Кіріспе

Биг Бенд Мадеси алқабы – Калифорния штатының солтүстік-шығысындағы Шаста округінде орналасқан Мадеси тайпасының иелік еткен жері. Оның аты Пит өзенінің бағытындағы күрт өзгерістен шыққан. 2020 жылғы халық санағы бойынша халқы 79 адамды құрайды, бұл 2010 жылғы санақтағы 102 адамнан азайған. Статистикалық мақсаттар үшін АҚШ Халық санағы бюросы Биг Бендті халық санағына белгіленген аудан (CDP) деп белгілеген.

Америка тумасы

19 ғасырға дейін бірнеше мың жыл бойы Биг Бенд Пит-Ривер Түпкіндік Американың Мадеси тайпасының (Mah day see) тайпасының (немесе "тобының") аумағының орталығы болды. Мадеси – ачомави тілін сөйлейтін тоғыз тайпаның бірі (немесе "кіші тайпалар" деп те аталады). (Алғашқы антропологтар тіл тобындағы тоғыз тайпаның барлығын "Ачомави" деп жаңылыстырып атаған, бірақ шын мәнінде тек бір тайпа ғана Ачомави деп аталған.) Мадеси тайпасының аумақтық аймағына Биг Бенд және Төменгі Пит өзенінің айналасындағы аймақ (Мадеси диалектісінде қазірде тірі сөйлейтін адамдар аз немесе жоқ) және оның көптеген салалары, мысалы Коск-Крик (An noo che'che) және Нельсон-Крик (Ah lis'choo' chah) кірді. Мадеси тайпасының негізгі ауылы Пит өзенінің солтүстік жағалауында, Коск-Крик шығысында орналасқан және ол Mah dess' немесе Mah dess' Atjwam (Мадеси аңғары) деп аталды. Бұл ауыл өзеннің оңтүстік жағалауындағы ыстық сулардың маңындағы кішігірім ауылдардың (Oo le' moo me, Lah' lah pis' mah және Al loo satch ha) тікелей қарсысында орналасқан еді. Мадеси халқының тамақ көзі мол болды, олар негізінен емен жемісі, бұғы, лосось және өзендегі басқа балықтардан тұратын.

Еуро-америкалық қоныстанушылар

Биг-Бенд аймағы өте шалғай және оқшауланған болғандықтан, Мадеси тайпасы Калифорнияның ең соңғы түпкі тұрғындарының бірі болып, өздерінің атамекенінен қуылды. Ақ қоныс аударушылар 1860 жылдары Биг-Бендке келе бастағанда, аймақта Мадесилердің саны азайып, жаңа келгендер басып алынған жерді өздеріне қабылдады. 1890 жылдары Биг-Бенд ақ қоныс аударушылардың шағын, тыныш қаласына айналды, оның орталығы ыстық бұлақтар болды. Ол бастапқыда еуропалық-американдық қоныс аударушылар тарапынан Елена (1890) деп аталды, содан кейін Хендерсонға (1906) өзгертілді, ал 1922 жылдан бастап "Биг-Бенд" деп атала бастады. Алғашқы ақ қоныс аударушылар ыстық бұлақтардың үстінде пошта бөлімі мен салон бар ағаштан салынған қонақ үй салды. 20 ғасырдың басында көптеген адамдар Биг-Бендке ыстық бұлақтарда шомылуға келді, олар ыстық минералды судың емдік қасиеттерін іздеді. Биг-Бенд 1930 жылдардың соңына дейін баяу өсті, содан кейін Тынық мұхиты газ және электр компаниясы Пит-Файв электр стансасының құрылысын бастады. Бөгет құрылысы Биг-Бендке мыңдаған жұмыс орындарын және адамдарды әкелді. Олардың ішінде инженерлер, құрылысшылар, туннель қазушылар (шамамен 2000 қатты тау-кенші) және қызметкерлер болды. Биг-Бенд "өркендеу және құлдырау" циклін бастан өткерді, ал бөгет құрылысы аяқталғаннан кейін 1940 жылдардың соңында халық саны азайды. Гидроэлектр станцияларын және ірі ағаш өңдеу өнеркәсібін күтіп ұстау үшін әлі де көптеген қызметкерлер қажет болса да, осындай жұмыста жұмыс істейтін адамдардың көп бөлігі Биг-Бендтен тыс жерде тұрады, бұл халық санының азаюына себеп болады. 2010 жылғы халық санауы бойынша Биг-Бендтің халқы 102 адамды құрады, бұл 1860 жылдардан бері тұрғындардың ең төмен саны.

