Кіріспе

Монакодағы Venturi автокөлік өндіруші компаниясы – Монакода орналасқан автокөлік өндіруші. 1984 жылы француз инженерлері Клод Пуаро және Жерар Годфрой MVS (Manufacture de Voitures de Sport) деген атпен құрды. Venturi шамамен 16 жыл бойы жұмыс істеді, содан кейін 2000 жылы банкротқа ұшырады. Сол жылы монегастық Гилдо Палланка Пастор Venturi-ді сатып алып, электр қуатымен жұмыс ілейтін қозғалтқыштарға назар аударуға шешім қабылдады. Формула E әлем чемпионатына қатысқан алғашқы команда Venturi, 2022 жылы соңғы маусымында Эдоардо Мортара және Лукас ди Грасси жүргізушілерімен ROKiT Venturi Racing атымен жарысты. 2022 жылдың сәуір айында Venturi өзінің білімін ғарышқа қатысты мәселелерді шешуге қолданатынын жариялады. Бренд стратегиялық серіктестіктерді Venturi Lab (Швейцария) және Venturi Astrolab (АҚШ) компанияларымен жасады, Ай үшін қозғалыс технологияларын дамытуға үміткер болу мақсатында. 2023 жылдың 31 наурызында Venturi тобы американдық стратегиялық серіктесі Venturi Astrolab-тың 2026 жылы Айға FLEX роверін жіберу үшін Элон Масктың SpaceX компаниясымен келісімге келгенін хабарлады. 2023 жылдың 19 маусымында Париждегі халықаралық аэронавтика және ғарыш көрмесінде (Salon international de l'aéronautique et de l'espace de Paris Le Bourget) Venturi, Venturi Lab зертханасы FLEX ровері үшін жобалаған ай дөңгелегін таныстырды. Дөңгелек 192 кабельден тұрады және Айдың оңтүстік полюсіндегі өте төмен температурада да жоғары деформацияланатын қасиетке ие екені айтылды. 2024 жылдың 3 сәуірінде Venturi тобы, Venturi тобының стратегиялық серіктесі американдық Venturi Astrolab, Inc. (Astrolab) компаниясы Артемида бағдарламасының айлық көлігін дамытуға қолдау көрсету үшін NASA келісімшартын алғанын мәлімдеді. FLEX деп аталатын ровер Монако мен Швейцариядағы Гилдо Пастордың командалары әзірлеген аккумуляторлармен және дөңгелектермен жабдықталған.

