Жаңа Англияның Үш Мекени: Оркестрлік Сюита №1

Кіріспе

Жаңа Англиядағы үш орын (Оркестрлік топ No. 1) – американдық композитор Чарльз Айвстың үш бөлімді оркестрлік шығармасы. Ол негізінен 1911 және 1914 жылдар аралығында жазылған, бірақ эскиздері 1903 жылға дейін созылады және 1929 жылы соңғы түзетулер енгізілген. Бұл шығарма музыкалық цитаталар мен парафраздерді пайдалануымен ерекшеленеді. Бөлімдер (Айвстың баяу-жылдам-баяу ретімен, ең ұзағы бірінші, ең қысқасы соңғы) келесідей:

Шамамен жиырма минутқа созылатын «Жаңа Англиядағы үш орын» Айвстың ең көп орындалатын шығармаларының біріне айналды. Ол оның стиліне тән ерекшеліктерді көрсетеді: бірнеше, кейде бір уақытта орындалатын әуендермен қабаттасқан текстуралар, олардың көпшілігі таныс гимн немесе марш әуендері; тондық кластерлерді қоса алғанда, дыбыстың көптігі; және кенеттен, өткір текстуралық контрасттар. Әрбір «орын» Жаңа Англияда орналасқан. Әрқайсысы тыңдаушыға сол жерде болғандай ерекше атмосфераны сезіндіруге арналған. Осы мақсатта американдық халық әндерін парафраздеу маңызды құрал болып табылады, ол нақты анықтамалар береді және музыканы авангардтық хроматизмге қарамастан түсінікті етеді. «Жаңа Англиядағы үш орын» 20 ғасырдың басындағы американдық идеалдар, өмір салты және патриотизмнің суретін салуды мақсат етеді.

Құрамы

"Жаңа Англиядағы үш орын" 1903 және 1929 жылдар аралығында жазылған. Туынды 1914 жылы аяқталған, бірақ кейін 1929 жылы орындау үшін қайта жөнделген. Екінші туынды, Путнамның лагері, Рединг, Коннектикут, 1903 жылы Айвс жазған екі қысқа театрлық оркестр шығармасынан құралған. Бұл шығармалар, "Ауылдық тобы" маршы және Овертюра & Марш: "1776", 1904 жылы аяқталды. Айвстың інісі Лайман Брюстер одан өзінің "Майор Джон Андре" пьесасы үшін шығармалар жазуын сұрады, бірақ Брюстердің ерте қайтыс болуына байланысты бұл пьеса ешқашан қойылған жоқ. 1912 жылдың күзінде Айвс осы композициялармен қайта жұмыс істей бастады. Айвстың "Төртінші шілде" (оның "Мерекелік симфониясының" үшінші бөлімі) жұмысынан, онда ол 1776 жылғы трио (немесе ортаңғы) бөлімін қолданды, алған әсері, оны осы жоғалған әндерді қайта пайдалануға және ұзақ туынды жасауға шабыстаған болуы мүмкін. Қазан айына қарай Айвс Путнам лагерінің эскизін аяқтады. Туындының соңғы нұсқасы бастапқы материалдарға өте ұқсас, бірақ түпнұсқадағы көптеген күрделі музыкалық әзілдер қарапайым нұсқалармен ауыстырылды. "Стокбридждегі Хаузатоник", жинақтың үшінші туындысы, 1911 жылы бірінші бөлімімен бірге жазылған. 1912 жылы Путнам лагерін аяқтағаннан кейін Айвс үш бөлімнен тұратын оркестрлік жинақтың пішімін анықтады және оның көп бөлігін жазды.

