Борн соңғы тапсырмасы

Кіріспе

2007 жылы Пол Гринграсс режиссерлік еткен фильм.

Германия
Америка Құрама Штаттары
| түсім = 444,1 миллион доллар. Фильмде Борн "Тредстоун" операциясына қатысудан бұрынғы өмірі туралы ақпаратты іздеуді жалғастырады және ұқсас қаскөйлер бағдарламасының нысанына айналады. "Борн ультиматумы" Universal Pictures компаниясымен өндірілді, 2007 жылдың 3 тамызында шықты және бүкіл әлем бойынша 444,1 миллион доллар түсім жинады, сол кезде Дэймонның басты рөлдегі ең табысты фильмі болды. Фильм сыншылардың толыққанды мақтауына ие болды, олар оны сериядағы ең жақсы фильм деп санайды. National Board of Review оны 2007 жылғы ең үздік он фильмнің бірі деп таңдады және 80-ші «Оскар» сыйлықтарындағы үш номинациясының барлығын жеңіп алды: үздік фильм монтаждау, үздік дыбыс жарастыру және үздік дыбыс өңдеу.

Сюжет

Кириллдің артынан қуғаннан кейін, Джейсон Борн жараланған күйінде Мәскеу полициясынан қашып құтылады және ол Операция Treadstone-ға алғаш қосылған кездегі естеліктер қайта оянады. Алты аптадан соң ЦРУ директорының орынбасары Памела Лэнди, Treadstone-ның бұрынғы басшысы Уорд Эбботтың Езра Крамерге аудиожазба арқылы берген мойындауын жариялайды. Осы уақытта Туринде The Guardian газетінің журналисі Саймон Росс Борн және Операция Blackbriar туралы біледі, ол Treadstone бағдарламасын алмастырған еді. ECHELON жүйесін пайдалану арқылы ЦРУ Росс редакторымен телефон арқылы сөйлескенде Blackbriar туралы айтқанын анықтайды. Борн Парижге келіп, өзінің сүйіктісі Маридің інісі Мартин Кройцке оның Үндістанда қаза тапқанын хабарлайды. Борн Ростың мақалаларын оқып, онымен Лондонның Ватерлоо станциясында кездесуді ұйымдастырады. Борн ЦРУ Ростың артынан келе жатқанын түсінеді және оған уақытша тұтқындалудан қашуға көмектеседі. Бірақ, қорқыныштан кейін Росс Борнның нұсқауларын елемеді және Blackbriar агенті Паз, директордың орынбасары Ноа Восеннің бұйрығымен оны атып өлтіреді. Лэндидің көмегімен Восеннің командасы Ростың жазбаларын талдап, оның ақпарат көзі ЦРУ бөлім басшысы Нил Дэниелс екенін анықтайды. Борн Дэниелстің Мадридтегі кеңсесіне барады, бірақ ол бос болып шығады және ол Борнмен тарихы бар бұрынғы Treadstone оператившісі Никки Парсонсқа кездеседі. Ники оған Дэниелстің Танжерге қашқанын айтады және ЦРУ тобы келгенге дейін қашуға көмектеседі. Осы арада Blackbriar-дың "агенті" Деш Буксани Дэниелсті өлтіруге тапсырылады. Ники Дэниелс туралы ақпаратқа қол жеткізгенін байқаған Восен, оны және Борнды іздеуге Буксаниді жібереді, бұл шешіммен Лэнди келіспейді. Борн Буксаниді Дэниелстің ізгілігімен қадағалайды, бірақ Дэниелстің қазасына жол бермейді. Алайда Борн Буксаниді өлтіріп, Никкиді құтқаруға тырысады; Борн оны жасыруға жібереді. Дэниелстің портфелінің ішіндегілерді қарап, Борн Нью-Йорктегі ЦРУ-ның жасырын бюросының мекенжайын табады, онда Восен Blackbriar операциясын басқарады. Борн Нью-Йоркке барады. Лэнди Борннан телефон қоңырауы алады, оны Восен ұстап алады. Лэнди оның нағыз аты Дэвид Уэбб екенін және "4 15 71" туған күнін айтады. Восен Лэндиге Борннан кездесу орны туралы мәлімдеме алады және тактикалық топпен бірге кеңсесінен шығып кетеді. Бірақ Борн олардың бәрі кеткенін күтеді, Восеннің кеңсесіне кіреді және Blackbriar-дың құпия құжаттарын алады. Не болып жатқанын түсінген Восен Борнға Пазды жібереді. Содан кейін Борн мен Паз көліктерін апатқа ұшыратып, қуғын-сүргінге ұшырайды. Борн жараланған Пазды қарумен ұстап тұр, бірақ оның өмірін сақтап қалады. Борн Лэндидің шифрланған хабарын түсінген соң, 415-ші көшедегі ауруханаға келеді. Ол Лэндиге кірмес бұрын Blackbriar файлдарын береді. Борн Treadstone-ның мінез-құлқына әсер ететін бағдарламасын басқарған доктор Альберт Хиршпен бетпе-бет кездеседі. Борн енді ол Treadstone-ға ерікті болып жұмыс істеуге мәжбүр болғанын есіне түсіреді. Шатырға қашып бара жатқанда, ол Пазбен кездеседі, ол Борнның неге оны өлтірмегенін сұрайды. Борн Пазден оны не үшін өлтіру керектігін біледі және профессордың соңғы сөздерін қайталайды: "Бізге қара. Олар сені не беруге мәжбүрледі." Паз қаруын түсіреді, бірақ Восен пайда болып Борнға атып, ол Ист-Риверге секіріп кетеді. Үш күннен кейін Ники "Blackbriar" операциясының ашылуы, Хирш пен Возеннің тұтқындалуы, Крамерге қарсы қылмыстық тергеу және Дэвид Уэбб, яғни Джейсон Борнның жағдайы туралы жаңалықтарды көреді. Оның денесі табылмағанын естігенде, Ники күлімсірейді. Борн құлаудан аман қалған және қараңғылыққа жүзіп барады.

