Квечан (Юма) тайпасы – Аризона және Калифорниядағы Колорадо өзені жағалауында тұратын АҚШ-тың танылған жергілікті халқы. Тарихы, мәдениеті мен өмір салты туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Юма – Аризона штатындағы этникалық топ және федералды түрде танылған үнді тайпасы, АҚШ. Кекшан (Quechan: Kwatsáan – «төмен түскендер»), немесе Юма – АҚШ-тағы жергілікті американдық халық.
Ethnic group and federally recognized tribe in Arizona, United States
the Yuma, the Native American people in the United States
Кекшан тайпасы (өз атауы Kwatsáan – «төмен түскендер») Мексика шекарасының солтүстігінде, Аризона және Калифорния штаттарындағы Төменгі Колорадо өзені бойындағы Форт Юма үнді резервациясында тұрады. Атымен қарамастан, олар Анд тауларындағы кечуа халқымен туыс емес. Тайпа мүшелері Форт Юма үнді резервациясының Кекшан тайпасына тіркеледі. Федералды түрде танылған Кекшан тайпасының бас кеңсесі Калифорния штатының Винтерхейвен қаласында орналасқан. Оның қызметінің көп бөлігі және резервация жерлерінің басым бөлігі Калифорнияда (АҚШ) орналасқан.
The Quechan (Quechan: Kwatsáan 'those who descended'), or Yuma, are a Native American tribe who live on the Fort Yuma Indian Reservation on the lower Colorado River in Arizona and California just north of the Mexican border. Despite their name, they are not related to the Quechua people of the Andes. Members are enrolled into the Quechan Tribe of the Fort Yuma Indian Reservation. The federally recognized Quechan tribe's main office is located in Winterhaven, California. Its operations and the majority of its reservation land are located in California, United States.
Тарих
Бұл аймақтағы тарихи Юман тілінде сөйлейтін халық шебер жауынгерлер және белсенді саудагерлер болды, Оңтүстік Аризонадағы Пима, Нью-Мексико және Тынық мұхитының жағалауындағы халықтармен сауда желілерін сақтап келді. Кейчандар еуропалықтармен алғаш рет 1774 жылдың қысында испандық саяхатшы Хуан Баутиста де Анза және оның серіктерімен кездесті. Қарым-қатынас достық болды. 1776 жылы Анза екінші рет Альта-Калифорнияға сапардан оралғанда, тайпа басшысы және үш серігі Мексика қаласына Жаңа Испанияның вице-короліне миссия құру туралы петиция тапсыру үшін барды. 1777 жылдың 13 ақпанында Пальма және оның үш серігі Мексика қаласында крещениеден өтті. Пальмаға испанша Сальвадор Карлос Антонио деген крещениелік есім берілді. Алғашқы байланыс орналысқаннан кейін, Кейчан халқы Хуан Баутиста де Анзаға ынталы көрінді. Ол оларға барлық адамдар теңдікте тұратын миссия құруды уәде етті, яғни иерархия болмайтын еді. Уәдесімен бірге, де Анза Пальманың халқына адалдық белгісі ретінде жылқы, болат қару, киім және темір сыйлады. Бірақ бұл адалдық көп ұзамай бұзылды, себебі Испания империясының бюрократиясы миссия құрылысын кешіктірді. 1780 жылы испандықтардың алғашқы сыйлықтары достық белгісінен гөрі жаман ниеттің көрінісі болды, себебі олар әкелген мал Кейчан егістігін таптап тастады. Сол жылы жаңбыр аз жауып, Кейчан халықтары Марикопа тайпасына шабуыл жасауға мәжбүр болды. 1840 жылдан кейін Ла-Фронтера маңындағы Кейчан халқы миссионерлер кеткеннен кейін және оларды алмастыратын адам болмаған соң, бұрынғы діни дәстүрлеріне қайта оралды. АҚШ Мексика-Америка соғысында жеңіске жетіп, аумақтарды аннексиялағаннан кейін, 1850-1853 жылдары Кейчан мен Джегердің паромдары және Глантон бандасы арасындағы қақтығысқа жауап ретінде Юма соғысына қатысты. Кейшан халықтары Колорадо өзенінде қарсы паром қызметін ұйымдастырғаннан кейін бұл соғыс болды. Осы кезеңде тарихи Юма форты қазіргі Аризона штатындағы Юма қаласының қарсы жағындағы Колорадо өзенінің бойында салынды.
