Кіріспе

Екі рет Куба президенті (1881–1969)

Рамон Грау Сан Мартин (13 қыркүйек 1881 – 28 шілде 1969) – кубалық дәрігер, 1933–1934 және 1944–1948 жылдары Куба президенті қызметін атқарған. Ол Испания үкімдігі кезінде туған, уақытша президент Карлос Мануэль Пьедрадан басқа соңғы президент болды. Ағылшын тілінде кейде Реймонд Грау Сан Мартин деп атайды.

Өмірбаян

Оның ата-анасы Франсиско Грау Винальс және Пилар Сан Мартин и дель Колладо болды. Граудың әкесі, бай темекі шаруасы, Рамонның оның жолын жалғастыруын қалады, бірақ Рамонның өзі дәрігер болғысы келді. Ол Гавана университетінде оқып, 1908 жылы медицина докторы дипломын алып, медициналық білімін кеңейту үшін Еуропаға кетті. 1921 жылы Кубаға оралып, Гавана университетінде физиология профессоры болды. 1920 жылдары ол сол кездегі президент Герардо Мачадоға қарсы студенттік наразылықтарға қатысты және 1931 жылы түрмеге қамалды. Бостандыққа шыққаннан кейін ол Кубадан қуылды және уақытша АҚШ-қа көшті.

1933 жылғы революция

1933 жылғы Куба революциясынан кейін Грау бастапқыда 1933 жылғы Пентархия үкіметінің бес мүшесінің бірі болды (5–10 қыркүйек 1933 ж.). Содан кейін, 1933 жылдың 9 қыркүйегінде Directorio Estudiantil Universitario мүшелері Капитандар-генералдар сарайындағы Айналар залында бас қосып, әртүрлі кандидаттарды ұсыну арқылы қызу пікірталас жүргізгеннен кейін Рамон Грау келесі президент болады деген келісімге келді. Граудың президенттік мерзімі "Жүз күндік үкімет" деп танылып, 1934 жылдың 15 қаңтарында аяқталды.

Министрлер кабинетінің мүшелері

Карлос Э. Финлей денсаулық сақтау министрі, Антонио Гитерас Холмс үкімет хатшысы, Рамиро Копабланка президенттік хатшысы, Герман Альварес Фуэнтес ауыл шаруашылығы министрі, Хоакин дель Рио Баламаседа әділет министрі, Хулио Агуадо соғыс және теңіз күштері министрі, Густаво Морено қоғамдық жұмыстар министрі және Мануэль Маркес Стерлинг сыртқы істер министрі.

Жүз күндік үкімет

Жүз күндік үкімет ішінара реформашыл, орташа көзқарастағы адамдардан, мысалы Граудан, және радикалдардан, соның ішінде Антонио Гитерас Холмстен тұрды. Жүз күндік үкімет ең көп солшыл немесе прогрессивті реформаларымен есте қалады, мысалы, Граудың №1693 президенттік жарлығымен 8 сағаттық жұмыс күнінің орнатылуы, ең төменгі жалақының көтерілуі, Куба Электр Компаниясының ұлттандырылуы, Гавана университетіне автономия беру, жұмыс берушілердің Кубада туған жұмысшылардың кемінде 50 пайызын жұмысқа алуы талабы, қант қамысын кесуге ең төменгі жалақы белгілеу, Еңбек министрлігінің құрылуы, еңбек дауларын міндетті түрде төрелікке жіберу, Мачадоның кезеңінде алынған Чейс қарызының тоқтатылуы, шағын қант зауыттарына 60,000 қапқа дейін шексіз қант квотасын (Zafra Libre) беру, электр энергиясы бағасын төмендету және аграрлық реформа бағдарламасын бастау, сондай-ақ 20 миллион долларлық күміс монета соғуға рұқсат беру.

