Кіріспе

1990 жылы Роб Гранттың "Өмірден артық" романы – Грант Нейлордың ғылыми-фантастикалық комедиялық романы, Роб Грант пен Дуг Нейлордың бірлескен туындысы, олар "Қызыл карлик" телесериалының авторы және сценарийшісі. Роман осы телесериал негізінде жазылған. Негізгі сюжет желісі сол аттас "Қызыл карлик" эпизодынан, сондай-ақ 3-ші және 4-ші маусымдардың "Ақ тесік", "Талқан жер", "Полиморф" және "Артқа қарай" эпизодтарынан дамытылып, кеңейтілді. 1990 жылы тұңғыш рет жарық көрген бұл кітап "Қызыл карлик: Сақтықпен жүргізіңіз" романының жалғасы болды және қатты мұқабамен басылған алғашқы "Қызыл карлик" романы еді. Алғашқы роман сияқты, "Өмірден артық" та бестселлерге айналып, жұмсақ мұқабамен, топтамалық және аудиокнига түрінде қайта басылды. Жазушылардың баламалы жалғаулары ретінде жазылған "Соңғы адам" және "Артқа қарай" атты тағы екі роман 1995 және 1996 жылдары жарық көрді.

Сюжет

"Бейкітпеулік сақ жүргізушілерді құттықтайды" романынан кейін Листер, Риммер және Мысық "Өмірден артық" атты бас байламдарын бір төсек бөлмесінен тапты. Олар Nova 5 кемесіне отырып, оның Дуалдық секіру құрылғысын Жерге оралу үшін пайдаланамыз деп қиялдайды. Оның қолындағы хабарлар Листерге ойынға кіргенін түсінуге көмектеседі және ол Риммермен бетпе-бет келеді. Олар Данияға барып, Мысықпен кездеседі. Қалай құтылу керектігін талқылап жатқанда, Критен келіп, олардың қалай ойнағанын түсіндіреді, және олар кету үшін олар кетуді қалайды, бірақ олардың одан кейінгі қашу әрекеттері сәтсіз аяқталады, өйткені ойын оларды өзіне тартады. Төртеуі де идеалдық қиял-ойымен өмір сүреді, бірақ Риммердің өзін-өзі жек көруі оның сана-сезіміне көтеріліп, бүлік шығарады, бұл оның өмірін кейін оны құлату үшін ғана құрды. Оның компаниясы үйлену тойы күні оны қаржылай жоюмен құлдырады; ағасымен бірге болған бұрынғы әйелі сол күні оның өміріне қайта оралады, ал ол бұрынғы қарым-қатынаста толық социопат болғанымен, ол өзінің құмарлығына қарсы тұра алмайды және онымен бірге қашып кетеді. Олардың қашып кетуі кезінде екеуін Риммердің денесін қайтадан иеленетін сот орындаушысы ұстайды, өйткені ол бұрын теңдесі жоқ байлыққа ие болғанмен, салықтық себептермен оны жалдауға бірнеше доллар жинаған. Ол дыбыс толқыны ретінде түрмеге жіберіледі, ол дыбыс өткізбейтін қабырғалардан басқа ештеңе істей алмайды. Түрмеде қашып шыққаннан кейін ол қылмыскерлермен бірге қамалады да, әйелдің денесінде жүреді. Олардың әйелге жек көретін көзқарастарына бой алдырып, ол өзінің әйелдерге деген кейбір бұрынғы көзқарастарына өкінуді бастайды. Ол өзін қорғай алмайтындай, әйел денесіне тұтқындалғандай, өз қауіпсіздігі үшін қорқады, сондықтан ол қаншалықты қорланса да, еркекке қарсы мойынсұнады. Олардың ақшасы түсіп қалған соң, Риммер ойынға қатысуға мәжбүр болады. Бірде ол ойыннан қашу үшін, біреу қашуды қалайды және оның арқасынан шығу керек екенін түсіндірді. Клиент болатынына күмәнданған Риммер сыртқа шығуды елестетіп, қашып құтылады. Ол аркутқа жеткенде, сонда қоян-қолтық болып жүрген қылмыскерлердің біріне қарама-қарсы бір метр ғана, ол өтіп кетеді, тек қана зорлық-зомбылық қылмыскердің қолына түсу үшін қайтадан қайтып келеді. Бақытымызға орай, оқиға орнына куә болған полиция қызметкері бар, ол қаруын тартып, көліктің капотына тізе бүгіп тұрды да, суфьерге әйелді жалғыз қалдыруды айтады. Қылмыскер қаруын ұстауға ұмтылады, бірақ полиция қызметкері тез әрекет етіп, оны өлтіреді. Риммер жағдайды қайта бағалап, Кэт, Крайтен, Листер және өзі бір уақытта қосылғандықтан, олар өмірден жақсы ойыннан шығу үшін бір уақытта кетуге дайын болуы керек екенін түсінеді. Сондықтан оларды іздеуге шығады. Бір-бірінен кейін ол оларды ұстап алады, оның санасы олардың идеалданған қиял өмірлеріне апат әкеледі, ақырында барлығы қашып кетуге тырысады; Риммердің Бедфорд Фоллз қаласына (Листердің сүйікті фильмінің орнына негізделген туған қаласы) жетуі үлкен күш арқылы қаланы қиратып, әйелі Кристинді оны тастап, егіз ұлдарын өзімен бірге алып кетуге мәжбүр етеді. Шынайы әлемге оралғаннан кейін, Риммер мен Крайтен Листер мен Кэтті ауруханада сауығып кету үшін қалдырады, екеуі ойында екі жыл бойы белсенділіксіз болғаннан кейін қатты бұлшықет атрофиясынан зардап шегеді. Экипаж кемедегі компьютер Холлидің өзін-өзі сөндіргенін біледі, өйткені оның компьютерлік қартаюын емдеу және оның бастапқы 6000 IQ-ын қалпына келтіру үшін эксперименттегі қате есептеу оның IQ-сын 12,000-ден астамға дейін арттырды, бірақ оның өмір сүру ұзақтығын бірнеше минутқа дейін қысқартты. Кеме апаттық резервтік қуатпен жұмыс істеп, қозғалтқыштар сөндірілген кезде, Риммер мен Крайтен кеме неге осындай қиын жағдайда екенін анықтауға тырысады. Олар Холлиге қуат береді, ол бірнеше секундтық шатасудан кейін өзін қайтадан сөндіреді, мұны бірнеше рет қайталайды, олар ақырында Холлидің өзін сөндіруіне жол бермеу үшін сөндіруді басып тастайды. Ал Rimmer, бастапқы шатасудан кейін, ақыры, барлық жүйелердің неге сөндірілгенін түсінеді және Kryten-ге сөндіруді жоюды дереу бұйырады, өкінішке орай, Kryten-ді сканердегі бір нәрсе алаңдатып, Холли қуатты сөндіруге мүмкіндік берместен бұрын, одан әрі кешіктіреді. Крайтен тым абай болғысы келмегендіктен, Риммерге Sci сканеріне қарауға мүмкіндік береді, ал кейін қызыл карлик кемесін соққыға ұшырату бағытында планета бар екенін түсіндіреді, ол қозғалтқыштар қосылм...

