Кіріспе
Микрофонға арналған шуды қорғау сүзгісі – поп-фильтр, поп-қақпақ немесе поп-экран – микрофондарды қорғауға арналған сүзгі, көбінесе жазу студияларында қолданылады. Ол дауыс жазу және ән айту кезіндегі атқыштардың (plosives) әсерінен микрофонға шапшыған ауаның механикалық күшінен туындайтын жарылыс дыбыстарын азайтуға немесе жоюға көмектеседі. Поп-фильтрлер жазу барысында микрофонды сілекейден де сақтайды.
A pop filter, pop shield or pop screen is a noise protection filter for microphones, typically used in a recording studio. It serves to reduce or eliminate popping sounds caused by the mechanical impact of fast moving air on the microphone from plosives during recorded speech and singing. Pop filters can also keep saliva off the microphone during recording.
Өмірбаян
Поппинг дыбыстары ерекше түрде аспирациялық жарық дауыстардың айтылуында пайда болады (мысалы, ағылшын тіліндегі "popping" сөзіндегі алғашқы "p" дауысы). Басқа жарық дауыстарға "т", "к", "д", "б" және "г" дауыстары жатуы мүмкін. Микрофон жазатын поппинг дыбысы екі компоненттен тұрады: микрофон торынан немесе корпусының басқа бөліктерінен өтетін ауаның қозғалысынан туындайтын жоғары жиілікті компонент; және диафрагмаға соққы беретін ауадан пайда болатын төмен жиілікті компонент. Механикалық және электрлік қанығу (мысалы, кесу) осы жүйелерге ескерілген резерв мөлшеріне байланысты да әсер ете алады.
Құрылыс
Әдеттегі поп-фильтр дөңгелек шеңберге керілген, нейлон сияқты акустикалық жартылай өткізгіш материалдың бір немесе бірнеше қабатынан тұрады және көбінесе ұстағыш пен икемді бекіткіш кронштейнмен жабдықталған. Металл поп-фильтрлер нейлонның орнына ұсақ торы бар металл экранды пайдаланады. Кейбір студиялық конденсаторлық микрофондардың құрамына ендірілген поп-фильтр орнатылған. Металл сүзгілер берік болып келеді және жоғары жиіліктерге аз әсер ететін кеңірек тесіктермен жасалған. Кәсіби үлгілермен бірдей функционалдыққа ие, импровизацияланған поп-қалқанды шұлық немесе колготкадан жасалған материалды асүй ілгішіне, тігізгіш шеңберіне немесе бүгілген сымға (мысалы, киім ілгішіне) керіп жасауға болады. Поп-қалқанды микрофонға тікелей бекітпеу маңызды, себебі қалқаннан микрофонға дірілдер беріледі.
Функция
Поп-сүзгілер жарылыс дыбысының энергиясын басуға арналған, әйтпесе ол микрофонның жобалық кіріс қуатынан асып, дыбыс бұрмалануына (клиппингке) әкелуі мүмкін. Іс жүзінде, жарылыс дыбысының дискретті дыбыс энергиясының қабығы, микрофонның сезімтал диафрагмасына тиіп, уақытша бұрмалау тудырмас бұрын, сүзгі материалының жіптерімен тоқтатылып, таратылады. Поп-сүзгілер сыңғырлау дыбыстарға немесе тіс дыбыстарына (сибилансқа) айтарлықтай әсер етпейді, олар үшін деэссинг қолданылады. Сонымен қатар, поп-сүзгі микрофон элементінде сілекей жиналуынан қорғайды. Адам сілекейіндегі тұздар коррозиялық болады, сондықтан поп-сүзгіні пайдалану микрофонның қызмет ету мерзімін ұзартуы мүмкін. Поп-сүзгі микрофонның желден қорғайтын экранынан (windscreen) ерекшеленеді. Поп-сүзгілер көбінесе студиялық жағдайда жазылған дауыстың дыбыс сапасын жақсарту үшін қолданылады, ал желден қорғайтын экрандар әдетте сыртқы ортада қолданылып, төмен деңгейдегі бұрмалауларды жояды. Сахнадағы әншілер де желден қорғайтын экранды жарылыс дыбыстарын және сілекейді азайту үшін пайдаланады, бірақ олар студиялық поп-сүзгідей акустикалық тұрғыдан мөлдір болмауы мүмкін.
Құрылғы
Поп-фильтрдің орналасуы әртіс жазба кезінде қандай күшпен өнер көрсетуіне байланысты. Жазба жағдайларына қарай поп-фильтрдің орны өзгереді, микрофоннан алшақтау орналасқанда жарылыс дыбыстары азаяды. Алшақтық артқан сайын микрофонның күші артып, бөлмедегі шу да көбейеді. Жалпы, жақсы сапа алу үшін поп-фильтрді микрофоннан шамамен 15-20 см қашықтықта орналастыру керек.