Following his pursuit by Kirill, Jason Bourne evades Moscow police while wounded and deals with more flashbacks of when he first joined Operation Treadstone. Six weeks later, CIA Deputy Director Pamela Landy reveals the audiotaped confession of Ward Abbott, the late former head of Treadstone, to Director Ezra Kramer. Meanwhile, in Turin, journalist Simon Ross of The Guardian learns about Bourne and Operation Blackbriar, the program succeeding Treadstone. Using the ECHELON system, the CIA detects Ross when he mentions Blackbriar during a phone call to his editor. Bourne reappears in Paris to inform Martin Kreutz, the brother of his girlfriend Marie, of her assassination in India. Bourne reads Ross' articles and arranges a meeting with him at London Waterloo station. Bourne realizes that the CIA is following Ross and helps him evade capture for a while. However, after panicking, Ross ignores Bourne's instructions, and is shot to death by Blackbriar assassin Paz on orders of Deputy Director Noah Vosen. Vosen's team, reluctantly assisted by Landy, analyzes Ross' notes and identifies his source as Neal Daniels, a CIA station chief. Bourne makes his way to Daniels' office in Madrid but finds it empty and runs into Nicky Parsons, a former Treadstone operative who shares a history with Bourne. Nicky tells him that Daniels has fled to Tangier and aids his escape from an arriving CIA unit. Meanwhile, Blackbriar "asset" Desh Bouksani is tasked with killing Daniels. Noticing that Nicky accessed information about Daniels, Vosen sends Bouksani after her and Bourne, a decision with which Landy fiercely disagrees. Bourne follows Bouksani to Daniels but fails to prevent Daniels' assassination. However, Bourne manages to kill Bouksani and save Nicky; Bourne then sends her into hiding. Examining the contents of Daniels' briefcase, Bourne finds the address of the deep cover CIA bureau in New York City, where Vosen directs Blackbriar. Bourne travels to New York. Landy receives a phone call from Bourne, which is intercepted by Vosen. Landy tells him that his real name is David Webb and gives him the birth date "4 15 71". Vosen also intercepts a text to Landy from Bourne of a location to meet up, and leaves his office with a tactical team. Bourne, however, waits for them all to leave, enters Vosen's office, and takes classified Blackbriar documents. Realizing what is going on, Vosen sends asset Paz after Bourne. The resulting chase ends with Bourne and Paz crashing their cars. Bourne holds the injured Paz at gunpoint, but spares his life. Bourne arrives at a hospital at 415 East 71st Street, having figured out Landy's coded message. He gives Landy the Blackbriar files before going inside. Bourne confronts Dr. Albert Hirsch, the man who ran Treadstone's behavior modification program. Bourne now remembers that he was manipulated into volunteering for Treadstone. While fleeing to the roof, he is confronted by Paz, who asks why Bourne did not shoot him. Bourne asks Paz if he knows why he is supposed to kill him, and repeats the final words of the Professor: “Look at us. Look at what they make you give.” Paz lowers his gun, but Vosen appears and shoots at Bourne, who jumps into the East River. Three days later, Nicky watches a news broadcast about the exposure of Operation Blackbriar, the arrests of Hirsch and Vosen, a criminal investigation against Kramer, and the status of David Webb, a. k. a. Jason Bourne. Upon hearing that his body has not been found, Nicky smiles. Bourne turns out to have survived the fall and swims into the darkness.

