Кіріспе
Австралиялық крикетші, Жаңа Оңтүстік Уэльс үшін ойнаған крикетші
the cricketer who played for New South Wales
Клемент "Клем" Хилл (18 наурыз 1877 – 5 қыркүйек 1945) Тест крикетінде 90 мен 99 аралығында бес рет шығарылған. 1903–04 жылдары Англияға қарсы тестілік матчта "оут" деп танылғаннан кейін Хилл Сиднейдегі крикет алаңында болған көтерілістің ортасында болды. Роджер Хартиганмен бірге ол 1907–08 жылдары Аделаида оваланда Англияға қарсы жасаған 243 ұпайлық серіктестікпен австралиялық тестілік рекордты сақтап тұр. Хиллдің Австралия крикет басшыларымен қарым-қатынасы шиеленіскен болатын. Ұсынылған келісімшарт шарттарына наразы болғандықтан ол 1909 жылы Англияға саяхатқа шақырудан бас тартты. Бұл тұрғысынан, ол 1910–11 жылдары Оңтүстік Африкаға қарсы серияда тестілік команданың капитаны болып тағайындалды. Оның тестілік карьерасы 1912 жылы крикет әкімшісі және сондай-ақ тестілік құрамаға іріктеуші Питер МакАлистермен болған төбелес салдарынан даулы аяқталды. Ол 1912 жылы Англияда өткен үшбұрыш турнирін бойкоттаған "Үлкен алты" тобының мүшесі болды, себебі ойыншылар тур менеджерін тағайындау құқығынан айырылды. Бойкот оның тестілік карьерасын тиімді түрде аяқтады. Крикеттен зейнетке шыққаннан кейін Хилл ат жарысы индустриясында стипендиялы стюард, ал кейінірек Каулфилд кубогы сияқты жарыстарда хендикаппер болып жұмыс істеді. Хилл 1945 жылы 68 жасында Мельбурнда трамвайдан құлап, жол апатынан көз жұмды.
Ерте өмір
Хилл 1877 жылғы 18 наурызда Оңтүстік Австралияның Аделаида қаласында Генри Джон Хиллдің (Джон деп аталған) және оның әйелі Ребекканың (туған тегі Саундерс) отбасында, сондай-ақ Генри Хиллдің МХА немересі ретінде дүниеге келді. Клем крикетпен тығыз айналысқан, сегіз ұлы мен сегіз қызы бар отбасының баласы еді. Оның әкесі «North Adelaide» командасы үшін «Kent County Cricket Club» клубына қарсы ойында 102 ұпай (100-ден астам) жинады, бұл «Adelaide Oval» стадионындағы алғашқы жүздік рекорды болды деседі. Оның алты бауыры Оңтүстік Австралия құрама командасы үшін ойнады, ал 1912–13 жылдары бір командада үш Хилл бауыры бірнеше рет кездесті. «Интерколледж» матчтары, дәстүрлі қарсыластар «St Peter’s College» командасына қарсы жыл сайынғы кездесулер, аса қатыгездікпен өтті. Хилл өзінің алғашқы «интерколледж» матчын 13 жасында ойнады, қақпашы болып және оныншы нөмірде ойнады. 16 жасында ол «интерколледж» матчында 360 ұпай жинады, бұл мектеп рекорды еді және бұрынғы рекордты жасаған Джо Дарлингтің көрсеткішін жақсартты. 1894–95 маусымында, 17 жасында, ол А. Э. Стоддарт басқарған Англия құрама командасына қарсы ойынға қатысып, матчтағы жалғыз иннингінде 20 ұпай жинады. Сол маусымның соңында Хилл Оңтүстік Австралия құрама командасының тұрақты ойыншысы болды және «Sheffield Shield» турнирінде Викторияға қарсы дебют жасады. Тоғызыншы нөмірде ойнап, ол 21 ұпай жинады, бірақ оның ойыны Австралия құрама командасының қақпашысы Джек Блэкхемге тағы бір дарынды ойыншы табылды деп мәлімдеуге мүмкіндік берді. Англия құрама командасы «Adelaide Oval» стадионына қайта оралды, ал Хилл бұл жолы өзінің бірінші сыныптағы алғашқы жүзін, 150 ұпайды (150-ден астам), Том Ричардсон және Бобби Пил сияқты сапалы боулерлерге қарсы жинады. Хиллдің ойынының сапасы соншалықты жоғары болды, ол жүзге жеткенде, таксиде отырған көрермен «қатты шапалақтады және соққыдан таксидің шатырынан құлап кетті». Тұрақты бірінші сыныптық крикетке қатысқан алғашқы маусымында Хилл тоғыз иннингте 47,85 орташа есеппен 335 ұпай жинады. Хилл сонымен қатар австралиялық футболда да талантты ойыншы болды және 1890-шы жылдар мен 1900-шы жылдардың басында «South Adelaide Football Club» клубы үшін ойнады.