Премьера және жариялау

1929 жылы Бостон камералық оркестрінің дирижері Николас Слонимский Айвске «Үш орынды» орындау мүмкіндігі туралы хабарласты. Слонимскийді Айвстің замандасы, американдық композитор Генри Коуэлл, Айвстің шығармасын концерттік бағдарламаға қосуға көптен берген кеңесіне байланысты, осы туындыға қызығушылық танытты. «Үш орынды» оркестрлік партиядан әлдеқайда кіші камералық оркестр орындай алатындай етіп қайта жұмыстау Айвстің осы туындыға деген қызығушылығын жаңартты. Слонимский шығарманы 1 флейта, 1 гобой, 1 английский мүйіз, 1 кларнет, 1 фагот, 2 мүйіз, 2 труба, 1 тромбон, 1 соққы аспабы, 1 фортепиано, 7 скрипка, 2 альт, 2 виолончель және 1 контрабас үшін қайта жазуды талап етті – бұл түпнұсқа оркестрден әлдеқайда кіші құрам болды. Айвс шығармасы орындалғанына қуанды, бірақ қайта жазу туралы пікірлерінде «Стокбридждегі Хаусатоник» партитурасында: «Фаготтардың орнына фортепианоны қолдануға болады, бірақ бұл нашар алмастыру» деп жазды. «Үш орын» тұңғыш рет 1930 жылдың 16 ақпанында Слонимскийдің жетекшілігімен Нью-Йорктегі Халықаралық заманауи музыка қоғамының американдық комитеті алдында орындалды. Ол тек бір рет репетицияланғанымен, комитет шығарманы Халықаралық қоғамға ұсынуға жеткілікті әсерлі деп тапты, бірақ ол таңқаларлықтай, фестивалінде орындаудан бас тартты. Алғашқы қойылым 1931 жылдың 10 қаңтарына жоспарланған. Айвс өзі қатысты, тіпті концерттің қаржысын өзі төледі. Көрермендер ыстық ықыласпен қарсы алды, ал Айвс сахна сыртында орындаушыларды құттықтады: «Қалалық жиналыс сияқты – әркім өзі үшін. Қандай керемет шықты!». Бірінші қойылымның сәл сәттілігінен кейін Слонимский мен Айвс «Үш орынды» шетелге алып жүруге шақырылды. Слонимский 6 маусымда Парижде өткен концертте осы туындыны орындады, ол «абсолютті түрде керемет» деп сипаттады, себебі көрермендер қатарында сол кездегі көптеген маңызды композиторлар мен музыка сыншылары отырды. Айвспен алғашқы танысу оларды әсерге түсірді: Айвстің музыкасы американдық композитор болғандықтан ғана емес, қызықты болды, сонымен қатар ол Американы шын мәнінде бейнелейтін музыка болды. Көрермендер мәдени сілтемелердің бәрін түсінбесе де, Айвс американдық идеалдарға, мәселелерге, тәжірибелерге және көзқарастарға назар аударды. Мысалы, «Сент-Годенс» шығармасында Айвс рэгтаймды, құл плантацияларының әндерін, мысалы, «Old Black Joe» және тіпті патриоттық америкалық Азамат соғысының әуендерін, мысалы, «Грузия арқылы марш» сияқты қайталайды. Мұндай әндердің үйлесімі Америкадағы азаттық үшін күрес туралы ойларды тудырды. Халықаралық мойындық Айвстің американдық композитор ретіндегі беделін нығайтты, әсіресе оның американдық дыбысталатын туындылардан қарыз алуды жиі пайдалануымен күшейді. «Үш орын» Айвстің коммерциялық түрде жарияланған алғашқы шығармасы болды. Слонимский Айвстің атынан Бостондық баспагер C. C. Birchard-пен байланыста болды, және 1935 жылға қарай екеуі келісімге келді. Айвс пен Слонимский гравировканың дұрыс екеніне көз жеткізу үшін ноталарды бір-бірлеп тексерді. 1935 жылы Айвс өзінің алғашқы шығармасының көшірмесін қолына алды. Ол мұқабасында атын мүмкіндігінше кішкентай шрифтпен басуды сұрады, өзімшіл көрінбеу үшін.