География

Биг Бенд (41.019803, 121.907881) координаталарында орналасқан. Бұл қауым Сакраменто өзенінің ең ұзын саласы – Пит өзенінің ұзын иілісінде жатыр. Пит өзені (дәстүрлі атауы Ахома) Каскад тауларынан өтіп, Тынық мұхитына құятын үш өзеннің бірі. Бүршіктер салынғанға дейін Пит өзенінде АҚШ-тың батыс жағалауындағы үшінші ең ірі лосось көші-қоны жүрген. Биг Бендтен әсерлі Шалк тауының көрінісі ашылады (Мадеси тайпасы Too le pah ah te Ah ko деп атайды), оның құрамында диатомит топырағынан пайда болған табиғи сырғанау бар. Жергілікті халық бұл сырғанауды ақ бизонға ұқсас болғандықтан "Ақ Бұқа" деп атайды. Биг Бенд қаласының үстінде биіктеп тұрған тағы бір көрнекті тау – Балд Пик (Мадеси тайпасы Ma how mah day Ah ko деп атайды), онда ондаған суық су бұлақтары бар. Бұл бұлақтар Пит өзенін қоректендіретін көптеген арналарды құрайды, Пит өзені бұлақтық немесе "тас өзені" болып табылады. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметінше, CDP-ның жалпы ауданы 5,8 шаршы миль (15 км2) құрайды, оның 98,47%-ы құрлық, ал 1,53%-ы су.

2010 жыл

2010 жылғы АҚШ халық санағы бойынша Биг Бендтің халқы 102 адамды құрады. Халық тығыздығы ... Биг Бендтің нәсілдік құрамы: 85 (83,3%) ақ нәсілді, 0 (0,0%) афроамерикалық, 10 (9,8%) американдық индейлер, 0 (0,0%) азиялық, 0 (0,0%) Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 1 (1,0%) басқа нәсілді және 6 (5,9%) екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испандық немесе латын американдықтары – 2 адам (2,0%). Халық санағы мәліметтері бойынша, 102 адам (халықтың 100%) тұрғын үйлерде, 0 (0%) мекемелік емес топтық жатақтарда, ал 0 (0%) мекемелерде тұрды. Барлығы 58 тұрғын үй болды, оның 8-інен (13,8%) 18 жасқа дейінгі балалар табылды, 15-і (25,9%) әр түрлі жынысты үйленген жұбайлардың бірлескен тұрғын үйі, 4-і (6,9%) күйеуі жоқ әйелдердің басшылығында, 4-і (6,9%) әйелі жоқ ерлердің басшылығында. 4 (6,9%) никесі заңдастырылмаған әр түрлі жынысты серіктестіктер, ал 0 (0%) бір жынысты үйленген жұбайлар немесе серіктестіктер. 34 тұрғын үй (58,6%) жеке адамдардан тұрды, ал 11 (19,0%) тұрғын үйде 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрды. Шаруашылықтың орташа мөлшері 1,76 адамды құрады. Барлығы 23 отбасы (барлық тұрғын үйлердің 39,7%) болды; отбасының орташа мөлшері 2,65 адамды құрады. Халықтың жас ерекшеліктері: 18 жасқа дейінгілер – 11 адам (10,8%), 18-24 жас аралығындағылар – 13 адам (12,7%), 25-44 жас аралығындағылар – 19 адам (18,6%), 45-64 жас аралығындағылар – 42 адам (41,2%) және 65 жасқа толған немесе одан асқандар – 17 адам (16,7%). Медианалық жас 50,3 жас. Әр 100 әйелге 131,8 еркек шамасында. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 139,5 еркек шамасында. 90 тұрғын үй бар, олардың орташа тығыздығы ... Оның 33-і (56,9%) жеке меншік, ал 25-і (43,1%) жалға алынған. Жеке меншік тұрғын үйлердің бос тұрғандары 0%, жалға алынған тұрғын үйлердің бос тұрғандары 0%. 51 адам (халықтың 50,0%) жеке меншік тұрғын үйлерде, ал 51 адам (халықтың 50,0%) жалға алынған тұрғын үйлерде тұрды.