Таңдау және ерте мансап
Хилл 1895–96 жылғы маусымда Оңтүстік Австралия үшін ең көп ұпай жинап, 7 ойында 371 ұпай алды. Wisden Cricketers' Almanack журналының мәліметінше, Хилл «үлкен жетістікке жеткен», ал тур кезінде жақсы викеттерде ойнаған ойыны «жоғары деңгейде» болды. Хилл өзінің алғашқы Тест матчын Лордста өткізді. Австралия бірінші иннингсте 53 ұпайға толыққандай құлап, Хилл Джордж Ломанның добынан 1 ұпаймен қақпадан шығарылды. Англия жауап ретінде 292 ұпай жинады, бірақ екінші иннингсте Австралия қарсылық көрсетті. Капитан Гарри Тротт (143) пен Сид Грегори (103) Австралияға 347 ұпай жинауға көмектесті, Англияға жеңіске жету үшін 109 ұпай қажет болды. Хилл тағы да сәтсіздікке ұшырады, бар болғаны 5 ұпай жинап, бұл жолы оны Джек Хирн қақпадан шығарды. Жаңбыр Англияның міндетін қиындатты, бірақ олар төрт қақпаны жоғалтып, ұпай жинауға үлкерді. Хилл қалған екі Тест матчында ойнады, бірақ серияда бар болғаны 30 ұпай жинады. Австралия серияны және «Аш» турнирін 2:1 есебімен ұтты. Бірінші Тест Сиднейде өтті, алғашқы күнгі ойынды екі капитанмен ақылдаспай, ертеңгі қатты жаңбырдың салдарынан тоқтату туралы шешім қабылданды. Бұл кешігу ағылшыздарға әсер етпеді, олар бірінші болып ұтып, Ранжитсинджи мен Арчи Маклареннің жүздіктерінің арқасында 551 ұпай жинады. Австралиялықтар 237 ұпай жинап, соңынан ілесуге мәжбүр болды. Хилл 96 ұпай жинады, бірақ Англия матчты 9 қақпамен жеңді. Екінші Тест Мельбурнда өтті, Австралия қарсылық көрсетіп, 1 иннингспен 55 ұпаймен жеңіске жетті, Хилл 58 ұпай жинады. Аделаидадағы үшінші Тестте тағы да 1 иннингспен жеңіске жетіп, Австралия серияда 2:1 есебімен көшбасшылыққа шықты. Бұл питч боулерлерге көмектесті. Шаяу үзілісінде Хилл сергіп, Трумблге «қазір оларды сынап көрейін» деп ойлағанын айтты. Тәжірибелі Трумбл Хиллге ескерту жасап: «Сен жас шайтансың, осында тоқтауың керек. Бұрынғыдай жалғастыр» деді. Сол жазда Хилл 19 иннингсте 1196 ұпай жинады, соның ішінде бес жүздік, алғашқы австралиялық ойыншы үйдегі маусымда 1000 ұпайдан асып түсті. Бұған дейін Wisden Cricketers' Almanack журналы Хиллді сол жазғы маусымдағы ең үздік австралиялық соққышы деп мойындады және оны «Жылдың үздік крикетшілерінің бірі» деп атады. Оның сериядағы ең жақсы көрсеткіші Лордста өткен екінші Тестте болды. Хилл 135 ұпай жинап, Виктор Трампермен 82 ұпайлық серіктестік құрды, ол өзінің екінші Тест матчын ойнады. Трампер 135 ұпай жинады. Ранжитсинджи 119 ұпай жинағанда Хиллді сапқа түсіргеніне қарамастан, Хилл 4 сағаттан астам уақыт бойы 17 шекаралық соққы соқты. Австралия Тестті жеңіп, «Аш» титулын сақтады, бұл нәтижесі бар жалғыз матч болды. 