In 1929, Nicolas Slonimsky, conductor of the Boston Chamber Orchestra at that time, contacted Ives about the possibility of performing Three Places. Slonimsky had been urged by American composer Henry Cowell, Ives's contemporary, to program an Ives piece for some time and Three Places caught his attention. The thorough reworking required to transform Three Places from an orchestral score to one that could be performed by a much smaller chamber orchestra renewed Ives's interest in the work. Slonimsky required that the piece be rescored for 1 flute, 1 oboe, 1 English horn, 1 clarinet, 1 bassoon, 2 horns, 2 trumpets, 1 trombone, 1 percussionist, 1 piano, 7 violins, 2 violas, 2 cellos and 1 string bass, a much smaller orchestra than the original. Ives was glad to have his piece played, but his comments on the rescoring include, on the full score of The Housatonic at Stockbridge, "piano may be used for Bassoons throughout a poor substitute ." Three Places was first performed on February 16, 1930 under Slonimsky's direction before the American Committee of the International Society for Contemporary Music in New York City. Although it had been rehearsed only once, the Committee was sufficiently impressed to recommend the work to the International Society, which surprisingly turned it down for performance at its festival. The first public performance was scheduled for January 10, 1931. Ives himself attended – in fact, he was funding the concert himself. The performance received mild applause, and Ives congratulated the performers backstage – "Just like a town meeting – every man for himself. Wonderful how it came out!". After the mild success of the first performance, Slonimsky and Ives were inspired to take Three Places abroad. Slonimsky conducted the work in Paris on June 6 at a concert he described as "absolutely extraordinary" because so many important composers and critics of the time were in the audience. Their first experience of Ives left them impressed: Ives's music was not just interesting because it was composed by an American, it also fascinated them because the music really described America. Although the listeners didn't understand all the cultural references, Ives was calling attention to American ideals, issues, experiences and perspectives. For instance, in The "St. Gaudens", Ives paraphrases ragtime, slave plantation songs such as "Old Black Joe" and even patriotic American Civil War tunes such as "Marching through Georgia". The combination of such songs conjured up images of the fight for freedom in America. International recognition solidified the image of Ives as an American composer, especially strengthened by his use of borrowing from typically American sounding pieces. Three Places became the first of Ives's compositions to be commercially published. Slonimsky was in touch with the Boston publisher C. C. Birchard on Ives’ behalf, and by 1935 the two had negotiated a deal. Ives and Slonimsky both proofread the score note by note to make sure the engravings were correct. In 1935, Ives held a copy of his first work in his hands. He had requested that the binding bear his name in as small a font as possible, so as to not appear egotistical.

Кейінгі тарих

Көп жылдар бойы "Үш орын" шығармасының орындалуына қызығушылық шамалы болды. Слонимский дирижерлік қызметтен кеткеннен кейін, шығарма 1948 жылға дейін тоқталып тұрды, сосын BSO концертмейстері Ричард Бергин оны Бостон симфониялық оркестрінің концертіне қосты. Осылайша Айвстың камералық партитураларын толық оркестрге қайта жазу арқылы орындаудың қазіргі әдеті қалыптасты. 1970 жылдары "Жаңа Англиядағы үш орын" шығармасына қызығушылық қайтадан жанданды, бұл жолы 1914 жылғы түпнұсқалық партитура мен оның көп бөлігі жоғалып кеткені, және Слонимскийдің камералық оркестрі үшін 1929 жылғы камералық оркестрге қайта жазылған нұсқа арасындағы айырмашылықтарға байланысты болды. Йель университетінің Джеймс Синклер кең ауқымды зерттеулер жүргізгеннен кейін, 1914 жылғы оркестрлеуді толығымен қайта жасау мүмкін емес деген қорытындыға келді, себебі екінші бөлімінің тек 35% ғана Айвстың 1929 жылғы нұсқасын қысқартқаннан кейін сақталған. Синклер Айвстың фрагменттері, эскиздері мен жазбаларын пайдаланып, 1914 жылғы толық оркестрлік партитураның ең жақын көшірмесін жасады. Бұл нұсқаның әлемдік тұңғыш рет орындалуы 1974 жылдың 9 ақпанында Йель университетінің Вулси залында, Джон Маучери басқаруымен Йель симфониялық оркестрінің орындауында, композитордың 100 жылдығына арналды.