Музыка

Трилогияның бұрынғы фильмдеріндей, музыка авторы – Джон Пауэлл. Фильмнің титрлерінде Мобидің "Extreme Ways" әнінің "Extreme Ways (Бурнның соңғы шешімі)" деген жаңа нұсқасы орындалды. Бурн снайперлік оқ жасайтын кезде тыңдайтын "Скотти білмейді" әнін Деймонның кейіпкері EuroTrip фильмінде орындайды.

Шығару

"Борн ультиматумының" премьерасы 2007 жылдың 31 шілдесінде Оклахома-Сити қаласының орталығында, Харкинс Бриктаун театрларында өтті. Кіріс Бетани қаласының жанында орналасқан Балалар орталығына бағышталды. Фильм бір уақытта үш экранда көрсетілді. Мэтт Деймон іс-шараға келіп, қонақтарды қарсы алды. Фильмнің премьерасы 2007 жылдың 15 тамызында Лондондағы Лестер алаңында өтті, оған Мэтт Деймон, Джулия Стайлс және Джоан Аллен қатысты. Фильм келесі күні кең экрандарға шықты. Фильмнің премьерасы 2007 жылдың 8 тамызында Сиднейдегі Мемлекеттік театрда өтті, оған Мэтт Деймон қатысты. 2007 жылдың 30 шілдесінде Бойз қаласындағы Заманауи театрдың игілігі үшін "Борн ультиматумының" алдын ала көрсетілімі Египет театрында өтті. Продюсер Фрэнк Маршалл мен актер Мэтт Деймон бұл шараға қатысты. "Борнның кім екені" және "Борнның басымдығы" атты алғашқы екі фильм де Бойзде қайырымдылық көрсетілімдерімен шықты. "Борн ультиматумы" 2007 жылдың 30 тамызында бүкіл елде көрсетілімге шықты.

