Кіріспе

Британдық армияның белсенді құрамасы – 16 Air Assault Brigade Combat Team, 1999–2021 жылдар аралығында жай ғана 16 Air Assault Brigade деп аталған, негізінен Колчестер, Эссекс қаласында орналасқан британ армиясының құрамасы. Ол жоғары дайындық деңгейінде ұсталатын әуе шабуылы тобының (Air Assault Task Force) құрамына кіреді және британ армиясында парашют, тікұшақ және әуеден түсіру арқылы операция жүргізуге бағытталған жалғыз бригада болып табылады.

Құрылу

Бригада 1999 жылдың 1 қыркүйегінде Стратегиялық қорғаныс сараптамасы аясында жүзеге асырылған қорғаныс реформаларының бөлігі ретінде, 24-ші әуе шабуылдық бригадасы мен 5-ші әуе десанттық бригадасының бөлімдерін біріктіру арқылы құрылды. Бұл біріктіру нәтижесінде парашюттік және әуе шабуылдық бөлімдерден тұратын, тікұшақтарды пайдаланатын жоғары жылдамдықты бригада жасалды.

Македония

Македония Республикасында (қазіргі Солтүстік Македония Республикасы) үкіметтік күштер мен Ұлттық азаттық армиясы деп аталатын көтерілісшілер арасындағы атысты тоқтатудан кейін, НАТО британдықтар жетекшілігімен "Эсенциал Харвест" операциясын бастады. Бұл операция көтерілісшілер өз еркімен тапсырған қару-жарақтарды жинауға бағытталған болатын. Бригада штабы мен оның бір бөлігі 2001 жылдың тамызында НАТО операциясының алғы шебі ретінде жұмыс істеді. НАТО миссиясы қыркүйек айында сәтті аяқталған соң, бригада өз елдеріне қайта оралды.

Ауғанстан

2001 жылы Ауғанстанға басып кіргеннен кейін НАТО желтоқсан айында Халықаралық қауіпсіздікке көмектесу күштерін (ISAF) құрды, ол күштер ел астанасы Кабулде орналасты. Бригада штабы мен оның бірнеше бөлімшелері 2001, 2006, 2008 жылдары және қайтадан 2010-2011 жылдары Ауғанстанға жөнелтілді. 16-шы әуе шабуыл бригадасы басқа ешқандай құралымнан көбірек рет Ауғанстанға жөнелтілді. Ел бойынша Талибан күштерінің үстемдік танытуынан кейін бригада 2021 жылдың тамызында британдық азаматтарды қауіпсіз эвакуациялау мақсатында «Pitting» операциясы аясында Кабулға оралды.

Ирак

Иракқа шабуылға дайындалу кезінде, бригадир Джеко Пейдж басқаратын бригада 2003 жылдың ақпан айында Кувейтке орналастырылды. Бригада 1 (Ұлыбритания) бронетанкті дивизиясының құрамына кірді және Кувейтте кең ауқымды жаттығулардан кейін 20 наурызда шабуылдың бастапқы кезеңіне қатысты. Бригаданың мақсаты Саддам Хусейннің күштері тарапынан жойылмас бұрын оңтүстік мұнай өрістерін қамтамасыз ету болды. Бригаданың 7-ші парашют полкі, Корольдік ат артиллериясы 20 наурызда Румайла мұнай өрістерін басып алудағы АҚШ Теңіз жаяу әскерлеріне көмек көрсету үшін Иракқа кірді, мұнай ұңғымаларының көбі дерлік зақымдалмаған күйде алынды. Бригаданың қалған бөлігі, AAC тікұшақтарының қолдауымен, көп ұзамай Иракқа кірді, оларға Румайланы қорғау міндеті тағы да жүктелді. Бригада жиі шашыраңқы қарсылыққа тап болды және инфрақұрылымға орнатылған көптеген жарылғыш заттарды залалсыздандыруға мәжбүр болды. Кейіннен бригада мұнай өрістерін күзету және одақтас әскерлерінің жабдықтау жолдарын қорғау үшін пайдаланылды, ал оның бөлімдері Басра қаласынан солтүстікке қарай жылжыды – Ирактың екінші ірі қаласы – оны ирактық шабуылдан қорғау үшін. 31 наурызда артиллерия мен әуе көмегімен бригада Басраға қарай жылжыған ирактық бронетехникалық колоннасына шабуыл жасап, 17 Т-55 танкын, 5 артиллериялық құралды және 7 бронетранспортерін жойды. 6 сәуірде британдық әскерлер Басраға кіргеннен кейін, 3 ПАРА 7 сәуірде қаланың "ескі ауданын" тазалауға жұмылды, себебі тар көшелер көлік құралдарының кіруіне мүмкіндік бермейтін. Басраны басып алғаннан кейін бригада Майсан провинциясында, провинцияның астанасы Әл-Амараның маңында орналасты. Бригада қалалар бойынша патрульдеу жүргізіп, оңтүстікке қалыпты жағдайды қайтаруға көмектесті, тәртіпті сақтауға тырысты және табылған барлық конвенциялық қару-жарақ қоймаларын жойды. Соғыс 1 мамырда ресми түрде аяқталды және бригада сол айда үйге қайта бастады. 24 маусымда Маджар-аль-Кабирдегі патрульдеу кезінде бригада Ирактағы ең көп шығынды көріп, 156-шы Провост ротасының алты Корольдік әскери полиция қызметкері ірі ирактық наразылық толқынынан қаза тапты.

