Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс аудармашысы (1906–2005)
German translator (1906–2005)
Эрика Фукс, тумасы Петри (7 желтоқсан 1906, Росток қаласында дүниеге келген – 22 сәуір 2005, Мюнхен қаласында қайтыс болған) – неміс аудармашысы. Ол Германияда американдық «Дисней» комикстерін, әсіресе Карл Баркстің Дакбург және оның тұрғындары туралы әңгімелерін жергілікті тілге аудару процесіне белсенді қатысқандығымен және оның неміс тіліне тигізген әсерімен кеңінен танымал. Оның грамматикалық жаңалықтары мен классикалық әдебиеттік ерекшеліктерді қазіргі заманғы поп-мәдениет туындыларына бейімдеуі заманауи тілге және Германиядағы комикстердің медиа ретіндегі беделіне жасаған оң үлес ретінде мойындалды, сондай-ақ комикстерді төмен сапалы әдебиет деп қарауға қатысты бұрынғы пікірлерді жоюға үлкен үлес қосты. Фукстің көп цитаталанған аудармалары Генрих Хайне, Вильгельм Буш және Курт Тухольский сияқты көрнекті неміс тіліндегі жеңіл поэзия дәстүрінде деп сипатталған. Ол «Комикстерді аудару үшін жеткілікті білімді болу мүмкін емес» деген сөзімен аудармалық жұмыстағы жоғары стандарттарын көрсеткен.
Erika Fuchs, née Petri (7 December 1906 in Rostock – 22 April 2005 in Munich), was a German translator. She is largely known in Germany for her major involvement in the localization process of American Disney comics, especially Carl Barks' stories about Duckburg and its inhabitants, as well the effects on the German language as a whole caused thereby. Both her grammatical innovations and adaptation of classical literary features into modern pop cultural works have been recognized as positive contributions to contemporary used language and to the image of comics as media in Germany, having played a major part in delegitimizing public perception of said comics as low quality pulp fiction. Fuchs' widely quoted translations have further been described standing in the tradition of great German language light poetry such as the works of Heinrich Heine, Wilhelm Busch, and Kurt Tucholsky. She has been emblematically quoted as saying "You can't be educated enough to translate comic books", reflecting her high standards for localization work.
Өмір
Жоханна Теодолинде Эрика Петри 1906 жылы 7 желтоқсанда Росток қаласында электр инженері Август Петри мен оның әйелі Аугусттың алты баласының екіншісі болып дүниеге келді. Эрика балалық шағы мен жастық шағының көп бөлігін Помераниядағы шағын Белгард қаласында өткізді, онда оның әкесі 1911 жылы жаңа салынған электр станциясының директоры болды. 1922 жылы Эрика Петри қаладағы ұлдар гимназиясына қабылданған алғашқы қыз болды және 1926 жылы онда Abitur емтиханын тапсырды. Ол Лозанна, Мюнхен және Лондонда өнер тарихын оқып, 1931 жылы докторлық диссертациясын қорғады. Оның "[[Жохан Майкл Фойхтмайер]]" ("Неміс рококосы тарихына үлес") атты диссертациясы magna cum laude деп бағаланды және 1935 жылы жарық көрді. 1932 жылы Эрика Петри инженер, өнеркәсіпші және өнертапқыш Гюнтер Фукске (1907-1984) үйленді. 1933 жылдан 1984 жылға дейін олар Жоғарғы Франкониядағы Шварценбах-ан-дер-Сааледегі шағын өнеркәсіптік қалашықта тұрды. Олардың Томас және Николаус есімді екі ұлы болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Эрика Фукс Reader's Digest журналының неміс тіліндегі басылымы үшін, сондай-ақ 1946 жылдан бері Rowohlt Verlag баспасынан шығатын неміс әдеби журналы 'Story' үшін аудармашы болып жұмыс істеді. 1951 жылы ол Диснейдің жаңа құрылған неміс тіліндегі Micky Maus журналының бас редакторы болды және 1988 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін осы қызметте жұмыс істеді. 1984 жылы күйеуі қайтыс болғаннан кейін Эрика Фукс Мюнхенге көшіп, 2005 жылдың 22 сәуірінде онда қайтыс болды.