The historic Yuman speaking people in this region were skilled warriors and active traders, maintaining exchange networks with the Pima in southern Arizona, New Mexico, and with peoples of the Pacific coast. The first significant contact of the Quechan with Europeans was with the Spanish explorer Juan Bautista de Anza and his party in the winter of 1774. Relations were friendly. On Anza's return from his second trip to Alta California in 1776, the chief of the tribe and three of his men journeyed to Mexico City to petition the Viceroy of New Spain for the establishment of a mission. The chief Palma and his three companions were baptized in Mexico City on February 13, 1777. Palma was given the Spanish baptismal name Salvador Carlos Antonio. Once the initial contact had been made, The Quechan people seemed inviting toward Juan Bautista de Anza. He promised them to set up a mission where all people would live together instead of in a hierarchy. Alongside the promise, de Anza gave Palma’s people horses, steel weapons, clothes, and iron as a token of allegiance. This allegiance would soon sour as the bureaucracy of the Spanish Empire would cause major delays to the construction of the missions. When the Spanish’s first gifts arrived in 1780, they would be more of a bad omen than a sign of friendship as the livestock being herded to them would go and trample most of if not all the Quechan’s crops. That year there was severe lack of rain thus forcing the Quechan to raid another nearby tribe known as the Maricopa. After 1840, the Quechan people near La Frontera returned to their original ways of religious practice as soon as the mission priests left and no one replaced them. After the United States annexed the territories after winning the Mexican–American War, it engaged in the Yuma War from 1850 to 1853 in response to a conflict between the Quechan and Jaeger's Ferry and the Glanton Gang, after the Quechan had established a rival ferry service on the Colorado River. During which, the historic Fort Yuma was built across the Colorado River from the present day Yuma, Arizona.
Ла Сьерра де лас Пинтас
Сиерра-де-лас-Пинтас таулары испандық экспедициялардың көпшілігі сақтануға тырысқан тау тізбегі еді. Испан саяхатшылары осы тау жотасын көре білді, бірақ кечан тайпасы оның тұруға жарамсыз және ішуге жарамды су көздері жоқ екенін ескертіп, зерттеуден жаңылды. Бастапқыда испандықтар жолдың шағын бөліктерін ғана пайдаланды. Сан-Диего және Монтерей қалалары құрылғаннан кейін ғана оларға сенімді және жылдам жол қажет болды. Бұл жолды алғаш Сан-Габриельден қашқан кочими тайпасынан шыққан Себастьян Таравал басып өтті. Содан кейін капитан Хуан Баутиста де Анза Себастьянды қуды. Анза Себастьянды Империялық аңғарындағы Камия ауылына дейін ғана жете алды, онда ол Себастьянды жоғалтып, Квечуан тайпасына өз күшімен жетуге мәжбүр болды.
The Sierra de las Pintas was a mountain range that most Spanish expeditions would actively avoid. Spanish explorers were able to see the range, but avoided exploring due to the Quechan informing them that it was inhabitable and had no drinkable water sources. At first, the Spanish used minor portions of the trail. It was not until San Diego and Monterey were established that they needed a more reliable and faster path. The path was first walked by Sebastian Taraval, a Cochimi indigenous who fled from San Gabriel. Sebastian was then followed by Captain Juan Bautista de Anza. Anza was only able to follow Sebatian to the Imperial Valley Kamia village, where he lost Sebastian and was forced to reach the Quechuan people on his own.
Тіл
Кечан тілі – юман тілдер отбасының бір бөлігі. Кечан тайпасы тіл мамандарымен бірлесіп, толыққанды тілдік нұсқаулық жасады. Бұл нұсқаулыққа олардың әліпбиі, сондай-ақ іс-қимылдарды, жануарларды, дене мүшелерін, түстерді, бағыттарды, отбасы мен достарды, үйді, ақшаны, табиғатты және қоршаған ортаны, сандарды, жер-су аттарын, өсімдіктерді, уақытты және пішіндерді бейнелейтін сөздер енгізілген.
The Quechan language is part of the Yuman language family. The Quechan tribe, in partnership with linguists, have created a fully detailed language guide. This guide includes sections about their alphabet along with the different words for actions, animals, the body, colors, directions, family and friends, house, money, nature and the environment, numbers, place names, plants, time, and shapes.
Форт Юма - америкалықтар резервациясы
Форт-Юма индейлер резервациясы – кечандардың дәстүрлі жерлерінің бір бөлігі. 1884 жылы құрылған резервацияның жер аумағы, Оңтүстік-Шығыс Империя округінде, Калифорния штатында және Батыс Юма округінде, Аризона штатында, Юма қаласының жанында орналасқан. Округ пен қаланың есімдері осы тайпаның атымен аталған.
The Fort Yuma Indian Reservation is a part of the Quechan's traditional lands. Established in 1884, the reservation, at , has a land area of in southeastern Imperial County, California, and western Yuma County, Arizona, near the city of Yuma, Arizona. Both the county and city are named for the tribe.