Үй медиасы

Фильм Солтүстік Америкада 2007 жылдың 11 желтоқсанында DVD және HD DVD форматтарында жарық көрді. DVD толық экранды және 2.35:1 кең экранды форматта шығарылды. HD DVD және DVD-нің қосымша мүмкіндіктеріне бірнеше өшірілген көріністер, трейлерлер, аудио түсіндірмелер және HD DVD нұсқасында ғана қолжетімді HDi Interactive Format мүмкіндіктері, мысалы, сурет ішінде сурет (Picture-in-Picture) режиміндегі видео түсіндірмелер кіреді. Жеке DVD-ден басқа, «The Jason Bourne Collection» сыйлық жинағы да бар, онда барлық үш фильм DVD-де және өшірілген көріністер мен трейлерлер сияқты көптеген бонус материалдары бар бонус дискісі ұсынылады. Сыйлық жинағы Швейцария банкінің сақтау жасушасының дизайнында жасалған, ішінде шетел валютасы және Джейсон Борнның паспорты бар. HD DVD нұсқасындағы фильм және қосымша материалдар 2:35:1 кең экранды форматтағы 1080i жоғары сапада ұсынылады және Dolby TrueHD 5.1 сығылмаған және Dolby Digital Plus 5.1 аудио опцияларын қамтиды. Бұл рекорд 2014 жылы «Галактиканың күзетшілері» фильмі одан басып өткенге дейін жеті жыл бойы сақталды. Театрлардағы көрсетілім аяқталған кезде фильм АҚШ-та 227 471 070 доллар, ал шетел нарықтарында 215 353 068 доллар жинады, нәтижесінде әлем бойынша 442 824 138 доллар табыс тапты, бұл оны сериядағы ең табысты фильм етті. Metacritic сайтында фильм 38 сыншының бағасы бойынша 100 балдық шкалада 85 бал алды, бұл «көпшіліктің мақұлдауы» екенін көрсетеді. CinemaScore сауалнамасы бойынша көрермендер фильмге A+ дейін F дейінгі шкалада «A» бағасын берді. Барлық көрермен сегменттері фильмге «A» немесе одан жоғары баға берді. Көрермендердің 56% ер адамдар, ал 82% 25 жастан асқандарды құрады. «Борн билігі» фильміне ұқсас, бұл фильм де «шайқалатын камера» қолданылуы үшін сынға ұшырады, өйткені Time журналының Ричард Корлис оң пікір білдіргенімен, «неліктен әңгімелесу сахналарында камера Паркинсон ауруына ұшыраған сияқты? Фильм кадры дірілдеп, сөйлеушіні тыңдаушының иығымен жауып тастайды, көрермендерді ыңғайсыз жағдайға түсіреді және оларды көріністің мазмұнынан алаңдатады» деп сұрақ қойды. Британдық баспасөз бұл фильмде нақты британдық газет «The Guardian»-нан алынған ойдан шығарылған журналист және Ұлыбританиядағы (әсіресе Ватерлоо вокзалында) орын алған көріністердің пайда болуына назар аударды. Атап айтқанда, газеттің рецензенты «ЦРУ снайперінен оқтан қорғану Guardian журналистеріне үнемі кездесетін жағдай» деп әзілдеді. Фильм хакерлік қоғамда да жақсы қабылданды, өйткені ол Bourne again shell және Nmap сияқты нақты қолданбаларды көрсетті, бұл хакерлік көріністері бар басқа фильмдерден (мысалы, «Хакерлер») ерекшеленді.

The film was released on both DVD and HD DVD on December 11, 2007 in North America. The DVD was released in both Fullscreen and 2.35:1 Widescreen aspect ratios. The HD DVD and DVD special features include several deleted scenes, featurettes, audio commentary, and exclusively on the HD DVD version, HDi Interactive Format features such as Picture in Picture Video Commentary. In addition to the stand alone DVD release, there is a limited edition 'The Jason Bourne Collection' gift set, featuring all three films on DVD and a bonus disc with myriad bonus features such as deleted scenes and featurettes. The gift set features Swiss Bank safe deposit box packaging including foreign currency and a Jason Bourne passport. The film and special features on the HD DVD version are presented in 2:35:1 Widescreen high definition 1080i and offer Dolby TrueHD 5.1 lossless and Dolby Digital Plus 5.1 audio options. It would hold that record for seven years until it was overtaken by Guardians of the Galaxy in 2014. At the end of its theatrical release, the film grossed a total of $227,471,070 in the U. S. and $215,353,068 in foreign markets for a worldwide total of $442,824,138, making it the highest grossing film in the series. On Metacritic, the film received a weighted average score of 85 out of 100 based on 38 critics, indicating "universal acclaim". Audiences surveyed by CinemaScore gave the film a grade "A" on scale of A+ to F. All segments of the audience gave it a grade "A" or better. The audience was 56% male, and 82% was 25 or older. Like its predecessor, The Bourne Supremacy, the film was criticized for its use of "shaky camera" work, as Richard Corliss of Time magazine, in an otherwise positive review, wondered "why, in the chat scenes, the camera is afflicted with Parkinson's? The film frame trembles, obscures the speaker with the listener's shoulder, annoys viewers and distracts them from the content of the scene." In the British press, the inclusion of a fictional journalist from the real British paper The Guardian and scenes set in the United Kingdom (particularly Waterloo railway station) were commented upon. In particular, that newspaper's reviewer joked that "dodging bullets from a CIA sniper is the sort of thing which happens to us Guardian journalists all the time." The film was also well received in the hacker subculture, as it showed actual real world applications such as the Bourne again shell and Nmap, unlike many other films featuring hacking scenes (such as Hackers).

