. "Darkman" комикс жазушысы Питер Дэвид Comics Buyer's Guide басылымында оны "Барлық уақыттың ең керемет суперқаһарман фильмі" деп атады, бірақ бұл бағалау фильмнің жалпы сапасынан гөрі басқа ерекшеліктеріне негізделген. The A.V. Club "Darkman" фильмін маңызды кезеңдік фильм деп атады, ол Бертонның "Бэтмен" фильмдерінен көпір салып, болашаққа өзінің қараңғы жолын салады.

Тауарлар

Darkman екі Marvel Comics сериясының тақырыбы болды (біреуі фильмге бейімдеу, екіншісі түпнұсқа жалғасы), көптеген романдар, сондай-ақ Ocean Software баспасынан шыққан Darkman (1991) видео ойыны. Тони Гарднердің компаниясы Alterian, Inc. фильм шыққаннан кейін Darkman кейіпкерінің екі түрлі Хэллоуин маскасын шығарды. SOTA Toys Darkman экшн-фигурасын жасау құқығын алғанға дейін кейіпкердің тауарларына деген қызығушалық шамамен он жылға дейін тоқтап қалды. SOTA президенті Джерри Макалузо Dread Central сайтымен сұхбаттасты:

Бұл Darkman туралы қызықты оқиғаға әкеледі. Universal тауар құқығына ие екенін білмеді. Ол олардың тауар тізімдерінде көрсетілмеген. Мен оларды аздап уақыт жұмсап, заңгерлеріне қарауға көндіруге мәжбүр болдым. Мен фильм түсірілген кезде Сэмнің (Раими) осы құқықтарды сақтап қалуға құқығы болмағанын білдім, сондықтан олар жоқ десе де, Universal-ға тиесілі болуы керек еді. Көрініп тұрғанындай, мен дұрыс болдым, содан кейін Darkman олардың лицензиялауға қолжетімді фильмдердің барлық каталогтарында пайда бола бастады.

2005 жылы SOTA Darkman экшн-фигурасының екі нұсқасын шығарды (соның ішінде фигураны таңуға немесе оның жарақаттанған бетін көрсетуге мүмкіндік беретін ауыстырылатын бас және қолдар), сондай-ақ Darkman мүсіні. 2006 жылы Dynamite Entertainment Universal Studios Consumer Products Group компаниясымен Darkman желісі бойынша түпнұсқа комикстер шығару туралы келісімге келді. 2006 жылдың тамызынан 2007 жылдың наурызына дейін "Darkman vs. Army of Darkness" атты екі айлық шектеулі серия жарық көрді. 2007 жылдың қарашасында Sideshow Collectibles Darkman-нің 1:4 масштабтағы "Premium" форматындағы фигурасын алдын ала тапсырысқа қойды, ол 2008 жылдың үшінші тоқсанында шығару жоспарланған.

Комикстер

1990 жылы фильм жарық көргеннен кейін Marvel Comics Darkman-нің түсті үш санынан тұратын бейімдемесін, сондай-ақ барлық үш санын қамтитын үлкен қара-ақ журнал форматындағы бейімдемесін жариялады. 1993 жылы Darkman Marvel Comics баспасынан алты санынан тұратын шағын серияда қайта оралды. 2006 жылы Dynamite Entertainment Darkman-ды Sam Raimi-нің "Evil Dead / Army of Darkness" франшизасының Ash Williams-іне қарсы қойған кроссоверді шығарды.

Романдар

1990 жылы кең экранға шығумен бірге, Jove Books Рендалл Бойлл жазған романға негізделген нұсқасын жариялады. 1994 жылы Бойлл Pocket Books баспасынан шыққан төрт томдық кітап сериясында Darkman-ның оқиғаларын одан әрі дамыту үшін қайта оралды. Pocket Books-тің төрт кітабы ("The Hangman", "The Price of Fear", "The Gods of Hell" және "In the Face of Death") Бойлл Darkman кейіпкерін одан әрі жетілдіріп, басқаларға көмектесу мүмкіндігіне ие, қоғамнан шеттетілген жаңа өмірімен қалай күресетінін көрсетеді.

Жалғасы

Екі тікелей бейнежазбаға шығарылған жалғасы болды: Darkman II: Дюранттың оралуы (1995) және Darkman III: Die Darkman Die (1996). 2022 жылдың сәуір айында Нисон түпнұсқа фильмге арналған мұражайлық жалғастырудағы рөлін қайта ойнауға қызығушылық танытты. Жалғастыру фильмінің продюсері келісім шартқа отырды, ал студия жалғастыру туралы әңгіме бастады.

Теледидар

Universal Television компаниясы 1992 жылы түсірілген және Fox телеарнасында көрсетілуі жоспарланған Darkman негізіндегі 30 минуттық пилоттық көрсетілімді қаржыландырды. Брайан Грант режиссерлік еткен пилоттық серия кейіпкердің шығу тарихын қайта баяндады (кейбір өзгерістермен) және бірнеше жаңа кейіпкерлерді таныстырды. Кристофер Боуэн Пейтон Уэстлейк/Darkman рөлінде ойнады, Ларри Дрейк Роберт Г. Дюрант рөлін қайта ойнады, ал Кэтлин Йорк полиция қызметкері Дженни рөлінде сомдады. Шығу тарихы түпнұсқа фильмдегідей, Пейтон синтетикалық терісін ашады, Дюрант пен оның бандасының шабуылына ұшырап, өлтіруге тасталады. Бірақ, осы нұсқада Пейтон бұрыннан Джулиге үйленген, және ол жарылыста қаза болады. Фильмдердегідей, Вестлейк Darkman болып, Дюрант пен оның бандасынан кек алады. Darkman штабы қаланы көріп тұрған тастап кетілген обсерваторияда орналасқан, және полиция оны Дюрант бандасына қарсы жасаған әрекеттері үшін іздейді. Пилоттық көрсетілім бірінші фильмнен алынған кейбір сахналармен (әсіресе Darkman мен Дюранттың төбелесі) аяқталады, содан кейін Darkman әділет жаңа бетпен жауап беретінін мәлімдейді. Пилоттық көрсетілім эфирге шығарылмады және жоба дамытылмады.