1900–01 жылдары Хилл Оңтүстік Австралия үшін Аделаида Овалдағы Жаңа Оңтүстік Уэльске қарсы рекордтық «Шеффилд Шилд» ұпайын алды. Ол 8 сағат 35 минут бойы 365 ұпай жинады, соның ішінде 35 шекаралық соққы. Бұл рекордты Билл Понсфорд құрғанға дейін 27 жыл сақталды. Англия 1901–02 жылдары Арчи Маклареннің капитаны болып, «Аш» турнирі үшін қайта келді. Англия құрамасы Ранжитсинджи, Хирст, С. Б. Фрай және Уилфред Родс сияқты ойыншылардың қатыса алмауынан әлсіреп қалды. Көзге көрінбейтін таңдама - Сидни Барнс, ол өзінің крикеті кезінде Ланкашир лигасында ойнаған. Үш жыл бұрынғы серияның нәтижесін қайталап, Австралия бірінші Тесттен жеңіліп, келесі төрт Тесттен жеңіске жетіп, «Аш» титулын сақтады. Хилл сериядағы ең көп ұпай жинаған ойыншы болды, 521 ұпай жинады, соның ішінде қатарынан үш иннингсте 99, 98 және 97 ұпай. Ол осы ерекше жетістікті жасаған жалғыз адам. Хилл 90 мен 99 ұпай арасындағы ұпайлар тізбесінде өкінішті жағдайға ұшырады. Мельбурндағы Жаңа жылдық Тестте ол 99 ұпай жинады, Тест крикетінде 1 ұпай жетпей қақпадан шығарылған алғашқы ойыншы. Аделаидадағы келесі Тестің алғашқы иннингсінде 98 ұпай жинаған Хиллді овалды қоршап тұрған велосипед жолында тұрған Джонни Тайлдсли ұстады. Тайлдсли Хиллге қайтаруға тырысты, бірақ Хилл бас тартты, екі капитан қоршаудың шекара екеніне, жол емес екеніне келіскенін айтты. Қазіргі заманғы заң бойынша ол аут бола алмады, ал соққы 6 ұпайға есептеліп, оған жүздік жасауға мүмкіндік берді. Екінші иннингсте Хиллдің бақытсыздығы жалғасты. Ол 97 ұпайда допты соққыға жықты, содан кейін доп өзінің қақпасына қарай айналып бара жатқанын көрді. Ол допты қақпадан алыстатуға тырысты, бірақ кездейсоқ аяқ астынан соққыға ұшырады және аут болды. Екінші рет Хилл ағылшын жазда 1000-нан астам ұпай жинады; 31,95 орташа есебімен 1534 ұпай, соның ішінде төрт жүздік. Австралия бірінші болып ұрыс бастады, бірақ Барнс 49 ұпайға 6 қақпаны алып, бар болғаны 194 ұпай жинады. Монти Нобл мен Джек Сондерс Англияны 145 ұпайға аутсалды, Австралия бірінші иннингсте 49 ұпайға көшті. Реджи Дафф екінші иннингсте қақпадан шығарылғанда, Хилл Трамперге қосылды. Екеуі 30 минут ішінде 60 ұпай жинады, содан кейін Трампер қақпадан шығарылды. Одан кейін капитан Дарлинг қақпадан шығарылды. Сид Грегори келесі соққышы болды және Хиллмен бірге 67 минутта 107 ұпай жинады. Жартылай қараңғыда және нашар питчте жылдам және дәл допты ұрып, Хилл 115 минуттық соққыдан кейін жүздікке жетті. Ол 74-те сапқа түсірілгенде және 77-де екі қиын мүмкіндік берді, содан кейін Джексонның добынан 119 ұпай жинағанда Макларен ұстады. Англия Овалдағы бесінші және соңғы Тестті 1 қақпамен жеңді. 263 ұпайды қуалайтын Англия 5/48 есебімен болғанда, Гилберт Жессоп керемет соққы көрсетіп, Англияның жеңіске жетуіне көмектесе отырып, бар болғаны 75 минутта жүздік жинады. Wisden Cricketers' Almanack журналы Хиллдің тур кезіндегі формасы туралы: «Клемент Хилл көптеген жақсы иннингстер ойнады, оның ең жақсы көрсеткіші Шеффилдтегі Тест матчында болды, бірақ, тіпті жұмсақ викеттерді ескеретін болсақ, мен оның 1899 жылғыдан гөрі үлкен соққышы емес деп ойлаймын» деді. Бірінші Тестте ол Австралия қиын жағдайда болғанда 145 ұпай жинады, Wisden журналында «өте аз қателермен бұзылған» иннингс деп сипатталды. Үшінші Тестте Хилл Австралияның бірінші иннингсінің көп бөлігінде 91 ұпай жинады. Австралия Тестті 10 қақпамен жеңіп, серияны 2:0 есебімен жеңді.
