Кіріспе

Эскравос өзені – Нигерияның оңтүстігінде, Уорри қаласына жақын орналасқан өзен. "Эскравос" португал тілінде "құлдар" деген мағынаны білдіреді және бұл аймақ 18 ғасырда Нигерия мен АҚШ арасындағы құл саудасының маңызды арналарының бірі болған. Эскравос – Нигер өзенінің саласы, ол Бенін шығанағы арқылы Гвинея шығанағына, содан кейін Атлант мұхитына құяды. АҚШ-тың ірі мұнай компаниясы Chevron өзінің Нигериядағы негізгі мұнай өндіріс орналысын Эскравос өзенінің сағасында орналастырған. Бұл мұнай терминалы шамамен мұнай айдайды. Эскравос Форкадос, Уорри, Бенин және Эфиопе өзендерімен өзара байланысты су жолдарының жиынтығы арқылы байланысқан. Нигерия Порттар Басқармасы (N. P. А.) Эскравос өзенін тереңдетуге рұқсат берді, негізінен су жолдарының кеңеюі үшін, осылайша үлкен кемелерге мүмкіндік жасап, аймақтың экономикалық белсенділігін жақсартуға және жалпы елге пайда әкелуге бағытталған.

Судың ластануы

Химиялық заттар су көздерін ластағанда, су ішуге, тамақ дайындауға, тазалауға, жүзуге және басқа да іс-әрекеттерге қауіпсіз болмайды. Химиялық заттар, қалдықтар, микроорганизмдер және паразитер – ластағыштардың мысалдары. Барлық түрлі ластағыштар соңында суға түседі. Көлдер мен мұхиттарға ауа ластануы қонды. Жер астындағы ағын, өзен және соңында мұхит – барлығы да құрлықтан ластануы мүмкін. Сондықтан, бос жатқан жерге тасталған қалдықтар да су көзін ластауы мүмкін.

Судың ластану себептері

Судың әмбебап еріткіш және тіршілік үшін қажеттілік екенін ескерсек, судың ластануы – өте маңызды мәселе. Судың ластануының басты жеті себебі – өнеркәсіптік қалдықтар, теңізге төгілу, канализациялық және тұрмыстық сулар, мұнайдың төгілуі мен ағып кетуі, ауыл шаруашылығы, климаттың өзгеруі, радиоактивті қалдықтар және ядролық энергия объектілері. Кәсіпорындардың шығаратын өнеркәсіптік қалдықтары тұщы су жүйелерін зиянды химиялық заттармен және басқа да ластаушы заттармен ластауы мүмкін, осылайша су адамдарға қолдануға жарамсыз болып, тұщы су жүйелерінің температурасын өзгертеді. Қалдықтар теңізге төгілген жағдайда, олардың толық ыдырауына екі жылдан екі жүз жылға дейін уақыт қажет болуы мүмкін. Тіпті тазартудан кейін де канализациялық және тұрмыстық суларда зиянды химиялық заттар, микроорганизмдер мен патогендер қалды, бұл адамдар мен жануарлардың денсаулығына қауіп тудырады. Мұнайды өндіру операциялары немесе мұнай тасымалдайтын кемелер мұнайдың ағып кетуіне және төгілуіне жауапты.

Бақылау

Судың ластануы – экожүйелерді бұзып, адам денсаулығына және экономикаға зиян келтіретін маңызды мәселе. Таза су қорын сақтау үшін тиісті су тазарту саясаты мен басқару қажет. Адамдар үй жануарларының қалдықтарын жинап алып, ыдырамайтын заттарды унитазға тастаудан аулақ болуы, сондай-ақ көліктерін жақсы жағдайда ұстау арқылы ластанудың алдын алуға көмектеседі. Үнемі күтім жасау және үй жануарларының қалдықтарын дұрыс жою ластану деңгейін төмендетіп, көліктің тиімділігін арттырады. Осы іс-әрекеттер арқылы біз таза әрі салауатты сумен қамтамасыз етуге қол жеткізе аламыз.