Кіріспе
Бұрау процесі
the machining operation
Turning is a machining process in which a cutting tool, typically a non rotary tool bit, describes a helix toolpath by moving more or less linearly while the workpiece rotates. Usually the term "turning" is reserved for the generation of external surfaces by this cutting action, whereas this same essential cutting action when applied to internal surfaces (holes, of one kind or another) is called "boring". Thus the phrase "turning and boring" categorizes the larger family of processes known as lathing. The cutting of faces on the workpiece, whether with a turning or boring tool, is called "facing", and may be lumped into either category as a subset. Turning can be done manually, in a traditional form of lathe, which frequently requires continuous supervision by the operator, or by using an automated lathe which does not. Today the most common type of such automation is computer numerical control, better known as CNC. (CNC is also commonly used with many other types of machining besides turning.) When turning, the workpiece (a piece of relatively rigid material such as wood, metal, plastic, or stone) is rotated and a cutting tool is traversed along 1, 2, or 3 axes of motion to produce precise diameters and depths. Turning can be either on the outside of the cylinder or on the inside (also known as boring) to produce tubular components to various geometries. Although now quite rare, early lathes could even be used to produce complex geometric figures, even the platonic solids; although since the advent of CNC it has become unusual to use non computerized toolpath control for this purpose. The turning processes are typically carried out on a lathe, considered to be the oldest of machine tools, and can be of different types such as straight turning, taper turning, profiling or external grooving. Those types of turning processes can produce various shapes of materials such as straight, conical, curved, or grooved workpieces. In general, turning uses simple single point cutting tools. Each group of workpiece materials has an optimum set of tool angles that have been developed through the years. The bits of waste metal from turning operations are known as chips (North America), or swarf (Britain). In some areas they may be known as turnings. The tool's axes of movement may be literally a straight line, or they may be along some set of curves or angles, but they are essentially linear (in the non mathematical sense). A component that is subject to turning operations can be termed as a “Turned Part” or “Machined Component”. Turning operations are carried out on a lathe machine which can be manually or CNC operated.
Бұрау – кескіш құралдың, әдетте айналмас құрал-сайманы, жұмыс дайындамасы айналған кезде сызықты қозғалыс жасап, спиральді траекторияны сипаттайтын өңдеу процесі. Көбінесе "бұрау" термині осы кесу әрекеті арқылы сыртқы беттерді жасау үшін қолданылады, ал осы бірдей кесу әрекеті ішкі беттерге (түрлі тесіктерге) қолданылғанда "тесіктеу" деп аталады. Осылайша, "бұрау және тесіктеу" фразасы "латинг" деп аталатын процестердің кең тобын жіктейді. Жұмыс дайындамасының беттерін бұрау немесе тесіктеу құралымен кесу "беттеу" деп аталады және оны екі санаттың бірінің ішкі жиынтығы ретінде қарастыруға болады. Бұрау қолмен, дәстүрлі токарлық станокта, оператордың үнемі бақылауын қажет ететін немесе автоматтандырылған токарлық станокта жүзеге асырылуы мүмкін. Бүгінде мұндай автоматтандырудың ең көп таралған түрі – компьютерлік сандық басқару, жай ғылымда CNC. (CNC бұраудан басқа көптеген өңдеу түрлерінде де қолданылады.) Бұрау кезінде жұмыс дайындамасы (ағаш, металл, пластик немесе тас сияқты берік материалдан жасалған) айналады және кесу құралы 1, 2 немесе 3 ось бойынша қозғалып, нақты диаметрлер мен тереңдіктерді қамтамасыз етеді. Бұрау цилиндрдің сыртында немесе ішінде (тесіктеу деп те аталады) жүргізілуі мүмкін, осы арқылы түрлі геометриялық құбырлы бөлшектер жасалады. Бұрын кең таралған, бірақ қазір сирек кездесетін ертедегі токарлық станоктар күрделі геометриялық пішіндерді, тіпті платоникалық денелерді жасауға қолданылуы мүмкін еді; бірақ CNC пайда болғаннан бері компьютерлік басқарусыз құралдарды қолдану сирек кездеседі. Бұрау процестері әдетте станоктардың ең көнесі саналатын токарлық станокта жүзеге асырылады және түзу бұрау, конус пішіндес бұрау, профильдеу немесе сыртқы ойыс жасау сияқты түрлі типтері болуы мүмкін. Бұраудың осы түрлері материалдардың әртүрлі пішіндерін, мысалы, түзу, конустық, иісті немесе ойысты дайындамаларды жасауға мүмкіндік береді. Жалпы, бұрауда қарапайым бір ұшты кесу құралдары қолданылады. Әрбір материал тобы үшін жылдар бойы дамыған оңтайлы құрал бұрыштары бар. Бұрау операцияларынан қалған металл сынықтары чип (Солтүстік Америкада) немесе шварф (Ұлыбританияда) деп аталады. Кейбір аймақтарда оларды "бұрылыс" деп те атайды. Құралдың қозғалыс осі тік сызық болуы мүмкін, немесе қисықтар немесе бұрыштар бойынша жүруі мүмкін, бірақ олар негізінен сызықтық (математикалық мағынада емес). Бұрау операцияларына түсетін бөлшек "бұралған бөлшек" немесе "машинамен өңделген бөлшек" деп аталады. Бұрау операциялары қолмен немесе CNC басқарумен жұмыс істейтін токарлық станокта жүзеге асырылады.
