Жонни Маллаг: Австралия крикетінің тұңғыш қаһарманы

Кіріспе

Австралиялық крикетші

Джонни Мулла (туған Unaarrimin; 13 тамыз 1841 – 14 тамыз 1891) – Виктория штатынан шыққан австралиялық крикетші. Ол 1868 жылғы Англияға жасалған әйгілі аборигендер крикет турнесінің басты ойыншысы болды. Ол оң жақтан лақтыратын және оң жақтан соққы беретін шебер ойыншы еді. 2020 жылдың желтоқсан айында Мулла Австралия Крикет Даңқ залына енгізілді.

Өмірбаян

Ол Жардваджали халқының мүшесі Унаарримин, Виктория штатының Харроу қаласынан солтүстікке қарай он алты шақырымдай жердегі Муллаг станциясында дүниеге келді. Ол туған жерімен байланысын көрсету үшін "Муллах" деген есім алды. Крикет ойнауды ол Харроудағы Эдгарлардың Пайн Хиллз шаруашылық жерінде үйренді.

Криккеттік мансап

Муллах 1868 жылғы Англияға жасаған турда 47 матч өткізді, оның ешқайсысы бірінші сыныптық матч емес еді, 1698 ұпай жинап, орташа есеппен шамамен 20 ұпайға жетті, көбінесе қиын жағдайдағы алаңдарда. Ол сондай-ақ 1877 овер тастады, оның 831-і таза (мейден) болды, және 10 ұпайдан 245 қақпа алды. Осының өзі жеткіліксіз болса, ол кейде викеткептерлік қолғап киіп, төрт рет соққыға түсірді. Он тоғызыншы ғасырда Австралиядағы жергілікті халыққа қарсы жалпы дискриминация болды. Англияға тур жасаған көптеген ойыншылардың болашағы белгісіз болды және тур аяқталғаннан кейін ерте қайтыс болды. Бір ойыншы, "Кинг Коул" сапарда көз жұмды, ал оралғандардың арасында біреуі резерватта уақыт өткізді, екеуі жоғалып кетті, ал тағы екеуінің тағдыры сақталған құжаттарда белгісіз. Тарихшы Д. Дж. Мулвани Муллах туралы: «Қазіргі заманғы крикетшілердің ішінде осы атаққа лайық болғандардың саны аз». Муллахтың көрсеткен нәтижелері оған 1869–1870 маусымының бір бөлігінде Мельбурн крикет клубына (МКК) кәсіби ойыншы ретінде қосылуға мүмкіндік берді. Бірақ оның тағайындалуы көп ұзамай тоқтатылды, себебі ол колониялық құрамаға іріктеуге жақын тұрғанда ауыр науқасқа шалдықты. 1870 жылы Муллах Батыс округы үшін алғашқы матчын өткізді, Апслиге қарсы Харроу үшін ойнады, бірақ мансабының қалған бөлігінде көбінесе Харроу үшін өнер көрсетті. Муллах тәуелсіздігімен және жергілікті халықтың құқықтарын қорғаушылығымен көзге түсті, мемлекеттік бақылаудағы резерваттарда тұрудан бас тартты. Оның саяси көзқарасы Apsley-де өткен матч кезінде айқындалды, ойыншылар түскі асқа барғанда, ақ түсті қатысушы: «Негрге не істеу керек?» деп сұрады. Капитан: «Ол ас үйінде тамақтансын!» деп жауап берді. Муллах ас үйінде тамақтанудан бас тартып, наразылық ретінде қонақүйдің сыртында отырды. Муллах колониялық крикет матчына қатыспады, бірақ 1879 жылы Англияның турдағы командасына қарсы Виктория құрамасы үшін ойнап, екінші иннингте 36 ұпай жинап, үздік болды. Ол кезде оған 38 жас болды және клубтағыдай бірінші қақпаға емес, 9-шы және 10-шы қақпаларда ойнады. Өмірінің соңына дейін тәуелсіздігі мен қадір-қасиетін сақтап, Муллах соңғы күндерін қояншының шатырында өткізді. Ол 1891 жылы Пайн Хиллс станциясында қайтыс болғанға дейін, яғни 50 жасқа толуына бір күн қалғанда, крикет ойнауын жалғастырды. Гамильтон Spectator оны некрологында «абориген крикетшілерінің [W. G.] Грейсі» деп сипаттады, ал тағы бір жазушы Муллахты «Викторияның ең үздік соққышысы» деп атады.

Mullagh played 47 matches on the 1868 England tour, when none of the matches were first class, scoring 1698 runs at an average of around 20, on pitches that were often treacherous. He also bowled 1877 overs, 831 of which were maidens, and took 245 wickets at 10 apiece. If that wasn't enough, he would occasionally don wicket keeping gloves, achieving four stumpings. There was general discrimination against Indigenous peoples in Nineteenth century Australia. Many of those chosen to tour England faced obscure futures and early deaths once the venture had concluded. One player, "King Cole", died on the trip and, of those who returned, seven spent time on a reserve, two vanished, and the fate of two others is not clear from the surviving records. Historian D. J. Mulvaney said of Mullagh, "Few contemporary cricketers better merited the title of all rounder". Mullagh's performances were impressive enough for him to join the Melbourne Cricket Club (MCC) as a professional for part of the 1869–70 season. His appointment was terminated shortly afterwards, reportedly because of a severe illness when he was on the verge of inter colonial selection. In 1870, Mullagh first played in a match for the Western District, appearing for Apsley against Harrow, but for the rest of his career he played mostly for Harrow. Mullagh was both an independent person and a passionate advocate of Indigenous rights, refusing to dwell on state controlled reserves. His political stance was revealed during a game at Apsley, when, as the players went to lunch, a white participant asked, "What about the nigger?" The captain replied, "Let him have his dinner in the kitchen". Mullagh refused to eat in the kitchen, and sat outside the hotel in protest. Mullagh never appeared in an inter colonial cricket match, although he did represent Victoria against a touring England side in 1879, top scoring with 36 in the second innings. He was then 38 years old and, instead of going in first wicket down as he did for his club, batted at nine and 10. Maintaining his independence and dignity to the end, Mullagh spent his last days living in a rabbitter's shack. He continued to play cricket until a few months before his death at Pine Hills Station in 1891, one day after his 50th birthday. The Hamilton Spectator described him in his obituary as "the [W. G.] Grace of aboriginal cricketers", while another writer referred to Mullagh as "Victoria's premier batsman".

Мұра

Муллагты құрметтеу үшін Харроуда мемориал салынды, ал жергілікті спорт алаңы Джонни Муллаг Овалы деп аталды. Жергілікті үндістер турнирі құрылды, және командалар Джонни Муллаг Еске алу кубогы үшін бақталастырады. 2012 жылдың ақпан айында Виктория премьер-министрі Тед Бейлиу және аборигендер ісі жөніндегі министр Жаннетт Пауэлл Муллагтың Викторияның үнді халқының құрмет кітабына енгізілген алғашқы 20 адамның бірі болатынын мәлімдеді. 2019 жылдың желтоқсан айында Австралия Крикеті 2020 жылдан бастап Бокс күнгі сынақ матчының ең үздік ойыншысына табыс етілетін Джонни Муллаг медалін енгізу жоспарларын жариялады. 2020 жылдың 29 желтоқсанында үнді крикетшісі Ажинкья Рахане бұл жүлдеге алғашқы ие болды. Содан кейін, 2021 жылдың 28 желтоқсанында тағы бір австралиялық абориген, Скотт Боланд, өзінің сынақ дебютінде 7 қақпа алғаннан кейін жүлдені алды.