I. Бостон орталығында "Сент-Годэнс" (полковник Шоу және оның түсті полкі)

Үш орынның бірінші бөлімі – Массачусетс штатының Бостон қаласындағы Бикон және Парк көшелерінің қиылысында орналасқан Роберт Гулд Шоу ескерткішіне арналған. Ескерткішті әлемдік даңққа ие суретші Август Сент-Годенс Америка Азамат соғысы кезінде Одақ армиясында қызмет еткен екінші қара терілі полк – 54-ші Массачусетс полкінің құрметіне он төрт жыл бойы салып аяқтады. Полковник Роберт Шоу – Оңтүстік Каролинадағы Вагнер бекінісіне шабуыл жасаған полктің ақ нәсілді Бостондық командирі. Бекініске шабуыл жасаған алты жүз сарбаздың 272-сі, Шоудың өзі де ішінде, қаза тапты, тұтқынға алынды немесе жараланды. Олар соғыстағы батылдықтары мен қайсарлықтары үшін танылды. 1913 және шамамен 1923 жылдар аралығында жазылып, 1929 жылы қайта жөнделген бұл шығарманың алғашқы эскиздері Айвстің 1911 жылдың мамырында Нью-Йорк штатының Хартсдейл қаласына көшіп келген кезде жасалған болуы мүмкін. Бұл бөлімнің ерекшелігі – гармониялық өрбулерді күрделі деңгейде басқаруы, техникалық тұрғыдан атональды болғанымен, кіші үшінші интервалымен доминикалық болатын диатоникалық мелодияны қолдайды. Айвс бұл шығарманы ескерткіште алған ойлардан туған "Қара марш" деп атады. Бұл шығарма 54-ші полктің соғысқа қарай ұзақ, баяу маршын бейнелейді. Бұл үшін бас партиясында кіші үшіншілік остинато қолданылады. Айвс хроматизмді, негізгі тақырыптардан қашықта орналастырады, бұл оқиғаларды жарқын бейнелеудің орнына, оқиғалардың шамалы есінде қалған елесін тудырады. Шығарма Вагнер бекінісіндегі полктің тағдырын білдіру үшін, жылдам кері тартылуға дейін, жоғары динамикалық деңгейге жетеді. 63-ші такттағы (репетиция әрпі H) толық, бай C мажор аккордынан бастап, музыка шатаққа түседі және соңғы 2,5 минут бойы басқа қара нәсілді адамдардың азаттығы үшін күресуге келген жүздеген сарбаздардың қаза болуына немесе құлаған үміттеріне арналған салтанатты еске алу ретінде естіледі.

Қарыз алу

Ерекше маңызға ие – ескі плантациялық әндер мен "Massa's in the Cold Ground" және "Old Black Joe" сияқты үй әндерінен, сондай-ақ "Marching Through Georgia" және "The Battle Cry of Freedom" патриоттық Азамат соғысы әндерінен құралған негізгі мелодия. Бұл туындылардың қайта жаңғыртуы әсіресе шығарманың басындағы такттарда айқын байқалады, онда үш негізгі көзден алынған мотивтер 19 ғасырдың көптеген американдық әндеріне тән американдық пентатоникалық мелодияны құру үшін бірігеді. Шығарманың басындағы бөліктердің барлығында, бас аспаптарында кіші үшінші интервалына негізделген остинатолар естіледі. Олар шайқасқа қаһарлы түрде бет бұру бейнесін тудыруға арналған. Олар да негізгі мелодия сияқты төрт бастапқы материалдан алынған. "Marching Through Georgia", "Old Black Joe", "The Battle Cry of Freedom" және "Massa's in the Cold Ground" әндерінде кіші үшінші интервалдары басым. Айвс осы көздерді музыкалық ұқсастығы мен олардан жаңа, үздіксіз мотивтер жасау мүмкіндігіне байланысты таңдады. Бұған қоса, туындыларда Айвс толыққанды пайдаланған күшті музыкалық ассоциациялар бар. Патриоттық Азамат соғысы әндерін ескі құл плантацияларының әндерімен үйлестіру Азамат соғысы кезінде қара нәсілділерді азат ету үшін күрескендердің құрметіне жасалған айқын бейне. Осы бірінші бөлімдегі басқа да алынған үлгілер – "Reveille" және "Deep River".