the machining operation
Turning is a machining process in which a cutting tool, typically a non rotary tool bit, describes a helix toolpath by moving more or less linearly while the workpiece rotates. Usually the term "turning" is reserved for the generation of external surfaces by this cutting action, whereas this same essential cutting action when applied to internal surfaces (holes, of one kind or another) is called "boring". Thus the phrase "turning and boring" categorizes the larger family of processes known as lathing. The cutting of faces on the workpiece, whether with a turning or boring tool, is called "facing", and may be lumped into either category as a subset. Turning can be done manually, in a traditional form of lathe, which frequently requires continuous supervision by the operator, or by using an automated lathe which does not. Today the most common type of such automation is computer numerical control, better known as CNC. (CNC is also commonly used with many other types of machining besides turning.) When turning, the workpiece (a piece of relatively rigid material such as wood, metal, plastic, or stone) is rotated and a cutting tool is traversed along 1, 2, or 3 axes of motion to produce precise diameters and depths. Turning can be either on the outside of the cylinder or on the inside (also known as boring) to produce tubular components to various geometries. Although now quite rare, early lathes could even be used to produce complex geometric figures, even the platonic solids; although since the advent of CNC it has become unusual to use non computerized toolpath control for this purpose. The turning processes are typically carried out on a lathe, considered to be the oldest of machine tools, and can be of different types such as straight turning, taper turning, profiling or external grooving. Those types of turning processes can produce various shapes of materials such as straight, conical, curved, or grooved workpieces. In general, turning uses simple single point cutting tools. Each group of workpiece materials has an optimum set of tool angles that have been developed through the years. The bits of waste metal from turning operations are known as chips (North America), or swarf (Britain). In some areas they may be known as turnings. The tool's axes of movement may be literally a straight line, or they may be along some set of curves or angles, but they are essentially linear (in the non mathematical sense). A component that is subject to turning operations can be termed as a “Turned Part” or “Machined Component”. Turning operations are carried out on a lathe machine which can be manually or CNC operated.
Қалқалар
Токарлық станок – металл, ағаш немесе басқа материалдарды пішіндеуге арналған станок. Бұл станокта жұмыс дайындамасы токарлық станокпен бекітіліп, айналдырылады, ал кескіш құрал жұмыс дайындамасына жылжытылып, кесу әрекетін жасайды. Токарлық станоктарды оңай анықтау үшін үш түрге бөлуге болады: локомотивтік, башенный және арнайы мақсаттағы токарлық станоктар. Кішірек өлшемділері тіреуге орнатылып, жартылай көшпелі болады. Ірі токарлық станоктар еденге орнатылады және оларды жылжыту қажет болған жағдайда арнайы тасымалдау қажет болуы мүмкін. Далалық және техникалық қызмет көрсету шеберханалары әдетте көптеген операцияларға бейімделетін және бір жұмыс орнынан екіншісіне жылжытуға тым үлкен емес токарлық станокты пайдаланады. Локомотивтік токарлық станок осы мақсатқа өте қолайлы. Оқытылған оператор локомотивтік токарлық станокпен басқа станоктарға қарағанда көбірек өңдеу жұмыстарын орындай алады. Башенный және арнайы мақсаттағы токарлық станоктар әдетте өндірісте немесе жұмыс шеберханаларында жаппай өндіріс немесе мамандандырылған бөлшектерді жасау үшін қолданылады, ал негізгі локомотивтік токарлық станоктар токарлық жұмысының кез келген түрі үшін қолданылады. Өткен жылдар ішінде өңдеу өнеркәсібінде өнімді өңдеудің қиындығы артқан сайын, CNC токарлық-фрезерлік біріктірілген орталықтар пайда болды, ол токарлық станоктың ерекшеліктерін сақтайды, сонымен қатар фрезерлік станоктың мүмкіндіктерін де арттырады, екеуін біріктіру арқылы өндіріс тиімділігін жақсартады.
