Рапсодия española – оркестрлық шығарма, Морис Равельдің ерте туындыларының бірі. Испандық мотивтер, хабанера негізінде жазылған, халықаралық репертуарда.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Морис Равелдің оркестрлік композициясы
Orchestral composition by Maurice Ravel
"Rapsodie espagnole" – Морис Равелдің оркестрлік рапсодиясы. 1907 және 1908 жылдар аралығында жазылған бұл "Рапсодия" Равелдің оркестр үшін жазған алғашқы маңызды шығармаларының бірі. Ол алғаш рет 1908 жылы Парижде орындалып, тез арада халықаралық репертуарға енді. Шығарма композитордың испандық тегіне негізделген және Испанияда немесе Испанияны көрсететін оның көптеген туындыларының бірі болып табылады.
Rapsodie espagnole is an orchestral rhapsody written by Maurice Ravel. Composed between 1907 and 1908, the Rapsodie is one of Ravel's first major works for orchestra. It was first performed in Paris in 1908 and quickly entered the international repertoire. The piece draws on the composer's Spanish heritage and is one of several of his works set in or reflecting Spain.
Өмірбаян
Рапсодияның бастауы екі фортепианоға арналған, Равельдің 1895 жылы жазған Хабанерасы болды. Ол жеке туынды ретінде жарияланбады, ал 1907 жылы ол оған қоса үш шығарма жазды. Екі фортепианолық нұсқасы сол жылдың қазан айына дейін аяқталды, ал сюита келесі ақпанда толыққанды оркестрленді. Осы шамада Равельдің туындыларында айқын испандық үн болды, бұл, мүмкін, оның испан тегінен туындаған. Оның "L'heure espagnole" операсы 1907 жылы аяқталды, сондай-ақ "Vocalise Etude en forme de habanera" әні де. Алғашқы Хабанераның жазылуы мен төрт бөлімді Рапсодияның аяқталуы арасында Клод Дебюсси 1903 жылғы фортепианолық сюитасы "Estampes" жариялады, оның ортаңғы бөлімі "Soirée dans Grenade" испан тақырыбына арналған. Рапсодияның тұңғыш орындалуы 1908 жылдың 15 наурызында Эдуард Колонн басқарған Orchestre des Concerts Colonne оркестрі Théâtre du Châtelet сахнасында болды. Бұл туынды тез арада халықаралық аренада танымал болды. Генри Вуд 1909 жылдың қазанында Промста толы зал көрермендеріне британдық тұңғыш орындалуын ұсынды, ал келесі айда ол алғаш рет Нью-Йоркте орындалды.
The genesis of the Rapsodie was a Habanera, for two pianos, which Ravel wrote in 1895. It was not published as a separate piece, and in 1907 he composed three companion pieces. A two piano version was completed by October of that year, and the suite was fully orchestrated the following February. At about this time there was a distinctly Spanish tone to Ravel's output, perhaps reflecting his own Spanish ancestry. His opera L'heure espagnole was completed in 1907, as was the song "Vocalise Etude en forme de habanera". In the interval between the composition of the original Habanera and the completion of the four movement Rapsodie, Claude Debussy had published a piano suite, Estampes (1903), of which the middle section, "Soirée dans Grenade", had a Spanish theme.|group= n
The première of the Rapsodie was given by the Orchestre des Concerts Colonne, conducted by Édouard Colonne, at the Théâtre du Châtelet on 15 March 1908. The work was soon taken up internationally. Henry Wood gave the British premiere in October 1909 to a capacity audience at the Proms, and the following month the work was first given in New York.
Аспаптар
Бұл шығарма 2 пикколо, 2 флейта, 2 гобой, английский рожок, 2 сопрано кларнет, бас кларнет, 3 фагот, саррусофон (қазіргі заманғы орындаушылар көбінесе контрафаготты қолданады), 4 валторна, 3 труба, 3 тромбон, туба, литавра, бас барабан, тарелкалар, кастаньеталар, тамбурин, гонг, малый барабан, ксилофон, челеста, 2 арфа және скрипкалар тобы үшін жазылған.
The work is scored for an orchestra of 2 piccolos, 2 flutes, 2 oboes, cor anglais, 2 soprano clarinets, bass clarinet, 3 bassoons, sarrusophone (modern performances typically use a contrabassoon), 4 horns, 3 trumpets, 3 trombones, tuba, timpani, bass drum, cymbals, castanets, tambourine, gong, snare drum, xylophone, celesta, 2 harps and strings.
Құрылымы
Рапсодия төрт бөлімнен тұрады; толық орындалуы шамамен 15 минутқа созылады.
The Rapsodie has four movements; a complete performance typically lasts around 15 minutes.
1. Түнгі прелюдия
Бұл бөлімнің темпі très modéré деп белгіленген; такт өлшемі және тональность – А мажор. Бүкіл бөлім тыныш, ешқашан меццо фортеден аспайды; скрипкалардың бәрі үнемі демпферленген. Үш жыл бұрынғы Струнный квартетіндегідей, Равел де келесі бөлімдерде қайталап пайда болатын тақырыптарды, әсіресе, F–E–D–C деген жағымсыз әсер қалдыратын ашылу тақырыбын, бірінші бөлімге орналастырады.
The movement is marked très modéré; the time signature is and the key is A major. The whole movement is quiet, never rising above mezzo forte; the strings are muted throughout. As in the String Quartet of three years earlier Ravel places themes in the opening movement that recur in subsequent sections, most particularly the insistent opening theme, F–E–D–C.
2. Малагунья
Бұл төрт бөлімнің ең қысқасы және "assez vif" ("шамалы жылдам") деп белгіленген. Малагуэня – Испанияның оңтүстігіндегі Малага провинциясына тән фламенко биі, бірақ Равельдің музыкасы осы бимен тек өлшемде ғана ортақ. Бірінші бөлім сияқты, бұл да Ля тонында, бірақ оның мажорлық немесе минорлық екені анық емес. Бөлім бірінші бөлімнің басындағы төрт ноталық фразаның қайталануымен үнсіз аяқталады.
This is the shortest of the four movements, and is marked assez vif ("fairly lively"). Malagueña refers to a flamenco dance from the southern Spanish province of Málaga, but Ravel's music here has only the meter in common with the authentic dance. Like the first movement, it is in the key of A, though slightly ambiguous as to whether it is major or minor. The movement ends quietly with a repeat of the four note phrase that opens the first movement.
4. Фера
Feria (Фестиваль), ре және До мажорда, "assez animé" ("шамалы жанды") деп белгіленген. Бұл төрт бөлімнің ең ұзыны және Равельдің, Никольс айтуынша, "әзірге әдейі тежеліп келген күштің" алғаш рет ашылуына мүмкіндік беретін жер. Көңілді карнавал атмосферасының астында ностальгия сезімі жатыр, бірақ шаттық басымдық алып, туынды оркестрлік бояулардың қуанышты шарықуымен аяқталады.
Feria (Festival), in and C major, is marked assez animé ("fairly lively"). It is the longest of the four movements and is the first point in the score at which Ravel, in Nichols's phrase, allows "the élan that has so far been deliberately stifled" to break out. The boisterous carnival atmosphere has undertones of nostalgia, but exuberance triumphs and the work ends in a joyful burst of orchestral colour.