Құру
Мэрилебон крикет клубының басшылығымен ағылшын командасы 1903–04 маусымда «Пепел» үшін күресуге Австралияға сапар шекті. Саяхат алдындағы күтілмегеніне қарамастан, ағылшындар серияны жеңіп, бес ойынның үшеуінде жеңіске жетті. Хилл сериядағы орташа көрсеткіш бойынша Трумпер мен Ноблдан қалып қойды, 27.60 орташасымен 276 ұпай жинады, бірақ ешбір иннингсте 100 ұпайға жетпеді. Бірінші тест матчында Хилл Уисден сипаттаған «өте өкінішті және тіпті артық кеткен [көрермендер] наразылығының» ортасында болды. Трумпермен бірге ойнағанда, Хилл төртінші рет жүгіру үшін боулердің қақпасынан өте шықты. Англиялықтардың қайтысы австралиялықтарға қателік жасауға мүмкіндік берді. Хиллге алаңның бүкіл ұзындығын жүгіруге тура келді. Ортадағы Альберт Релф допты жинап, қақпашы Дик Лиллиге лақтырды, ол қақпаларды құлатып, аут беруге шақырды. Төреші Боб Крокетт Хиллді аут деп жариялады. Хилл шешімге сенбеді, себебі ол өз орнын табу үшін ұранымен сырғығанда доп оның артынан өтіп кеткен. Хилл 1905 жылы Австралия құрамасымен Англияға соңғы рет сапар шекті. Тест сериясы Англияның «Пепелді» екі тест матчында жеңіп алуымен естен шығарылмайтын болып аяқталды. Австралиялық соққы берушілер тұрақтылықтың жетіспеуінен зардап шекті және Хилл сол маусымда Уисден сынға алған австралиялықтардың бірі болды: «[Хилл] егер ол өзінің бұрынғы өзін-өзі бақылауын сақтап қалғанда, әлдеқайда тұрақты жетістікке жетер еді. Ол оф-шарға соққы беруде селективті болды және оның асығуы көбінесе оған қақпадан шығуына себеп болды». Дегенмен, Уисден оның алаңдағы шеберлігін мақтап, «Трумпер, Хилл және Хопкинс терең алаңда көптеген жақсы жұмыстар жасады» деді. Хилл, командаласы Роджер Хартиганмен бірге, Аделаидадағы үшінші тестте рекорд орнатты. Грипке шалдығып, ағылшынның бірінші иннингінде алаңға шыға алмаған Хилл жетінші қақпа құлағанда Хартиганға қосылды. Иннинг кезінде Хилл алаңның жанында құсып, бірнеше рет алаңнан шұғыл түрде кетуге мәжбүр болды. Екеуі төртінші күнге дейін ойнап, матчты жалғастыра алды. Жұмысынан демалысы біткен Хартиган жұмыс берушісінен келген телеграмманы алып, қуанды: «Голдар соққанда ғана қалыңыз». Сэмми Картермен бірге Хилл 5 сағат 19 минут ойнағаннан кейін ақыры Джек Кроуфордтан 160 ұпай жинады. Иннингінің соңында Хилл құлап жазуға жақын болды, бірақ оның күш-жігері командасына ағылшындықтарды 245 ұпаймен жеңуге көмектесті. МакАлистер де іріктеу комиссиясының мүшесі болды және өзінің таңдауына көпшіліктің қолдауын қамтамасыз ете алды. Хилл өзінің әріптес іріктеушілерін сөз байласуда айыптады және «істен бас тартатынын» және «ең жақсы ойыншылар таңдалды деп ойламайтынын» айтты. Хилл ұсынылған шарттарды қабылдамады. 