Болашақ

16-шы әуе шабуылы бригадасының жауынгерлік тобы қазір 1-ші (Ұлыбритания) дивизиясының басқаруында және 2024 жылдан бастап бірлескен, көп салалы егеменді жаһандық жедел әрекет күшінің (GRF) құрлықтық құрамын басқарады.

Жол іздеуші жасақ

1984 жылы 5-ші әуе десанттық бригадасы шектелген парашюттік шабуыл қабілетін (LPAC) дамыту процесінде болды. Бұл күндіз немесе түнде екі түсіру аймағына (DZ) бір парашюттік батальон тобын түсіру үшін 15 Hercules ұшағының қатысуын талап етті, бұл операцияны бес минуттан кем уақытта орындау қажет болды. Осы үшін ұшақ экипаждарының дәл және тұрақты түсіруіне мүмкіндік беретін, анық көрінетін бағдарлау нүктесін қамтамасыз ету үшін DZ-дер нақты белгіленуі керек еді. 1977 жылы 16-шы парашюттік бригада таратылғандықтан және No 1 (Гвардия) тәуелсіз ротасы таратылғандықтан, бұл саланың тәжірибесі жоғалып кеткен еді. Полк штабынан осы қабілетті қамтамасыз ету мүмкіндіктерін қарастыру сұралды. Майор Фил Ним 1984 жылдың қазан айында үш батальоннан алынған жеке құрам есебінен құрылатын, бригада штабының тікелей бағынысында болатын тәуелсіз взвод құруды ұсынатын есеп дайындады. Взводтың құрамында 28 адам, 4 адамнан тұратын 7 патруль және 2 Royal Signals операторы болды. Бүгінде "Патфайндер" взводы қатаң іріктеуден өткен және дайындықтан өткен қарулы күштердің таңдалған қызметшілерінен құралған. Топтың негізі барлау және байланыс мамандарынан құралған взводтан рота деңгейіндегі кадролық құрам болып табылады. Оның міндеттеріне парашюттік түсіру аймақтарын және әуеден қону операциялары үшін тактикалық және тікұшақ қону аймақтарын табу және белгілеу кіреді. Басты күш түскеннен кейін, топ бригада штабындағы операциялық шешімдерді қабылдауға көмектесу үшін тактикалық ақпарат ұсынады. "Патфайндерлер" әр түрлі әуедегі шабуыл әдістерін қолдана алады, олар қазіргі қызметтегі төмен деңгейлі парашют (LLP) жүйесінен бастап жоғары биіктіктегі төмен ашылу (HALO) және жоғары биіктіктегі жоғары ашылу (HAHO) жүйелеріне дейін қамтиды.