Кіріспе

Химиялық қосылыс немесе ион

Chembox
|ImageFileL1 = Br svg
|ImageSizeL1 = 50px
|ImageFileR1 = Бром ионы.svg
|ImageSizeR1 = 60px
|Verifiedfields = changed
|Watchedfields = changed
|verifiedrevid = 458436846
|SystematicName = Bromide
|Section1=
|Section2=
|Section6=
|Section5=Chembox Thermochemistry
|DeltaHf = −121 kJ·mol−1
|Entropy = 82 J·mol−1·K−1 Бромнан созылмалы улану сирек кездеседі, бірақ бромды пайда болуы мүмкін, бұл көптеген неврологиялық симптомдары бар синдром. Бромның уыттылығы терідегі бөртпелерге де себеп болуы мүмкін, қараңыз: калий бромды. Бром ионының иондық радиусы 196 pm.

Табиғи пайда болуы

Бром әдеттегі теңіз суында (35 PSU) шамамен 65 мг/л концентрацияда кездеседі, бұл барлық еріген тұздардың шамамен 0,2% құрайды. Теңіз тағамдары мен терең теңіз өсімдіктерінде құрлықта өсетін азық-түліктерге қарағанда бром деңгейі көбірек болады. Бромгирит – табиғи, кристалдық күміс бромиді – бромның ең көп таралған минералы, бірақ ол өте сирек кездеседі. Күмістен басқа, бром сынап пен мыс қосылған минералдарда да табылады.

Қолданбалар

Бромның негізгі коммерциялық құндылығы – оны органобромдық қосылыстарды өндіруде пайдалану болып табылады, ал олардың өзі өте мамандандырылған. Органобромдық қосылыстар көбінесе бромталған отқа төзімді заттар ретінде қолданылады. Кейбір бромталған отқа төзімді заттар тұрақты, тірі ағзада жинақталатын және адамдар мен қоршаған орта үшін зиянды деп танылды, сондай-ақ олардың нейроәрекеттік бұзылыстар мен эндокриндік жүйеге әсер ететіні күдіктелді. Көптеген металл бромдары коммерциялық түрде өндіріледі, оның ішінде LiBr, NaBr, NH4Br, CuBr, ZnBr2 және AlBr3. AgBr көбінесе қолданыстан шыққан фотогелатин күміс процесінде қолданылады.

Биохимия

Бром биохимиялық контекстте сирек кездеседі. Кейбір ферменттер бромды субстрат немесе кофактор ретінде қолданады.

Субстрат

Бромпероксидаза ферменттері электрофильді бромдаушы заттарды жасау үшін бромды (әдетте теңіз суында) қолданады. Осы процестің нәтижесінде жүздеген органобромдық қосылыстар түзіледі. Мысалы, бромформа, оның мыңдаған тоннасы жыл сайын осылай өндіріледі. Тарихи Тир қызғылт түсі де осыған ұқсас ферменттік реакциялар арқылы жасалады.

Кофактор

Бір арнайы баяндамада бром IV типтегі коллагендегі сульфониминдік байланыстардың пероксидтелу катализіндегі маңызды кофактор болып табылады. Бұл посттрансляциялық модификация барлық жануарларда жүзеге асады және бром адам үшін қажетті іздік элемент болып табылады. Эозинофильдерге көпжасушалы паразиттермен күресу үшін бром қажет. Гипобромит эозинофил пероксидазасы арқылы өндіріледі, бұл фермент хлоридті пайдалана алады, бірақ бромды артық пайдаланады. Австралияның Квинсленд штатында адам қандағы бромның орташа концентрациясы 5,3-ке тең және жасқа және жынысқа байланысты өзгереді. Көп жоғары деңгейлер бромталған химиялық заттарға ұшырағандығын көрсетеді. Бром теңіз өнімдерінде де табылады.

Энциклопедия мақалалары мен кітаптары

Кристи, К. және С. Шнайдер (2020), Бром, «Британ энциклопедиясы». Эмерсон, С. және Дж. Хеджес (2011), Химиялық океанография және теңіз көміртек айналымы, Кембридж университетінің баспасы, Кембридж. Глассов, Р. фон және К. Хьюз (2014), Биогеохимиялық циклдар: Бром, Атмосфера ғылымдары энциклопедиясы (екінші басылым). Найт, Дж. және Н. Шлагер (2002), Нақты өмірдегі химия, Гейл тобы, Детройт, МИ. Миллеро, Ф. Ж. (2013), Химиялық океанография, Тейлор және Фрэнсис, Бока-Ратон. Ньютон Д. Е. (2010), Бром (жаңартылған), Химиялық элементтер: Көміртектен криптонға дейін. Райли, Дж. П., Г. Скирроу және Р. Честер (1975), Химиялық океанография, Академиялық баспа, Лондон. Росс, Р. (2017), Бром туралы деректер, LiveScience. Стил, Дж. Х., С. А. Торп және К. К. Турэкиан (2001), Океан ғылымдары энциклопедиясы, Академиялық баспа, Сан-Диего. Стил, Дж. Х., С. А. Торп және К. К. Турэкиан (2009), Океан ғылымдары энциклопедиясы, Академиялық баспа, Бостон. Уоткинс, Т. (2011), Бром, Экологиялық энциклопедия.

Бромға (Br) қатысты сарапшылармен тексерілген журнал мақалалары

Висняк, Дж. (2002), Бромның табылғанынан бастап өндірістік тауарға дейінгі тарихы, NOPR.

Бром (Br−) бойынша сарапшылармен тексерілген журнал мақалалары

Анбар, А. Д., Ю. Л. Юнг және Ф. П. Чавес (1996), Метилбромиді: мұхит көздері, мұхит шөгінділері және климатқа сезімталдық, AGU журналдары. Фоти, С. К., және Naval Ordnance Lab White Oak Md (1972), Теңіз суындағы бром иондарының концентрациясы, сынап (II) бромидімен изотоптық алмасу арқылы, DTIC. Грибл, Г. В. (2000), Органобром қосылыстарының табиғи түзілуі, Қоршаған ортаны қорғау және ластану зерттеулері, 7(1), 37–49, Лери А. (2012), Құрлық және теңіз ортасындағы бром химиясы, Science Highlight. Magazinovic, R. S., B. C. Nicholson, D. E. Mulcahy, және D. E. Davey (2004), Табиғи сулардағы бром деңгейі: оның хлорид және жалпы еріген заттар деңгейімен байланысы және су тазартуға әсері, Chemosphere, 57(4), 329–335, Pilinis, C., D. B. Кинг және E. S. Saltzman (1996), Океандар: метилбромидтің көзі ме, шөгіндісі ме?, Геофизикалық зерттеулер хаттары, 23(8), 817–820, Stemmler, I., I. Hense және B. Quack (2015), Жаһандық ашық мұхиттағы бромформның теңіздік көздері – жаһандық үлгілер мен шығарылымдар, Biogeosciences, 12(6), 1967–1981, Suzuki, A., Lim, L., Hiroi, T., & Takeuchi, T. (2006, 20 наурыз). Цетилтриметиламмоний ионымен модификацияланған монолитті кремний бағаналарын қолдана отырып, капиллярлық иондық хроматография арқылы теңіз суының үлгілеріндегі бромидтің жылдам анықталуы.