1905 жылы үйленгеннен кейін Хилл Англияға қарсы екі тест сериясында әйелінен көп уақыт қашық болды, бұл оның турнеге бармау шешіміне де әсер еткен болуы мүмкін. Хилл басқа ойыншылармен кеңескеннен кейін, агрессивті соққымен боулингтің ұзындығынан соққы беру стратегиясын қабылдады. Хилл Сиднейдегі бірінші тестте жол көрсетті, 98 минутта 100 ұпай жинады. Австралия Мельбурндағы екінші тестте Оңтүстік Африка командасын екінші иннингте 80 ұпайға аутсалдағаннан кейін жеңіске жетті, бірақ Оңтүстік Африка Аделаидадағы үшінші тестте 38 ұпаймен жеңіске жетті. Австралия төртінші тестте 508 ұпаймен жеңіске жетті, Оңтүстік Африка жаңбыр салдарынан алаңға түскенде оларды тұзаққа түсіруді үміттенеді. Австралиялықтар бірінші күнді 8/317 ұпаймен аяқтады, тұзақтан құтылып, тестті жеңіп алды. Екінші иннингсте Хилл тағы да 100 ұпай жинады, тек 100 минутта, Уисден оның «өте жақсы ойнағанын» атап өтті. Австралия соңғы тест пен серияны төрт тестке бір есебең жеңді. Англияның боулингшілері Австралиялық соққы берушілерден айқын артық болды; Трумпер тесттер кезінде 100 ұпай жинаған жалғыз австралиялық болды. Осы сериялар кезінде Бақылау кеңесі Англияға сапар жасаған кезде ойыншылардың команда менеджерін тағайындау құқығынан бас тартуды жоспарлады. Жауап ретінде, Хилл сияқты аға ойыншылардың тобы, егер олардың таңдауы Франк Лавер тағайындалмаса, 1912 жылы өтетін келесі турдан бас тартумен қорқытты. Хилл әріптес іріктеуші Питер МакАлистерге телеграмма жіберіп, Мельбурндағы төртінші тестке Жаңа Оңтүстік Уэльстің ойыншысы Чарли Маккартниді қосуды талап етті. «Егер Айредел (басқа іріктеуші) сіздің Маккартниді қосу туралы пікіріңізге келіссе, Миннетт емес, өзіңіздің орныңыздан бас тартуды ұсынамын». Қақтығысқа қатысты жабық тергеу жүргізілді; Басқарманың кездесу туралы жалғыз түсініктемесі ол «қанағаттанарлықтай шешілді» деп хабарлау болды. Кейін Хиллге 1912 жылы Англияда өткен үшбұрыш турниріне қатысуға шақыру келді. 43 жасында Хилл Австралияда қайта құруға көмектесу үшін бірінші сынып крикетіне бір матчқа оралды. Оның соңғы матчы Австралиялық XI-нің Билл Хоуэллдің пайдасына арналған Жаңа Оңтүстік Уэльспен өткізген матчы болды. Ол зейнетке шыққанда, тест крикетінде басқа ешбір ойыншыдан көп ұпай жинады; ол 12 жыл бойы Джек Хоббс басып озуына дейін бұл рекордты сақтап қалды. 1902 жылы Хилл күнтізбелік жылда 1000 тесттік ұпай жинаған алғашқы ойыншы болды; кейін 45 жылдан кейін 1947 жылы Денис Комптон бұл көрсеткішті қайталады. Хилл 2005 жылы Австралия Крикет Даңқына енгізілді.
