Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Перу президенті (1897–1974)
President of Peru (1897–1974)
Мануэль Артуро Одрия Аморетти (26 қараша 1896 – 18 ақпан 1974) – Перудің 45-ші президенті қызметін атқарған әскери шенеунік.
Manuel Arturo Odría Amoretti (26 November 1896 – 18 February 1974) was a military officer who served as the 45th President of Peru.
Ерте өмір және әскери мансап
Мануэль Одрия 1896 жылы Лиманың шығысында, Орталық Анд тауларындағы Тарма қаласында дүниеге келді. 1915 жылы Chorillos әскери академиясын үздік бітіруші болып аяқтады. Ол әскер қатарына қосылып, 1941 жылғы Эквадор-Перу соғысында подполковник шенімен батырлық көрсетті. Жақын арада генерал-майор шеніне жетті.
Manuel Odría was born in 1896 in Tarma, a city in the central Andes just east of Lima. He graduated first in his class from the Chorillos Military Academy in 1915. He joined the army and as a Lieutenant Colonel was a war hero in the 1941 Ecuadorian–Peruvian War. He soon achieved the rank of Major General.
1948 жылғы Перу төңкерісі және президенттік
1945 жылы Хосе Бустаманте Америкалық Халықтық революциялық альянсының (АПРА) көмегімен президенттікке ие болды. Бірақ көп ұзамай АПРА-ның негізін қалаушы Виктор Рауль Хая де ла Торре мен президент Бустаманте арасында ауқымды келіспеушіліктер туды. Президент өзінің Априста кабинетін таратып, оның орнына басым көбінесе әскерилерден құралған кабинет тағайындады. АПРА-ның бейбітшіл қарсыласы Одриа үкімет және полиция министрі болып тағайындалды. 1948 жылы Одриа және басқа оңшыл топтар Бустамантеден АПРА-ны тыйым салуды талап етті. Президент бас тартқан соң, Одриа лауазымынан кетті. 1948 жылдың 27 қазанында ол үкіметке қарсы сәтті әскери төңкеріс жасап, президенттікке өтті. Екі жылдан кейін ол отставкаға келіп, әріптесі Зенон Нориеганы президенттікке алып келді, ол азамат ретінде президенттікке үміткер болуы үшін қуыршақ президент рөлін атқарды. Бір айдан соң ол жалғыз кандидат ретінде сайланды. Одриа АПРА-ға қатысты қатаң шаралар қолданды, бұл олигархия мен оңшылдардың барлығына ұнады. Хуан Перон сияқты, ол да халыққа жақын саясат ұстанды, бұл оған кедейлер мен төменгі топтардың жоғары бағасын алуға мүмкіндік берді. Дамыған экономика оған қымбат, бірақ халыққа ұнайтын әлеуметтік саясатты жүзеге асыруға мүмкіндік берді. Алайда, сол уақытта елдегі азаматтық құқықтар шектелді және оның билігінде жемқорлық кеңінен таралды. Халық оның диктатурасы шексізке дейін жалғасады деп қорқып, 1956 жылы Одрианың оппозициялық партияларды заңдастырғанына және жаңа сайлаулар өткізуге шақырғанына таң қалды. Ол сайлауға қатыспады. Оның орнын бұрынғы президент Мануэль Прадо басты.
In 1945, José Bustamante had attained the presidency with the help of the American Popular Revolutionary Alliance (APRA). Soon, major disagreements arose between Víctor Raúl Haya de la Torre, the founder of APRA, and President Bustamante. The President disbanded his Aprista cabinet and replaced it with a mostly military one. Odría, a fierce opponent of APRA, was appointed Minister of Government and Police. In 1948, Odría and other right wing elements urged Bustamante to ban APRA. When the President refused, Odría resigned his post. On October 27, 1948, he led a successful military coup against the government and took over as president. After two years, he resigned and had one of his colleagues, Zenón Noriega, take office as a puppet president so he could run for president as a civilian. He was duly elected a month later as the only candidate. Odría came down hard on APRA, momentarily pleasing the oligarchy and all others on the right. Like Juan Perón, he followed a populist course that won him great favor with the poor and lower classes. A thriving economy allowed him to indulge in expensive but crowd pleasing social policies. At the same time, however, civil rights in the nation were severely restricted and corruption was rampant throughout his régime. People feared that his dictatorship would run indefinitely; they were surprised when Odría legalized opposition parties in 1956 and called fresh elections. He did not run for office. He was succeeded by a former president, Manuel Prado.
1962 және 1963 жылғы жалпы сайлаулар
1962 жылы ұлттық сайлаулар қайтадан өткізілгенде, Одриа «Unión Nacional Odriista» партиясынан оңшыл кандидат ретінде бақ сынасты. Үш негізгі кандидаттың – Одриа, Хая де ла Торре және Фернандо Белаунде – ешқайсысы көп дауыспен жеңу үшін қажетті дауысқа жетпеді, яғни дауыс берушілердің үштен бірін алған жоқ. Одриа, Хая де ла Торремен келісімге келгеннен кейін, Конгресте президенттікке ие болары көрінді, бірақ президент Прадо қызмет мерзімі аяқталуға бірнеше күн қалғанда әскери төңкеріс салдарынан қызметтен алынды. 1963 жылы қайтадан сайлау өтті, онда да сол үш негізгі кандидат қатысты. Бұл жолы Белаунде дауыс берушілердің 39 пайызын алып жеңіске жетті. Белаунде басқарған үкімет кезінде Одриа Парламентте біртұтас оппозициялық блок құру үшін Хая де ла Торремен одақтасты, бұл одақ «APRA UNO» коалициясы деп аталды. Саяси күш ретінде олар президент Белаундеге қарсы күшті парламенттік оппозиция құрып, президенттің партиялық қолдауымен қабылданған көптеген заңдарды мақұлдау үшін коалицияға маңызды ұступтар жасауға мәжбүр етті. Алайда, коалиция астана Лима қаласының мэрі сайлауында жеңіліс тауып, әлсіреп қалды.
When national elections were held again in 1962, Odría ran as a right wing candidate for the Unión Nacional Odriista party. None of the three major candidates Odría, Haya de la Torre and Fernando Belaúnde received the required one third of the vote to win with a plurality. It appeared that Odría would win the Presidency in Congress, after having made a deal with Haya de la Torre, but a military coup removed President Prado from office a few days before his term ended. Elections were held again in 1963, with the same three major candidates. This time Belaúnde won with 39% of the vote. During the Belaúnde administration, Odría made an alliance with Haya de la Torre to create a single opposition block in Parliament, which became known as the APRA UNO Coalition. As a political force, they managed to create strong parliamentary opposition to President Belaúnde, who was forced to make important concessions to the Coalition in order to get most of his party sponsored legislation enacted. The Coalition suffered a setback after losing the elections for mayor in the capital, Lima.
Кейінгі өмір және өлім
1968 жылы Белаунде билігін құлатқан әскери төңкерістен кейін Одриа 1974 жылы қайтыс болғанға дейін Перу саясатында жалтақтап жүрді.
After the military coup that overthrew Belaúnde in 1968, Odría kept a low profile in Peruvian politics until his death in 1974.
Жеке өмір
Одрианың ұрпақтары қазір Перу саясатында белсенді. Олар — Энрике Одрия Сотомайор және Бренда Одрия Лоайза.
Odría has descendants currently active in Peruvian politics. They are Enrique Odría Sotomayor and Brenda Odria Loayza,