1984 жылдан 2000 жылға дейін

Бірінші Venturi 1984 жылы шықты, оны Claude Poiraud және Gérard Godfroy, Heuliez компаниясындағы екі бұрынғы инженер жасаған. Мақсат – ағылшынның Aston Martin, итальяндық Ferrari және неміс Porsche машиналарымен бәсекелесе алатын жалғыз француз "Grand Tourisme" машинасын ұсыну. Алғашқы автомобиль Volkswagen Golf GTi қозғалтқышымен жабдықталған және атауы бастапқыда "Ventury" деп жазылып, соңында "y" әрпімен аяқталған. 1985 жылы автомобиль Peugeot 505 Turbo қозғалтқышымен көрсетілді, бірақ 1986 жылғы Париж автосалонында PRV V6 қозғалтқышымен түпкілікті пішініне жетті. 1987 жылы өндіріс басталды, алғашқы жылы бес автомобиль жасалды, ал келесі жылдары өндіріс көлемі артты. Компанияның штаб-пәтері Couëron қаласында (Pays de Loire) орналасқан, және алдағы 20 жылда 750-ге жуық автомобиль шығарылды. 1987 жылдан 1990-жылдардың ортасына дейін олар PRV турбоқозғалтқыштары және Renault қоробкалары бар ортада орналасқан купелер мен роудстерлерді жасады. Қозғалтқыштың қуаты сол кездегі MVS Venturi Coupé және Transcup сериялары үшін шамамен 2-ден 2 кг-ға дейін ауыспалы болды. Табиғи аспирациялық Venturi 160 PRV V6 қозғалтқышының 2849 см³ катализделген нұсқасын пайдаланды; бұл автомобиль Жапонияда сатуға арналған және сондықтан автомат беріліспен де қол жетімді болды. Сондай-ақ, негізінен Италия үшін әзірленген Venturi 180 болды, ол Renault 21 Turbo көлігінен алынған 1995 см³ турбоқозғалтқышты Douvrin тік төрт қозғалтқышын пайдаланды. Venturi сонымен қатар қысқа мерзімге Larrousse Formula One командасымен де жұмыс істеді. Команданың 1992 жылғы Venturi деп аталған машинасы Venturi Larousse UK британдық компаниясымен жасалды, бұл компания бұрын Fomet 1 деп аталған және 1991 жылғы Fondmetal Formula One машиналарының дизайнын жасаған. Venturi 400 GT француз өндірісіндегі ең жоғары өнімділік көрсеткіштеріне ие автомобильдердің бірі болып табылады және әлемдегі стандартты көміртекті тежегіштері бар алғашқы автомобиль болды. Бұл мәлімдемеге сәйкес, Atlantique 400 GT DOHC 4 клапанды цилиндрлі қос турбо V6 қозғалтқышымен, 6000 айналымда және 4500 айналымда 7.3:1 қысу қатынасымен жабдықталған, 90-шы жылдардың басындағы Ferrari машиналарымен шамалас өнімділік көрсетті. 400 GT 4,7 секундта 100 км/сағ жылдамдыққа жете алды, ал V6 қозғалтқышы бар Atlantique 300 Biturbo 0-ден 4,7 секундта жылдамдық алатын және ең жоғары жылдамдыққа жететін автомобиль болды. 24 сағаттық Le Mans жарысына қатысу үшін homologation талаптарын орындау мақсатында 400 GTR шектеулі санымен шығарылды. Жоғары деңгейдегі бәсекелестік брендке де атақ әкелді. Кейін FIA GT чемпионатын құрған Stéphane Ratel Venturi Gentlemen Drivers Trophy жарысын ұйымдастырушы болды. Барлығы 72 автомобиль жасалды және клиенттерге маусым соңында автомобильдерді жолға шығаруға бейімдеу мүмкіндігі ұсынылды. Бұл автомобильдерді барлығы 75 жүргізуші басқарды. Venturi сонымен қатар 24 сағаттық Le Mans жарысындағы сәтті өнер көрсетулерімен де танымал болды, әсіресе 1993 жылы Christophe Dechavanne және Jacques Laffite Venturi Jaccadi командасымен, ал 1995 жылы Paul Belmondo 600 SLM көлігімен жарысты. Алайда, Venturi өзінің тұқым қуалаушылығын BPR Global GT Series жарыстарында Porsche және Ferrari машиналарына қарсы бірнеше рет жеңіс алып көрсетті. 1994 жылы Dijon-Prenois трассасында Ferté және Neugarten 600 LM Jaccadi көлігімен, Париждің 1000 км жарысында Henri Pescarolo және Jean-Claude Basso 600 LM көлігімен, содан кейін 4 сағаттық Spa жарысында Michel Ferté және Michel Neugartenмен тағы да жеңіске жетті.

2000 жылдан бастап қазіргі уақытқа дейін

2000 жылы Гилдо Палланка Пастор Venturi компаниясын сатып алып, электр қуатымен жұмыс ілейтін қозғалтқыштарға көшуге шешім қабылдады. Осының нәтижесінде Fétish моделі құрылды. 2009 жылдың желтоқсанында Venturi француздық мотоцикл өндіруші Voxan компаниясын сатып алғанын жариялады, бұл фирмаға мотоцикл нарығына енуге мүмкіндік берді.

1-ші тапсырма: Ешқашан қанағаттанбаңыз

Mission 01: Jamais Contente - 2009 жылы Огайо штатының Автокөлік зерттеу орталығымен (CAR) серіктестікте басталган бағдарлама. Оның мақсаты – Юта штатындағы Бонневилл тұздығында электр көліктерінің жылдамдық рекордын жаңару. Venturi Buckeye Bullet – 1899 жылы сағатына 100 км/сағ жылдамдық шегін бұзған алғашқы автомобильдің мұрагері. Камиль Женаци басқарған, торпеда пішіндес электр көлігі сағатына 105 км/сағ жылдамдыққа жетіп, барлық қозғалтқыш түрлері (бу немесе бензин) бойынша әлемдік рекорд орнатты.

VBB 2, сутек отын жасушасымен жұмыс істейтін нұсқасы, 2009 жылы бұл көрсеткішті жаңартты. Келесі жылы, электр аккумуляторлық батареясы бар жаңартылған VBB 2.5 нұсқасы орташа жылдамдыққа қол жеткізді. Соңында, 2016 жылы VBB 3 – 2200 кВт (3000 а.к.) қуаты бар көліктің ең жетілген электр нұсқасы – FIA сертификатталған жаңа әлемдік рекордты орнатты, ол бүгінгі күнге дейін сақталып тұр.