Сыртқы крикет
Хилл Ислингтондағы мемлекеттік шеберханада инженерлік тәжірибеден өтті. Ол икемсіз, бүгілген күйде тұрып, найзағайды саптың төменгі жағынан ұстады. Бұл 1901–02 жылғы Англияға қарсы серияда қатарынан 99, 98 және 97 ұпай жинауына мүмкіндік берді. Оңға немесе тікелей күшпен соққы беруге қабілетті болғанмен, әдетте доп төменде ұсталғанда, Клем Хилл көбінесе аяқ жағына шебер соққылармен ұтып, оларды уақытында және дұрыс орналастырды. Тікелей допты далашылардан айналдыруы ерекше еді. Ұсынылған және кешкі соққылары Хиллді тамашалауға әдемі етті, ал қорғаныстағы стилі құрметке лайық болды, ал оның шыдамдылығы шексіз болды. 1902 жылы Англияға жасаған тур кезінде Лидсте өткен матчта, ол шекараға жақын тұрып допты лақтырып, бір қақпаны құлатып, доп екінші қақпаға секіріп түсті. Сол тур кезінде Олд Траффордта Хилл жасаған қабылдауды Wisden «қатысушылар ешқашан ұмытпайтын» деді. Дик Лиллидің шаршы аяққа жасаған соққысы шекарадан өтуі мүмкін болды. Хиллдің өзі шекараны сақтау үшін оған жүгіргенін айтты. Ол ұзақ тұрған орнынан «шекараға жақын» жүгіріп, жел допты ұстап тұрғандай, павильон алдында төменге созылған қолымен қабылдады. Wisden «көптеген далашылар осы қабылдауға тырыспайтын еді» деді. Хилл жоғары идеалдарға ие және әріптестері арасында танымал болды. Пелхам Уорнер оның жағымды мінезі туралы айтты, ал Хью Трумблдің ұлы және жазушы Роберт Трумбл оны адал, тікелей және алдамшылықсыз деп еске алды. Хилл туралы айтылған анекдотта, ол Уоррен Бардслидің алаңдағы көлеңкеде тұрған жеріне төмен соққы бергені айтылады. Ол бір рет жүгіріп, содан кейін төрешіден допты ұстап алды ма деп сұрады. Көлеңкеге қарап, «Сен ұстап алдың ба?» деп сұрады. Бардсли «иә» деп жауап бергенде, Хилл дереу павильонға қайтты. 1911–12 жылдары Англия қатарынан төрт тестте жеңіске жеткенде, Хилл ойыншыларының сенімін сақтап қалды. Фрэнк Ирдейл Хиллдің көңілді капитан болғанын және оның басшылығымен жігіттері бақытты болғанын жазды. Көптеген рекордтарды бұзғанына қарамастан, Хилл оларға көп мән бермеді. 1926 жылы Джек Хоббс Хеджинглиде тесттік крикет бойынша ең көп ұпай жинаған рекордын бұзғанда, Хоббстың әйелі жақын отырып, Хиллге бұл рекордтың бұрын оның екенін еске салды.
An excellent fielder in the deep, Hill had a powerful throwing arm. During a match at Leeds during the 1902 tour of England, he threw a ball from near the boundary, knocking down the stumps at one end and rebounding to hit the stumps the other end. During the same tour at Old Trafford, Hill made a catch that Wisden claimed "will never be forgotten by [those present]". A Dick Lilley hit to square leg looked likely to clear the boundary. Hill himself said he raced for it with a view simply to save a boundary. In the event, he ran round 'close to the boundary' from his position at long on, aided by the wind seemingly holding up the ball to take the catch low down in front of the pavilion in his outstretched hands; one that Wisden said "few fieldsmen would have thought worth attempting". Hill was a man of high ideals and was popular with his fellow players. Pelham Warner commented on his pleasant nature and Robert Trumble, an author and son of Hugh Trumble, recalled him as honest, direct and without guile. An anecdote told about Hill had him hitting a low shot into shadows where Warren Bardsley was fielding. He completed one run and then asked the umpire if the ball had been caught. The shadow made it impossible for the umpire to see, so Hill then asked Bardsley, "Did you catch it?" When Bardsley replied in the affirmative, Hill immediately walked to the pavilion. When England won four Tests in a row in 1911–12, Hill managed to retain the confidence of his players. Frank Iredale wrote that Hill was a cheery skipper whose men were happy under his leadership. Despite breaking many records, Hill showed little awareness of them. When watching Jack Hobbs break his record for the most runs in Test cricket at Headingley in 1926, it was Hobbs' wife sitting nearby who had to remind Hill that the record was previously his.