1982 жылғы Lawn Lake бөгетінің күлдірауы және зардаптары
Lawn Lake Dam
1982 ж. Rocky Mountain ұлттық саябағындағы Lawn Lake бөгетінің күйреуі, су тасқыны, 3 адам қаза болды, Estes Park қаласына $31 млн зиян келді. Тарихы мен себептері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лаун-Лейк бөгеті – АҚШ-тың Роки-Маунтин ұлттық паркінде орналасқан, топырақтан жасалған бөгет. Ол 1982 жылғы 15 шілдеде таңғы сағат 6 шамасында, 1982 жылғы су тасқыны деп белгілі болған оқиға кезінде бұзылды. Судың күрт босауы нәтижесінде паркте кемпінг жасап жатқан үш адам қаза тауып, Колорадо штатының Эстес-Парк қаласы мен төмен жатқан басқа да аймақтарға 31 миллион долларлық зиян келтірді.
Lawn Lake Dam was an earthen dam in Rocky Mountain National Park, United States that failed on July 15, 1982, at about 6 a. m., in an event known as the flood of 1982. The sudden release of of water resulted in a flash flood that killed three people camping in the park and caused $31 million in damage to the town of Estes Park, Colorado and other downstream areas.
Лаун көлі
Лаун көлі бастапқыда табиғи көл болған, оның бетінің ауданы шамамен 11 000 фут (3353 м) биіктіктегі Роки тауларында орналасқан. 1903 жылы Лавлендтен келген фермерлер тобы Лавлендте суару мақсатында көлдің бетінің ауданын ұлғайту үшін бөгет салды.
Lawn Lake was originally a natural lake with a surface area of , located at an elevation of approximately 11,000 feet (3353 m) in the Rocky Mountains. In 1903 a group of farmers from Loveland built a dam to increase it to a surface area of for the purpose of providing water for irrigation in Loveland.
Дамбаның бұзылуы
Жылдар өте келе, бөгет құрылысына жол ашу үшін жасалған жол тозып, жойылып кетті. Бөгеттің қашау және қиын орналасқан жеріне байланысты, тексеру және жөндеу жұмыстары тоқтатылды. Колорадо штатының инженері бөгеттің бұзылуына ықтимал себеп – шығыс құбыры мен қақпа клапаны арасындағы біріктірудегі қорғасын тығыздағыштың нашарлауы салдарынан жерге орналасқан бөгеттің ішкі эрозияға ұшырауы екенін анықтады. 1951, 1975, 1977 және 1978 жылдарғы тексерулерде мәселелер туралы хабарланған. Бөгет бұзылғанда, су Роринг өзенінің аңғарына құйылып, 6 миль (10 км) қашықтықта 2500 фут (762 м) биіктікте құлап, ең жоғары жылдамдығымен тау өзенінен үлкен шағырды ойып, жанында кемпінг жасап отырған бір адамды қаза қылды. Осы жылдамдықпен көл шамамен жарты сағат ішінде толық босады. Сулар Фолл өзенінің кең аңғарына жеткенде, таралып, баяулады, көптеген қиыршық тас пен қоқыстан тұратын аллювиалды жатақ қалдырды. Су тасқыны Фолл өзені бойымен төмен қарай жалғасып, 2 шақырымдай қашықтықта орналасқан, гидроэлектр стансасын іске қосу үшін су жинаған Каскад бөгетіне соқтығысты. Каскад бөгеті соққыға шыдамады және су тасқынына қосылды. Аспенглен кемпінгі қирады, ал кемпінгтік жабдықтарын қайтарып алуға келген екі кемпінгші, парк рейнджерлерінің уақтылы ескерту бермеуі салдарынан қаза тапты. Су тасқыны Эстес Парк қаласына еніп, қала орталығындағы 177 бизнеске (Эстес Парктің коммерциялық қызметінің 75 пайызы) ауыр зақым келтірді. Эстес Паркте су тасқыны Үлкен Томпсон өзенімен бірігіп, қаланың шығыс жағындағы Эстес көліне құйылды. Колорадоның Үлкен Томпсон жобасының бөлігі болып табылатын Олимп бөгеті су тасқынына төтеп берді және су тасқыны тоқтатылды.
Over the years the road that had been cut to permit construction of the dam fell into disrepair and ceased to exist. Because of the dam's remote and difficult location, inspection and repairs lapsed. The Colorado State Engineer determined that the probable cause of the dam failure was deterioration of lead caulking on the joint between the outlet pipe and the gate valve leading to internal erosion of the earth fill dam. There had been issues reported during inspections in 1951, 1975, 1977 and 1978. When the dam failed the waters rushed down the Roaring River valley, which falls 2500 feet (762 m) in 6 mile (10 km), at a peak rate of , scouring a large gully out of the mountain stream and killing one person camping alongside it. At this rate, the lake emptied in about half an hour. When the waters reached the broader valley of Fall River at Horseshoe Park they spread out and slowed, leaving behind a large alluvial fan of debris. The flood continued down Fall River and hit the Cascade Dam which stored water to run a hydroelectric plant about a mile (2 km) downstream. Cascade Dam failed from the onslaught and added its waters to the flood. The Aspenglen campground was destroyed and two campers who returned to recover camping gear lost their lives, due to insufficient warning from park rangers. The flood entered the town of Estes Park and caused severe damage to 177 downtown businesses (75 percent of Estes Park's commercial activity). In Estes Park the flood joined the Big Thompson River and flowed into Lake Estes on the eastern edge of the city. Olympus Dam, part of the Colorado Big Thompson Project, there withstood the deluge and the flood was halted.