Кіріспе

Перу президенті 1912-1914 жылдар аралығында

Перу президенті Гиллермо Энрике Биллингхерст Ангуло (27 шілде 1851, Арика – 28 маусым 1915, Икике) – ағылшын тегінен таралған перулік саясаткер, Перудың 37-ші президенті болған. Ол 1912 жылдан 1914 жылға дейін Аугусто Б. Легуиадан кейін қызмет етті. Англо-перулік Биллингхерсттің тегі – жер-сипаттамалық атау; Биллингхерст – Англияның Сассекс графтығындағы шағын аудан. Президенттік кезеңінде Биллингхерст Конгресспен күшейе түскен қақтығыстарға ұшырады. Либералдық көзқарастағы ол, жұмысшы табының мүддесін қорғайтын прогрессивті әлеуметтік заңдарды қабылдауға тырысты. Алайда, Перу Конгресіндегі консервативтік және олигархиялық топтар бұл бастаманы қолдамады. Содан кейін Биллингхерст қайта сайлау өткізуге ұсыныс жасады. Бұл әрекетке жауап ретінде консервативтік фракциялар Перу армиясын, Оскар Р. Бенавидес басшылығымен төңкеріс жасауға шақырып алды. Нәтижесінде Бенавидес президент болып, Биллингхерст Чилиге жер аударылды, ол көп ұзамай қайтыс болды.

1912 жылғы сайлау

1912 жылғы сайлау, «аристократиялық республика» деп аталатын кезеңдегі ең құлшыныспен өткен сайлау болды (перулықтар бұл терминді елдегі әлеуметтік элитадан шыққан биліктегілерді атау үшін қолданды). Азаматтық партия партияның ең белгілі және консервативті мүшесі Антеро Аспиллаганы қолдады. Оның қарсыластары оны Чилиде туған, перулық емес деп айыптап, лауазымға лайық емес деп атады. Бірақ Азаматтық партия өз саясатының салдарынан туған жаңа әлеуметтік күштерді басқара алмады. Бұл 1912 жылы миллионер кәсіпкер Гиллермо Биллингхерст – Лиманың реформалық көзқарастағы, халыққа жақын бұрынғы мэрі – ресми Азаматтық партия президенттік үміткерінің сайлануын тоқтату үшін жалпы ереуіл ұйымдастырып, Конгресс арқылы өзін сайлауға мәжбүрлеген кезде айқын болды.

Төрағалық

Биллингхерст әкімшілігінің басты жетістіктерінің бірі Перуде сегіз сағаттық жұмыс күнін кепілдендіретін маңызды заңнаманы қабылдау болды. 1914 жылы Конгресс Биллингхерстке қарсы импичмент процесін бастағанда, ол жұмысшыларды қаруландырып, Конгрессті күшпен таратумен қорқытты. Биллингхерст 1914 жылдың 4 ақпанында полковник Оскар Р. Бенавидес, Хавьер және Мануэль Прадо, сондай-ақ Цивилист партиясының консервативті мүшелері басқарған әскери төңкеріс нәтижесінде құлатылды. Кейіннен эмиграцияда Биллингхерст былай деді: "Жас Прадо ұзақ және қайғылы сөйлеген сөзінде маған төңкеріс артындағы толық мәліметтер мен себептерді айтты: Олардың барлығы (көтерілісшілер) менің патриотизмімді, адалдығымды және үкіметті басқару қабілетімді мойындады. Бірақ менің жасаған жалғыз және ең ауыр қателігім – менің ішкі саясатым елге келтірген бағыт болды, және соңында, менің ойымша, бұрынғы президент Прадоның ұлдары "әкелерінің атын ақтауы керек" болды."