Johanne Theodolinde Erika Petri was born on 7 December 1906 in Rostock as the second of six children of electrical engineer August Petri and his wife Auguste. Erika spent most of her childhood and youth in Belgard, a small rural town in Pomerania, where her father became director of the newly built electric power plant in 1911. In 1922, Erika Petri became the first girl ever to be admitted to the town's boys' Gymnasium, passing her Abitur exam there in 1926. She went on to study art history in Lausanne, Munich and London and graduated with a doctorate in 1931. Her dissertation titled "[[Johann Michael Feuchtmayer" ("A contribution to the history of German Rococo)" was marked magna cum laude. It appeared in print only in 1935. In 1932, Erika Petri married engineer, industrialist and inventor Günter Fuchs (1907 1984). From 1933 to 1984, the couple lived in Schwarzenbach an der Saale, a small industrial town in Upper Franconia. They had two sons, Thomas and Nikolaus. Following World War II, Erika Fuchs worked as a translator for the German edition of Reader's Digest, as well as for German literary magazine 'Story', published by Rowohlt Verlag since 1946. In 1951, she became chief editor of Disney's newly formed German Micky Maus magazine, where she continued to work until her retirement in 1988. After the death of her husband in 1984, Erika Fuchs moved to Munich, where she died on 22 April 2005.
Жұмыс
Карл Баркс комикстерін аударған ретінде оның көптеген туындылары қазіргі неміс тілінде пайдаланылды немесе қайтадан қолданысқа енді. "Dem Ingeniör ist nichts zu schwör" ("инженерге ештеңе қиын емес") деген фраза, бірақ "Ingenieur" және "schwer" сөздерінің соңғы дауыстылары (умлауттар) рифмалану үшін өзгертілген, көбінесе Фукске жатқызылды, өйткені ол оны Gyro Gearloose-дің айтулы сөзіне айналдырды. Дегенмен, бұл бастапқыда Генрих Зайдель жазған әнге негізделген. Фразаның сәл қиын нұсқасы "Seidels Ingenieurlied" ("Инженер әні") атты әннің бірінші шумағы болды және неміс тілінде инженерді шақыру рәсіміне теңдес ретінде техникалық университеттердегі студенттік ұйымдар қолданды. Фукс бұл туралы өзі инженер болған күйеуінен естіген. Фукске тән классикалық неміс әдебиетіне жасаған сілтемелердің мысалы оның 1956 жылғы Баркстің "Үш қаз" (INDUCKS story code W WDC 184 01) комиксінің аудармасында кездеседі, онда Хьюи, Дьюи және Луи "Wir wollen sein ein einig Volk von Brüdern, in keiner Not uns waschen und Gefahr" ("Біз бауырластардың біріккен халқы болайық, ешқандай қиындыққа да, қауіпке де ұшырамайық") деп ант етеді, осылайша Фридрих Шиллердің 1804 жылғы "Уильям Телл" пьесасынан алынған Рютлишвур антқа пародия жасайды. Оның етістіктерді түбірлеріне дейін қысқартып, сөздердің арасында қолдануы – дыбыстарды (мысалы, шлюк, стохн, кнарр, климпер – гулп, стон, сықыр, шыңғыр) ғана емес, сонымен қатар дыбыссыз оқиғаларды (grübel, staun, zitter – ойға далу, таңғалу, дірілдеу) бейнелеу үшін де қолданылды, бұл етістік формасын танымал етті. Бұл құбылысқа ресми техникалық термин Inflektiv болғанымен, Фукс атты есімге сілтеме жасайтын Erikativ термині, Infinitiv (инфинитив), Indikativ (индикативтік модальдық түр) немесе Akkusativ (айыптау райы) сияқты грамматикалық терминдерге ұқсас келеді және жиі қолданылады. Бұл форма 2010 жылдарға дейін интернет-форумдар мен чаттарда эмоцияны білдірудің бір түрі ретінде кеңінен таралды, пайдаланушылар бетпе-бет әңгімедегідей сезімдерді беру үшін *лах*, *веглауф*, *цвинкер* (күлу, қашу, жымиып қарау) сияқты Inflektive-терді жұлдызшалармен қоршап жазды.