Жалғасы

2007 жылдың мамырында, «Борн соңғысы» фильмінің шығуына дейін Мэтт Деймон төртінші «Борн» фильміне оралуға қызығушылық танытпағанын мәлімдеді. Деймон 2007 жылдың тамызында былай деді: «Біз бұл атты соңғы шегіне дейін мініп шықтық». 2007 жылдың тамызында Деймон: «Менің ойымша, тағы бір фильмге қатысудың мәні жоқ, себебі ол өзінің кім екенін анықтау іздестірісін аяқтады, барлық жауаптарды алды. Сондықтан, біз сол кейіпкерді қайтадан көрсетуге болмайды. Оның қызықты болуының себебі – ішкі күресі, өзінің жақсы ма, әлде жаман ма екенін білмеуі, кімдігінің сыры, нені ұмытып, нені есіне түсіруі. Кейіпкерді итермелейтін ішкі механизмдер жоқ. Егер тағы бір фильм түсірілсе, онда ол толыққанды жаңаша болуы керек. Одан кейін не істеуге болады? Менің ойымша, біз айтқымыз келген оқиға айтылды. Мен кейіпкерді жақсы көремін, егер Пол Гринграсс он жылдан кейін қоңырау шалып, «Енді жасай аламыз, он жыл өтті және мен оны қайтарудың жолын таптым» десе, онда мен «Иә, әрине» дей аламын. Жақсы идея болса, біз команданы қайта жинауға болады, бірақ қазіргі уақытта оқиға аяқталды». Алайда, 2008 жылдың 22 ақпанында Variety журналы төртінші фильмнің дайындықтары жүріп жатқанын, және Деймон мен Гринграсс қатысатынын хабарлады. 2008 жылдың 16 қазанында Джордж Нолфи сценарий жазатыны, Фрэнк Маршалл продюсерлікке жетекшілік ететіні, ал Джеффри Вайнер мен Генри Моррисон атқарушы продюсерлер болатыны мәлім болды. Мэтт Деймон, Джулия Стайлс, Джоан Аллен және Пол Гринграсс та фильмге қатысты. 2009 жылдың тамызына дейін Джошуа Зетумерге параллель сценарий жазуға тапсырыс берілді, оны Нолфидің сценарийімен біріктіруге болады, себебі Нолфи қыркүйек айында «The Adjustment Bureau» фильмін түсіруге кіріседі. 2010 жылдың 1 ақпанында Деймон Invictus фильмінің Ұлыбританиядағы премьерасында сөйлеген сөзінде «Борн соңғысы» фильмінің жалғасы «кем дегенде бес жылдан кейін» шығатынын айтты. Гринграсс та премьерада «дұрыс сценарий болмаса» Боурн фильмдеріне қатыспайтынын мәлімдеді. Алайда, Деймон бұл арада «басқа актер мен режиссермен Борнның преквелі» жасалуы мүмкін екенін айтты. Мэтт Деймон бұл туралы 2010 жылдың 10 наурызында Today бағдарламасында растады, және ол тек Гринграсс режиссер болған жағдайда ғана қатысатынын мәлімдеді. 2010 жылдың маусым айында Тони Гилрой «Борн мұрасы» сценарийін жазатыны және ол 2012 жылы шығатыны хабарланды. Сол қазанда Гилрой «Борн мұрасы» фильмінің режиссері болып тағайындалды, және Деймон бұл фильмге оралмайтынын, «толыққанды жаңа кейіпкер» болатынын растады: «Бұл қайта түсіру емес, жаңа тарау. Оны кеңейту немесе ашу деп түсінуге болады. Джейсон Борн бұл фильмде болмайды, бірақ ол тірі. Алғашқы үш фильмдегі оқиғалар «Борн мұрасы» фильмінің бастамасы болды, және оларға қызығушылық танытқандар назар аударғандары үшін сыйлық алады. Мен аңыз, орта және кең ауқымды заговор құрамын. Біз сізге үлкен суретті, кең картинаны көрсетеміз. Біз жасаған әлем Джейсон Борнның болашақта қайта оралуына мүмкіндік береді». «The Bourne Legacy» АҚШ-та 2012 жылдың 10 тамызында көрсетілді. Universal Pictures Лос-Анджелесте өткен баспасөз конференциясында «Борн мұрасы» сыншылар тарапынан әртүрлі бағаланғанына қарамастан, «Борн» фильмдерін көбірек шығаруға дайын екенін мәлімдеді. 2014 жылдың 15 қыркүйегінде Деймон мен Гринграсс келесі «Борн» фильміне оралатыны хабарланды, ал Реннер кейінірек жеке фильмде Кросс рөлінде оралады. 2014 жылдың 18 маусымында студия фильмнің шығу мерзімін 2015 жылдың 14 тамызынан 2016 жылдың 15 шілдесіне дейін кейінге шегерді. «Джейсон Борн» фильмі АҚШ-та 2016 жылдың 29 шілдесінде көрсетілді.

