Кіріспе

Type 97 автоматты пушкасы (九七式自動砲) – 1930 жылдары жасала бастаған жапондық танкке қарсы мылтық. Оны Жапон императорлық армиясы (IJA) Екінші Қытай-Жапон соғысы, Кеңес-Жапон шекаралық қақтығыстары және Тынық мұхиты соғысы кезінде қолданды. Танктердің бронясының қалыңдығы артуымен Type 97 1942 жылға қарай қолданудан шықты. Бұл қару броньды көліктерде қолданылатын Type 97 ауыр танк пулеметтерімен немесе Жапон әскери-теңіз күштерінің ұшақтарында қолданылатын Type 97 авиациялық пулеметтерімен ешқандай қатысы жоқ.

Даму және сипаттама

Қытайдың Викерс алты тонналық танктерді сатып алуы туралы хабарлар мен Маньчжурия шекарасында Кеңес Қызыл Армиясымен қарым-қатынастың шиеленісуіне байланысты, 1935 жылы IJA танкке қарсы мылтыққа қажеттілік қойды. Нагоя қару-жарақ зауыты Hotchkiss M1929 пулеметінің үлгісі бойынша қару ұсынды, ал Кокура қару-жарақ зауыты 20×125 мм оқ қолданатын жаңа конструкция ұсынды. 1936 жылғы наурызда өткен алғашқы сынақтар қанағаттандырмайтын нәтиже берді, сондықтан екі қару да сынақтар барысында туындаған мәселелерді түзету үшін жасаушыларына қайтарылды. Кокура қару-жарақ зауыты 1937 жылы Армиялық жаяу әскер мектебінде өткен екінші сынақтар үшін сегіз прототип жасады, содан кейін IJA Нагоя қаруын қабылдамады. Ол түзетуді қажет ететін бірнеше мәселені анықтады және 1938 жылы сынаққа 50 қарудан тұратын партия жасалды. Жәй ауылдық және атты әскер мектептерінде тағы бір сынақтан кейін, қару Type 97 автоматты пушкасы ретінде қабылданды. Толық автоматты режимде оқ атуға болатыны туралы хабарларға қарамастан, қару жартылай автоматты, себебі жартылай автоматты ажыратуды тоқтатуға арналған селектор жоқ. Type 97 – Екінші дүниежүзілік соғыстың ең ауыр танкке қарсы мылтығы. Оның салмағы, оқпансыз, ал оқпанмен және төрт көтергіш тұтқасымен бірге, жобаланған салмағынан асып түседі. Type 97 қатты болаттан жасалған броньды тесуші (AP T), жарылғыш және жарылғыш-өртке қарсы оқтарды атып шығарады. Бастапқы AP T оқы 97-ші түр болды және ол кейінірек 100-ші түрге қарағанда жұмсақ болаттан жасалған. AP T оқтарының бастапқы жылдамдығы болды. Жапондық оқ-дәрі кестесіне сүйенсек, 97-ші түрлі оқ 90° бұрыштағы броньды тесіп өтуге қабілетті, ал одан да терең броньды тесіп өтуге қабілетті.

Өндіріс және қызмет көрсету

Тип 97 өндірісі 1939 жылы Кокура Арсеналында басталды, ал 1941 жылға дейін 950 данасы жасалды. Өндіріс сол жылы тоқтатылды, бірақ 1943 жылдың бірінші жартысында Нихон Сейкошо компаниясы тағы 100 мылтық жасады. Прототиптерді қоса алғанда, барлығы 1108 мылтық өндірілді. Танкіге қарсы мылтықтың құны 6400 иенді құрады, ал қарапайым мылтықтың құны 77 иен болды. 1940 жылдан бастап, оқ түтігінің қызмет ету мерзімін ұзарту үшін хроммен қапталды. Бұл қару алғаш рет 1939 жылы Халхин-Гол шайқасында қолданылды, онда кеңес әскері қолданған жеңіл броньды техниканың бірнешеуін жойды деген хабар бар. Type 97 Қытайда келесі жылға дейін кеңінен қолданылмады, сол кезде олар көбінесе жаяу әскерге қолдау көрсету үшін пайдаланылды. Бұл өзгеріске байланысты, 1941-1942 жылдары өндірілген оқ-дәрілердің көп бөлігі бронебойғыш емес, жарылғыш болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Тынық мұхитының оңтүстік-батысында бұл мылтық кеңінен қолданылмады, бірақ оны Жапон императорлық армиясының әуе күштерінің Тейшин Шудан әскері қолданды. Тип 97-нің 20 мм оғы 1942 жылдан кейін қазіргі заманғы танктерге қарсы тиімді болмай қалды. Ho 1 және Ho 3 автокөліктік зеңбіректер ұшақтарда пайдалану үшін Тип 97 негізінде жасалды.