Many of her creations as translator of Carl Barks comics entered or reentered German in contemporary use. The phrase "Dem Ingeniör ist nichts zu schwör" ("nothing is too hard for an engineer"), but with the vowels (umlauts) at the end of "Ingenieur" and "schwer" altered to make them rhyme was often attributed to Fuchs, as she had made it Gyro Gearloose's catchphrase. However, it was originally based on a song written by Heinrich Seidel. A somewhat more clumsy version of the phrase was the first verse of "Seidels Ingenieurlied" ("The Engineer's Song") and had been used by fraternities at technical universities for the German equivalent of The Ritual of the Calling of an Engineer. Fuchs had heard it from her husband, who was an engineer himself. An example of Fuchs' many allusions to classical German literature may be found found in her translation of Barks's 1956 story "Three Un Ducks" (INDUCKS story code W WDC 184 01), where Huey, Dewey, and Louie speak the oath "Wir wollen sein ein einig Volk von Brüdern, in keiner Not uns waschen und Gefahr" ("We Shall be a United People of Brethren, Never to Wash in Danger nor Distress"), thereby parodying Friedrich Schiller's version of the Rütlischwur from his 1804 play William Tell. Her use of verbs shortened to their stems as interjections— not only to imitate sounds (onomatopoeia), such as schluck, stöhn, knarr, klimper (gulp, groan, creak, chink/jingle), but also to represent soundless events grübel, staun, zitter (ponder, goggle, tremble) — popularized the verb form. While the official technical term for this remains Inflektiv, the term Erikativ, a tongue in cheek reference to Fuchs' first name, made to resemble similar grammatical terms such as Infinitiv (infinitive), Indikativ (indicative mood) or Akkusativ (accusative case), has seen more use. The form itself was commonly used as a form of emoting in Internet forums and chatrooms well into the 2010s, with users seeking to simulate aspects of face to face communication by employing Inflektive of off screen activities enclosed in asterisks (e. g. *lach*, *weglauf*, *zwinker*).
Құрметтер мен мұра
2001 жылы Эрика Фукс Дисней комикстері жөніндегі еңбегі үшін Heimito von Doderer әдебиет сыйлығымен марапатталды. 98 жасында қайтыс болғанға дейін Эрика Фукс "D. O. N. A. L. D." ("Deutsche Organisation nichtkommerzieller Anhänger des lauteren Donaldismus" немесе "шынайы Дональдизмнің коммерциялық емес жақтастарының неміс ұйымы") құрметті мүшесі болды. Ұйымның кейбір мүшелері (және Андреас Платхаус) кейде Frankfurter Allgemeine Zeitung газетінің тақырыптарында Фукс еңбектеріне сырттай сілтемелер жасайтын. 1991 жылы суретші Готфрид Хельнвайн өзінің "48 ғасырдың ең маңызды әйелдері" ("Die 48 bedeutendsten Frauen des Jahrhunderts") атты туындысында Фукс портретін бейнеледі. Бұл туынды қазір Кельн қаласындағы Людвиг мұражайында сақталуда. 2015 жылдың 1 тамызында оның туған қаласы Шварценбах-ан-дер-Заледе Эрика Фукс атындағы комикстер мұражайы ашылды.
In 2001, Erika Fuchs was awarded the Heimito von Doderer Prize for Literature for her work on Disney comics. Until her death at age 98, Erika Fuchs was an honorary member of the "D. O. N. A. L. D." ("Deutsche Organisation nichtkommerzieller Anhänger des lauteren Donaldismus" or the "German Organization of Non commercial Devotees of the true Donaldism"). Some members of the organisation ( and Andreas Platthaus) occasionally included hidden references to Fuchs' works in the headlines of Frankfurter Allgemeine Zeitung. In 1991, painter Gottfried Helnwein set a portrait of Fuchs among his work Die 48 bedeutendsten Frauen des Jahrhunderts (48 Most Important Women of the Century). The work is now to be found at Museum Ludwig in Cologne. A comic museum in her hometown of Schwarzenbach an der Saale, named after Erika Fuchs, saw its opening on 1 August 2015.