2000 жыл

2000 жылғы санақ бойынша, CDP-де 149 адам, 70 шаруашылық және 38 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 106 тұрғын үй құрады, орташа тығыздық – есептелмеген. CDP-нің нәсілдік құрамы: 83,22% ақ нәсілді, 8,72% американдық индейлер, 1,34% азиялықтар, 3,36% басқа нәсілдерден және 3,36% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын халықтың 3,36% - латын американдықтары немесе испандықтар. 70 шаруашылықтың 21,4%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 42,9%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 4,3%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарды, ал 45,7%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 41,4%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 12,9%-ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,13 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,97 адамды құрады. CDP-де халық жас бойынша таралып кеткен: 23,5% - 18 жасқа дейінгілер, 4,7% - 18-24 жас аралығындағылар, 21,5% - 25-44 жас аралығындағылар, 36,2% - 45-64 жас аралығындағылар және 14,1% - 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер. Орташа жас 45 жас болды. Әр 100 әйелге 119,1 еркек келді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 128,0 еркек келді. CDP-дегі шаруашылықтың орташа табысы 23 750 доллар, ал отбасының орташа табысы 23 000 доллар құрады. Ер адамдардың орташа табысы 33 750 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 40 625 доллар болды. CDP-нің жан басына шаққандағы орташа табысы 16 183 долларды құрады. Отбасылардың 50,0% және халықтың 45,2% кедейлік шегінен төмен деңгейде өмір сүрді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 60,0% және 64 жастан асқандардың 25,0% -ы.

Саясат

Мемлекеттік заң шығарушы жиналыста Биг Бенд орналасқан , ал федералдық деңгейде Биг Бенд орналасқан .

Жылы бұлақтар

Биг-Бенд Солтүстік Калифорния аймағындағы геотермальдық ыстық суларымен белгілі. Пит өзені бойындағы Биг-Бенд Ыстық бұлақтары жерінде бірнеше ыстық су көздері бар. Ыстық сулары бар жеке меншік жерлер жақын арада жалпы туризм үшін ашылуы күтілуде.

Пит өзені

Пит өзені "еркін тасты өзен" болып табылады және Макклауд өзенінің қызыл алабұғасын аулауға өте жақсы мүмкіндік береді. Пит өзенінде бөгеттерден уақыт-уақыт күшті ағыс деңгейі жіберіледі, бұл 4 және 5 дәрежелі кедергілермен ақ су рафтингіне мүмкіндік жасайды. Биг-Бендтен бастап МакАртур-Берни Фоллс ескерткіш мемлекеттік паркіне жақын 89-шы тас жолға дейін Пит өзенінің бойымен әдемі қиыршық тас жол өтеді.

Темір каньон су қоймасы

Биг-Бендке жақын орналасқан Iron Canyon су қоймасы Макклауд өзенінен бұрылған суды жинақтап, онда радуга алабұқасы (Rainbow Trout) және қоңыр алабұқа (Brown Trout) бар. Бұл су қоймасы каноэмен жүзуге және түтікпен суға түсуге мүмкіндік береді. Су қоймасы Шаста Тринити ұлттық орманында орналасқан және екі кемпингі бар, біреуі АҚШ Орман шаруашылығы қызметі, екіншісі – Тынық мұхиты газ және электр компаниясы басқарады.