In May 2007, prior to the release of The Bourne Ultimatum, Matt Damon claimed that he would not be interested in returning for a fourth Bourne film, stating (of his participation in the Bourne franchise): "We have ridden that horse as far as we can." Damon said in August 2007:
I think in terms of another one, the story of this guy's search for his identity is over, because he's got all the answers, so there's no way we can trot out the same character, and so much of what makes him interesting is that internal struggle that was happening for him, am I a good guy, am I a bad guy, what is the secret behind my identity, what am I blocking out, why am I remembering these disturbing images? So all of that internal propulsive mechanism that drives the character is not there, so if there was to be another one then it would have to be a complete reconfiguration, you know, where do you go from there? For me I kind of feel like the story that we set out to tell has now been told. I love the character, and if Paul Greengrass calls me in ten years and says, 'Now we can do it, because it's been ten years and I have a way to bring him back,' then there's a world in which I can go, 'Yeah, absolutely.' We could get the band back together if there was a great idea behind it, but in terms of now and this story, that part—the story's been told
However, on February 22, 2008, Variety reported that a fourth film was indeed in the works, with both Damon and Greengrass on board. On October 16, 2008, it was announced that George Nolfi would write the script, with Frank Marshall producing, and Jeffrey Weiner and Henry Morrison executive producing. Matt Damon, Julia Stiles, Joan Allen, and Paul Greengrass were also attached to the film. Joshua Zetumer had been hired to write a parallel script—a draft which could be combined with another (Nolfi's, in this instance)—by August 2009 since Nolfi would be directing The Adjustment Bureau that September. On February 1, 2010, Damon, speaking at the U. K. premiere of Invictus, revealed that a follow up to The Bourne Ultimatum was "at least five years away". Greengrass, also at the premiere, re stated that he would not be part of any further Bourne films "unless the right script came along". However, Damon revealed that in the meantime there may be a Bourne "prequel of some kind, with another actor and another director". Matt Damon reconfirmed this on a March 10, 2010 appearance of Today and that he would only be involved if Greengrass was directing. In June 2010, it was announced that Tony Gilroy would be writing The Bourne Legacy and it would have a 2012 release date. That October, Gilroy was announced as the director of The Bourne Legacy; he confirmed that Damon would not return for this film and that there would be "a whole new hero":
This is not a reboot, it's a whole new chapter. The easiest way to think of it is an expansion or a reveal. Jason Bourne will not be in this film, but he's very much alive. What happened in the first three films is the trigger for The Bourne Legacy, and everyone who got into them will be rewarded for paying attention. I'm building a legend and an environment and a wider conspiracy. We're going to show you the bigger picture, the bigger canvas The world we're making enhances and advances and invites Jason Bourne's reappearance somewhere down the road." The Bourne Legacy was released in the U. S. on August 10, 2012. Universal Pictures stated at a media conference in Los Angeles, California, that they are likely to release more Bourne films, despite The Bourne Legacy being given mixed reviews by critics. On September 15, 2014, it was announced that Damon and Greengrass will indeed return for the next Bourne film, taking the release date, with Renner returning as Cross in a separate film at a later date. On June 18, 2014, the studio pushed back the film from August 14, 2015, to July 15, 2016. The film Jason Bourne premiered in the United States on July 29, 2016 to mixed reviews.