Үкіметтің прогрессивті бағдарламасына қарамастан, үкімет маңызды саяси күреске тап болды. Біріншіден, АҚШ үкіметі оны мойындамады, екіншіден, либералдық, консервативтік және Ұлттық Одақ партиялары сияқты дәстүрлі партиялардың мүшелері, сондай-ақ ABC партиясы Грау үкіметін қолдамады немесе одан да қосымша басшылық күтеді. Соңында, Армия Бас штабының бастығы Фульгенсио Батиста жаңа үкіметке армия билігін номиналды түрде тапсырғанмен, шындығында Батиста Самнер Уэллспен, АҚШ елшісі Джефферсон Каффримен және басқа да саяси топтармен құпия келіссөздер жүргізіп, келісімдер жасады. Нәтижесінде Батиста 1934 жылдың 15 қаңтарында Граудың отставкаға кетуіне мәжбүр етті. Алайда, Грау президенттігінің басында маңызды билігін сақтап қалды және бір кезде Грау кабинетінің жоғары лауазымды мүшелері мен Directorio Estudiantil Universitario студенттері Батистаны жоюға немесе өлтіруге ұмтылды. Бұл ішінара Батистаның Грау әкімшілігінің біліміне немесе келісіміне жетпестен, Куба оппозициясының басқа өкілдерімен үкіметті өзгерту мүмкіндігі туралы келіссөздер жүргізуіне байланысты болды. Саяси күреске қоса, 1930 жылдардағы Ұлы депрессияның салдарынан экономиканың нашар жағдайы және Мачадо әкімшілігі қалдырған үлкен қарыз, армия офицерлерінің қайта топтасуы және Кубадағы Националь қонақ үйінде лагерь құру мәселесі де қосылды. Армия офицерлері мен Грау үкіметі арасындағы келіссөздер сәтсіз аяқталғаннан кейін, бұл дау 1933 жылдың 2 қазанында Кубадағы Националь қонақ үйі шайқасымен аяқталды. 1934 жылы Грау Партито Аутентико партиясын құрды. Оның немересі Пола Грау Алсина (1915–2000) оның алғашқы президенттік мерзімінде Кубаның бірінші ханымы болды.

1940 жылғы Конституция

Грау Кубаның 1940 жылғы Конституциясын қабылдауда шешуші рөл атқарды. Конституциялық конвенттің көп бөлігінде ол төрағалық етті (оның коалициясы құрамына кірген партиялардың бірінің шығуынан кейін азшылыққа түскенінше). Бірақ, ақырында оның орнын Карлос Маркес Стерлинг басты. 1940 жылы Грау президенттік сайлауға қатысып, Фульгенсио Батистадан жеңілді. Көптеген тәуелсіз сарапшылар сол кездегі 1940 жылғы сайлауды еркін және әділ деп таныды.

1944 жылғы сайлау

1944 жылы Грау президент сайлауында халықтың басым дауысын алып, Батистаның таңдап алған ізбасары Карлос Саладригас Зайасты жеңіп, 1948 жылға дейін қызмет етті. 1933 жылы бастапқы танымалдылығына қарамастан, сыбайлас жемқорлыққа қатысты айыптаулар оның басшылығының беделін түсірді, соның салдарынан көптеген кубалықтар оған сенімсіздікпен қарасты. Грау президенттік лауазымға келген кезде, ол өзінің алдыңғы Батиста президент қалдырған көптеген қаржылық мәселелерді шешуге мәжбүр болды. 1944 жылдың 17 шілдесінде АҚШ Мемлекеттік хатшысына жіберілген хабарламада АҚШ елшісі Спруйл Брэйден былай деді: Президент Батиста кірісші әкімшілікті барлық жолмен, әсіресе қаржылық жағынан қиын жағдайға салуға ниеттенгені көріне бастады. Қаржы министрлігіне жүйелі шабуыл жасалып жатыр, нәтижесінде доктор Грау 10 қазанда қызметке кірген кезде қазынаның бос екенін көруі мүмкін. Президент Батиста доктор Грау Сан Мартинге осыған байланысты міндеттерді жүктеуді қалайтыны айқын, бірақ бұл міндеттерді әділеттілік пен заңдылық тұрғысынан қазіргі әкімшілік шешуі керек. 1947 жылы Куба Израиль мемлекетінің құрылуына қарсы дауыс берген жалғыз батыс елі болды. 1948 жылы президенттік лауазымды өзінің шәкірті Карлос Приоға тапсырғаннан кейін, Грау дерлік толығымен қоғамдық өмірден шығып кетті. 1952 жылы Батистаның төңкерілісіне қарсы шығу үшін ол қайтадан саяси аренаға оралды. Грау 1954 және 1958 жылдары Батистаның қолдауымен өткен президенттік сайлауға қатысты, бірақ әр сайлау күні алдында үкіметтің алаяқтығын айтып, үміткерліктен бас тартты. Куба революциясынан және 1959 жылы Фидель Кастроның билікке келуінен кейін Грау Гаванадағы үйіне қайтып, жасырын өмір сүрді. Ол 1969 жылдың 28 шілдесінде қайтыс болды.