Теледидар эпизоды

Бізге ойынды алғаш рет "Өмірден жақсы" атты екінші серияда таныстырды. Ойын басқа керемет пакеттермен бірге пошталық капсулаға келеді, ол Қызыл Жұлдыз үйге қайту үшін бұрылғаннан кейін кездеседі. Бұл "VR толыққанды суға батыратын бейнеойындар" сериясының бөлігі, олар пайдаланушының маңдай бөлігі мен гипоталамусына электродтар енгізу арқылы жұмыс істейді. Пайдаланушы ойынның шындығына толығымен еніп кетеді. "Better Than Life" ойыны пайдаланушыға барлық қиялдары мен тілектерін орындауға мүмкіндік береді. Ойын ішінде адам кез келген затты, адамды немесе ортаны оймен жасауға қабілетті. Алайда, телесериалдағы ойынның мәселесі – ол сондай-ақ санасты емес тілектерді де анықтайды: егер пайдаланушы өзін іштей жек көрсе, ойын бұлді анықтап, оны арнайы жасалған мазохистік азабаңдарға ұшыратады. Толыққанды суға батыратын бейнеойындар – "Better Than Life" емес, бірақ кейінірек 5-серияның "Реальностьқа оралу" эпизодында кездеседі, онда топтық галлюцинация Қызыл Жұлдыз экипажына соңғы төрт жыл бейнеойын фантазиясы болған деп сендіреді. 7-сериядағы тағы бір ойын экипажға "Гордость и предубеждение" кейіпкерлерімен шай ішуге мүмкіндік берді, бұл барлық Immersion ойындарының қауіпті емес екенін көрсетті: олардың көпшілігі Листердің жыныстық қиялдарын орындау үшін ойнайды.