2-ші тапсырма: Шанхай-Париж

Mission 02 - бұл Citroën-нің Croisière Jaune (Сары экспедиция) еске түсіретін электр көлікпен жасалған саяхат, ол 20 ғасырдың алғашқы ралли-рейдтерінің бірі болды. 2010 жылдың 3 мамырында Шанхайдан бастау алған экспедиция 14 900 км қашықтықты жүріп өтті, Қытай, Қазақстан, Ресей, Украина, Польша, Чехия және Германия арқылы өтіп, 13 шілдеде Парижде аяқталды. Бүгінгі күнге дейін бұл көмексіз электр көлігімен жүрілген ең ұзақ қашықтық болып табылады. Бұл жетістікке Ксавье Шеврен мен Жеральдин Габин қол жеткізді. Пайдаланылған көлік – "Powered by Venturi" электрлік Citroën Berlingo болды. Оның қозғалыс резервін 500 км-ге дейін арттыру үшін екі аккумулятор жинағы қосылды.

03-ші тапсырма: Телеграф сағасына қайту

Вентури Citroën-нің тарихи Croisière Blanche экспедициясының (сондай-ақ Bedeaux экспедициясы деп аталады) нөлдік эмиссиялық нұсқасын аяқтады, бұл 20 ғасырлық автомобиль шабуылы болып, Канаданың Солтүстік-Батысын кесіп өтуді қамтыды. Бұл тарихи экспедиция жердің сипаттамасы мен апатты климат жағдайларына байланысты сәтсіз аяқталды. 2019 жылдың 6 наурызында Британдық Колумбияда (Канада) Venturi Antarctica көлігі -30°C дейін төмен температурада 42 км қашықтықты жүріп өтті. Экспедицияның мақсаты – машинаны Оңтүстік полюстегідей климаттық жағдайларда сынау еді. 2021 жылдың маусым айында Вентури келесі буын Antarctica көлігін таныстырды, ол желтоқсан айында Принцесса Елизавета Антарктика ғылыми-зерттеу станциясында қолданысқа енгізіледі. Көліктің ұзындығы 3,4 метр, биіктігі 2,18 метр, салмағы 2,5 тонна. Батареясының сыйымдылығы 52,6 кВт⋅сағат, қозғалыс резерві 50 километрді құрайды, ал екі осьтік желдеткіш моторларының әрқайсысы 60 кВт қуатты дамыта алады. Қайта зарядтау уақыты жағдайға және ауа-райына байланысты 2-ден 18 сағатқа дейін алмасады. Құлатын орындығы бар көлік 6 адамға, жабдыққа және бастапқы 50 км қашықтықты арттыруға арналған қосымша батареяға арналған.

04-ші іс-қимыл: Килиманджародан Окавангоға дейін

Mission 04 – бұл 1924 жылғы «fr» (Қара круиз) деп аталатын Африка құрлығын солтүстіктен оңтүстікке кесіп өткен автомобиль экспедициясының қазіргі заманғы нұсқасы. Бұл экспедиция электр көлігімен Африканы көмексіз алғашқы рет кесіп өтуге арналған болатын. Осы жолы Ксавье Шеврин жеке жүрді, бірақ автомобиль өзгеріссіз қалды (2-ші миссияны қараңыз). 2012 жылдың 11 мамырында Найробиден жолға шыққан ол 5 800 км қашықтықты өз күшімен жүріп өтіп, бір айдан кейін Йоханнесбургке жетті.

Миссия 06: Халықаралық полярлық қор

2009 жылы Антарктикаға саяхатынан оралған Монаконың Альберт II ханзадасы Вентури президенті Жильдо Пасторға зерттеу станцияларында экологиялық таза, қоршаған ортаны ластамайтын көліктердің жоқ екенін айтты. Сондықтан Принц Альберт II қоры Вентуриден жолаушылар мен жабдықтарды ғылыми зерттеу орындарына және кері тасымалдау үшін нөлдік эмиссиялық шешім табуды сұрады. 2009 жылы сол кезде 50°C температурада тегіс емес жерде жүруге қабілетті технология болмады. 2019 жылы 2010 жылғы тәжірибелік үлгіден кейін Антарктиканың екінші үлгісі Канадада сынақтан өтті (жоғарыда 3-ші миссияны қараңыз). Антарктиканың үшінші үлгісі 2021 жылдың 10 желтоқсанында толықтай жетілдірілді, сол күні Жильдо Пастор және оның командасы көлікті Халықаралық полярлық қорына Princess Elisabeth Antarctica зерттеу станциясында тапсырды (көлік туралы толық ақпарат алу үшін жоғарыда 3-ші миссияны қараңыз).