Қарыз алу

Айвс америкалық патриоттық әуендерден 4 шілде мерекесінің құлшынысқан тойлау бейнесін жасау үшін кеңінен пайдаланды. Туындының бастапқы тактары Айвске тән, ауыр хроматизм мен әртүрлі такт өлшемдері (қарсы) қоғамдық марш-бандтардың дыбысын шығару үшін қолданылады. Бұл қозғалтатын реалистік түсіндіру, шығарма басталғаннан кейін көп ұзамай B мажорлы маршқа айналады, бірақ хроматизм мен дүрбелең ешқашан тоқтамайды, музыканттардың тек әуесқойлар екенін сезіндіреді. Айвс сондай-ақ негізгі тақырыптан өзге тональностьтағы танымал музыкалық үзінділерді цитаталаумен тәжірибе жасады. Бұл идея Айвстың екі түрлі марш-бандтың әуенін бір уақытта тыңдаған кезде туындады. Ол бір бандтың алыстап бара жатқанын, екіншісінің өзіне жақындап келе жатқанын естіді, бұл екі ән бірдей ойналып тұрғандай әсер қалдырды. "Yankee Doodle" сияқты көптеген американдық патриоттық әуендер шығарма барысында цитаталанады. Шығарманың соңғы екі тактысында ұлттық ән күтпеген, диссонанстық аккордқа айналады. Қарызға алынған әуендерге "Британдық гранадерлер", Джон Филип Соузаның "Semper Fidelis", "Тәуелсіздік қоңырауы" және "Вашингтон Пост", Генри Клей Уорктің "Грузия арқылы шеру", "Мен қалдырып кеткен қыз", "Арканзас саяхатшысы", Стивен Фостердің "Мәсса салқын жерде", Джордж Фредерик Руттың "Азаттық үшін шайқас", "Трамп! Трамп! Трамп!", "Yankee Doodle", "Лондон көпірі құлап жатыр", "Колумбия, мұхиттың гемі", "Hail, Columbia", "Ирланд жуушысы", Джон Стаффорд Смиттың "Жұлдызды ту" және Рихард Вагнердің "Валькириялардың шабуылы" кіреді.

III. Стокбридждегі Хаусатоник

Алғашқы нұсқалар негізінен 1908 жылдың жазында жазылды, 1911 жылы қайта жұмыс істелді, содан кейін 1913 жылы қайта өңделді, бұл тұман мен ағын судың атмосфералық суретін бастапқы екі бөлімнен әлдеқайда ұзартты. Партитура 1914 жылы аяқталды. 1921 жылы Роберт Андервуд Джонсонның «Стокбридждегі Хаусатоникке» деген өлеңінен алынған жолдарға ән ретінде қойылды, бірақ «Жаңа Англиядағы үш орын» атты шығарманың соңғы бөлімі толығымен оркестрлік. Онда скрипкалардағы қарқынды полиритмиялық белсенділік, сонымен қатар Исаак Б. Вудберидің «Dorrnance» әнұраны мен Чарльз Зейнердің «Missionary Chant» әнұраны қолданылған. Бұл шығарма Айвстің 1908 жылдың маусым айында жаңа әйелі Хармонимен бірге Массачусетс пен Коннектикут штаттарының батысындағы тойдан кейінгі серуенде болғаннан кейін шабыттанды. Олар бұл ауылдық жерді қатты ұнатып, келесі демалыс күндері бірден Беркширге қайтып оралды. Сол жерде олар Массачусетс штатының Стокбридж қаласының жанындағы Хаусатоник өзенінің бойымен серуендеді. Айвс екі күннен кейін, 1908 жылдың 30 маусымында, осы шаруалардың көрінісінің атмосферасын бейнелеу үшін бірнеше идеялар эскизін жасады. Ол скрипкаларда тұман мен бұрқасынды су үстінде айналып жатқандай бейнелеу үшін ретсіз, жартылай изоритмикалық остинатоларды пайдаланды, ал гобой мен альттар өзен арғы бетіндегі шіркеуден естілген әнге ұқсату үшін қолданылды.