Жұмыс жүргізу әдістері
Чактар - жұмыс үстаудың өте кең таралған әдісі. Олардың көп түрлері бар, кейбіреулері дөңгелек және шаршы бұйымдарға, ал басқалары - бейінді пішіндерге арналған. Коллет: Көбінесе кішкентай дөңгелек бөлшектерді ұстау үшін қолданылады. Беттік пластина: Беттік пластина, жетекші иттің тісі және мандрельді D пішіндес бұйымдарды, мысалы, шестерня бос жартылай фабрикаттарын өңдеу үшін пайдалануға болады. Орталықтар: Бөлік айналатын екі ұшты конус арасында орналасады, көбінесе "ит" арқылы жетелінеді. Ұзын біліктер мен цилиндрлерді өңдеу үшін қолданылуы мүмкін. Жетекші орталық: Гидравликалық немесе серіппелі тісті механизмдерді пайдаланады, олар бұйымның ұшына бекініп, бүкіл бұйымды өңдеу қажет болғанда қолданылады.
Құрал жасау
Бір нүктелі кескіш құралдың әртүрлі бұрыштары, пішіндері және өлшемдері машинамен өңдеу операцияларында дайындаманың бетіне тікелей әсер етеді. Кесу бұрышы, бүйірлік кесу бұрышы, кесу жиегі бұрышы, бос кеңіштік бұрышы және мұрын радиусы сияқты әртүрлі бұрыштар дайындамаға қарай өзгеріп отыруы мүмкін. Сонымен қатар, бір нүктелі кескіш құралдар V пішіндес және тікбұрышты сияқты түрлі пішіндерде болады. Жұмыс кезінде кескіш құралды сенімді түрде ұстап тұру үшін әдетте арнайы құрал ұстағыш қолданылады.
Қуаттар
Бұралау операциясындағы күштердің салыстырмалы шамасы станоктарды жобалауда маңызды. Станок және оның бөліктері жұмыс кезінде елеулі иілулерге, дірілге немесе кескіштің тербелуіне себеп болмай, осы күштерге төтеп бере алуы керек. Бұралау процесінде үш негізгі күш болады:
Кесу немесе жанама күш кескіштің ұшына төмен қарай әсер етеді, бұл детальдың жоғары қарай иілуіне мүмкіндік береді. Ол кесу операциясы үшін қажетті энергияны қамтамасыз етеді. Материалды кесу үшін қажетті нақты кесу күші – нақты кесу күші деп аталады. Кесу күші материалдың түріне байланысты. Остік немесе азықтау күші бойлық бағытта әрекет етеді. Оны азықтау күші деп те атайды, себебі ол кескіштің азықтау бағытында болады. Бұл күш кескішті патроннан қашықтатуға бейім. Радиалды немесе итеру күші радиалды бағытта әрекет етеді және кескішті детальдан қашықтатуға бейім.
Жылдамдықтар мен қоректендірулер
Бұралау үшін жылдамдық пен беру мөлшері кескіш материалға, өңделетін детальдың материалына, бекітудің беріктігіне, станоктың беріктігіне және шпиндель қуатына, салқындату сұйықтығының таңдалуына және басқа да факторларға сәйкес таңдалады.
Мал азығы
Құралдың материалға бір айналымда енетін қашықтығы "қоректену" деп аталады. Ол айналымға (мм/айнал) мм ретінде көрсетіледі.