Роман

Better Than Life екі романда маңызды рөл атқарады Қызыл карлик: шексіздік абай жүргізушілерді қарсы алады және Қызыл карлик: Better Than Life. Ойынның жаңа нұсқасында әлдеқайда үлкен қабілеттер мен әлдеқайда үлкен қателер бар. Телесериалдан айырмашылығы, ол түпнұсқаға негізделген, тәуелділік тудырмайтын нұсқада және романда қысқаша ғана айтылған, романдағы нұсқа пайдаланушының қиялы белгілі бір оқиғаларға жартылай ықтимал түсіндірмелерді жасауға мәжбүр етеді. Мысалы, Better Than Life-тің алғашқы нұсқаларында пайдаланушы үлкен, қымбат көліктерді еш жерден пайда ете алады. Кітаптарда пайдаланушының қиялы лотерея ұтып алған немесе табысты бизнес құрған сценарийді жасайды, сонда олар машинаны сатып алады. Ойынның қауіптілігі - пайдаланушы ойнауға кіріскенде, ойын оларды ойнауға кіріскендерін ұмытуға мәжбүрлейді, сондықтан олар әлі де шындықта екендеріне сенуде. Олардың санасы тек ойынның шынайылығын ғана қабылдайды, ал олардың нақты денелерінен келетін барлық сигналдар, ауырсынудан басқалары мүлдем елемей қалады. Ойын адамның өзі білмейтін қиял-ойынын орындайды. Мысық секілді адам, оның эгосы өте үлкен, ол бәрін алуға лайық деп санайды, ол қалағанның бәрін алады, қаншалықты ерекше болмасын - ол сүтке толы қамалмен үлкен сарай салдырды және өзін сүтпен толтырған Амазонка әйелдерімен қоршады, олар оның әр қалауын қанағаттандырады. Алайда, Риммер секілді адам, менмен және өзін жек көретін, өзін-өзі құртады, тек өзін-өзі қайта-қайта құрту үшін. Риммер өзіне ақша, атақ-даңқ, сұлу әйел берді. Ол қорлықпен және адалдықсыз болды. Содан кейін ол өзін барлық акциялары кенеттен құлаған жағдайға тап етті, ол барлық ақшасын жоғалтты, оның денесі қайтадан иеленді, және ол әйелдің денесін иеленуге мәжбүр болды, содан кейін заңнан жасырынып, қатыгез қылмыскерлердің ауызша, дене және жыныстық қорлықтарын бастан кешірді, және ақырында олармен қоян-қолтық болды, сонымен қатар оның идеалды әйел туралы идеясы - ол шын мәнінде кішкентай әйелдің өзі - өз анасының түкіріп тастаған бейнесі екенін түсінуге келді. Ал Листердің басқаларға қарағанда әлдеқайда жетілген және салауатты арманы бар еді, оған тек өзі жақсы көретін, оны жақсы көретін біреу керек еді және тыныш, бірақ жайлы өмір сүру мүмкіндігі. Өкінішке қарай, Риммердің ойынға қатысуы оның және Мысықтың қиял-ойынын талқандады, оларға қалуға себеп жоқ. Ойын тіпті механоидтарды тұзаққа түсіріп, олардың құлшылыққа деген құмарлықтарын ойнайды. Крайтен ойын ойнап жатқанын ұмытпаса да, ойын үнемі өзіне орындауға арналған нақты тапсырмаларды ұсынғанда, ол өзін алаңдатып жүрді. Бір ойынды бөліскенде, барлық ойыншылар кетпеуге келіспесе, ойыншы кетуі мүмкін емес. Егер нақты әлемде қамқорлық жасалмаса, пайдаланушы (немесе "Ойын басы") өте тез өледі. Достар ойынды қамтитын наушникті күшпен алып тастауы мүмкін болса да, бұл шоктан бірден өлімге әкеледі. Ойыннан шығудың жалғыз жолы - ойын ойнап жатқанын түсіну, одан шығуды қалайтын арманын дамыту және содан кейін шығуды басқару. Соңғы деңгейге, ойыншы оянды деп сенуді қамтиды және бұл да жасанды екенін түсінуді талап етеді, өйткені бұл өмірден жақсы. Соңғы деңгей Қызыл карликтің жақсартылған нұсқасында жаңа азық-түлік, ыңғайлы киімдер және Риммер, Кохански және Петерсеннің кадмий II жарылысынан аман қалғаны туралы аян болды.

Жалғасы

Роб Грант пен Даг Нейлор "Соңғы адам" атты жалғастығы бойынша бірлесіп жұмыс істей бастады. Роман жазған кезде екеуі Грант Нейлор Продакшнс серіктестігін таратуды шешті. Олар әлі екі "Қызыл карлик" романын жазуға міндетті болғандықтан, әрқайсысы бір роман жазуға келісті. Даг Нейлор өзінің романына "Соңғы адам" деп ат қойды және оны "Жұлдыздық" кемеде, жаңа экипаж мүшесі Кристин Кочанскимен бірге өрбітеді. Гранттың 1996 жылы жарық көрген "Қызыл карлик" романы "Артқа қарай" – "Өмірден жақсы" аяқталуының тікелей жалғасы болып табылады, оның бастауында команда Листерді Ниагара шарлауында күтеді.