07-ші тапсырма: Шпицберг

Принц Альберт І-нің 100 жылдығын тойлау және еске алу аясында, «Venturi» төрағасы Гилдо Пастор, принц Альберт ІІ-нің бес атасының біріне құрмет көрсету мақсатында, экологиялық саяхатшы Ксавье Шевринге Норвегия архипелагындағы Шпицберген аралында миссия тапсырды. 2022 жылдың маусым айында 21 күн бойы «Venturi» саяхатшысы шаңғымен 234 километрді, тіпті -15°C дейін салқындаған температурада басып өтті.

Е формуласы

Вентури «Формула E» әлем чемпионатына қосылған алғашқы өндіруші болды. 2013 жылы құрылған Вентури 2014 жылы чемпионаттың тұңғыш жарысынан бастап қатысты. 2015 жылы Вентури FIA мақұлдаған «Формула E» өндірушісі атанды, Dragon Racing (2015-2016) және Mercedes қолдауындағы жеке команда HWA Racelab (2018-2019) үшін толық қуат жүйесін жеткізді. 2018 жылдың мамыр айында команда «Формула 1» жарысының он бір дүркін жеңімпазы Фелипе Массамен үш жылдық келісімшартқа қол қойды және Макао әлем кубогының жеті дүркін жеңімпазы Эдуардо Мортараны Массаның серіктесі ретінде қайта шақырды. Сюзи Вольф 2018 жылдың маусым айында команданың бас директоры болды. «Формула E» чемпионатының маңызды 50-ші жарысы – 2019 жылғы Гонконг ePrix-те Мортара Вентури үшін тұңғыш жеңістің иегері атанды. Вентури Мексика қаласының және Монаконың «E Prix» жарыстарында да жүлделі орындарға ие болды, соның ішінде Массаның «Формула E» чемпионатындағы алғашқы жүлдесі де осы Монакода тіркелді. Команда 88 ұпаймен чемпионатта сегізінші орынды иеленді. Мортара 52 ұпаймен жүргізушілер тізімінде 14-ші орынға, ал Масса 36 ұпаймен 15-ші орынға таңғылды. 2019 жылдың қазан айында Вентури Мортараның Массамен серіктестігін жалғастыратынын растады, сондай-ақ команда Mercedes Benz компаниясымен қуат жүйесі бойынша серіктестікке кірісті. 2019-20 маусымының ашылуы қарсаңында команда ROKiT телекоммуникациялық компаниясымен үш жылдық титулдық серіктестік туралы жариялады, сонымен қатар Норман Натоның резервтік жүргізуші ретінде және «Формула 1» жүргізушісі Шарль Леклерктің ағасы Артур Леклерктің сынақ жүргізушісі ретінде тағайындалғанын мәлімдеді. Мортара 41 ұпаймен жүргізушілер чемпионатында 14-ші орынды, ал Масса 3 ұпаймен 22-ші орынды қанағаттандырды. Вентури командалар рейтингінде 44 ұпаймен 10-шы орынды иеленді. Маусымның соңғы жарысында Массаның «Формула E» спортынан зейнеткерлікке шығатыны хабарланды. «Формула E» чемпионатының жетінші маусымы және әлем чемпионаты мәртебесіне ие болған тұңғыш маусымда Вентури Мортарамен келісімшартты жаңартты және Норман Натоны толыққанды жарысқа қатысатын жүргізуші ретінде көтерді, француз Массаның орнын басты. Джейк Хьюз өз кезегінде командаға резервтік жүргізуші ретінде қосылды. Жером д’Амброзио 6-шы маусымның соңында кәсіби жарыстан зейнеткерлікке шығу шешімін қабылдағаннан кейін команданың басшы орынбасары болып тағайындалды. 2020 жылдың желтоқсан айында Вентури АҚШ инвесторлар тобымен, Скотт Свид пен Хосе М. Азнар Ботелла басшылығымен команданы сатып алу туралы мәлімдеді. Сюзи Вольф команданың бас директоры қызметін сақтап, Вентуриге Гилдо Палланка Пастормен бірге үлесін сақтады.