Жәбел Әли: Дубай қаласының порты мен индустриалды аймағы

Кіріспе

Дубайдағы қауымдастық, муниципалитет

Джебель Али (جبل علي) – Дубайдың оңтүстік-батысында орналасқан порты бар қала. Джебель Али порты осы жерде орналасқан. Ал Мактум халықаралық әуежайы порт аймағынан сыртқа қарай салынған. Джебель Али Дубай қаласымен БАӘ биржасы (бұрынғы Джебель Али), Дунай (бұрынғы Джебель Али индустриалды аймағы) және Дубай метросының «Энергия» станциялары арқылы байланысады. Порт пен қаланы дамыту үшін салынған инфрақұрылымдық жобалардың ішінде әлемдегі ең ірі тұзсыздандыру орналымы – Джебель Али тұзсыздандыру орналымы (2-кезең) бар, ол тұщы суды жеткілікті мөлшерде қамтамасыз етеді.

Тарих

Көптеген араб тарихшылары бұл атаудың Мұхаммедтің туысы және күйеу баласы болған Әлидің есімімен байланысты екенін айтады. Ислам халифалығын кеңейту кезінде ол бір төбеде тұрып теңізге қараған және сол себепті осылай аталған болуы мүмкін, бірақ мұндай жазбада дәлелдер табылған жоқ. "Жебель" араб тілінде тау немесе төбе деген мағына береді. 1970 жылы құрылысы аяқталып, әлемнің қалған бөліктерімен телекоммуникациялық байланыс орнатылды. 1970 жылдары шейх Рашид бин Саид Әл-Мактум Джебель Алиді әуежайы, порты және қалашығы бар өнеркәсіптік аймаққа айналдыруды жоспарлады.

Джебель Али еркін аймағы

1985 жылы Джебель Али еркін аймағы (JAFZA) құрылды: портының төңірегіндегі өнеркәсіптік аймақ. Оған көшіп келген халықаралық компаниялар еркін аймақтың артықшылықтарынан пайдаланады. Оларға 50 жылға корпоративтік салықтан босату, жеке табыс салығының болмауы, импорттық және реэкспорттық баж салығының болмауы, валюта айналымына шектеулердің жоқ болуы, сондай-ақ рұқсат етілген компаниялардан еңбек ресурстарын жеңілдікпен тарту және жұмысқа алу мүмкіндігі кіреді.

Джебель Али өнеркәсіптік аймағы

Джебель Али өнеркәсіптік аймағы (Джебель Али Индустриал) – Дубайдың ең көне өнеркәсіптік аудандарының бірі. Ол Джебель Али портының шығысында, Джебель Али ауылының оңтүстігінде, Дубай Инвестициялар паркінің батысында және Джебель Али еркін экономикалық аймағының солтүстігінде орналасқан. Аймақта бірнеше өндірістік өрт оқиғалары тіркелген.

Джебель Али порты

Джебель Али 1979 жылы шейх Рашид бин Саид Әл-Мактумның жарлығымен ашылды және Елизавета II патшайыммен салтанатты түрде ашылды. Бұл порт Парсы шығанағында АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кемелері үшін ең сенімді тоқтау орны екені расталған. Порттың тереңдігі мен инфрақұрылымының көлеміне байланысты, бірнеше кеме және оларды сүйемелдейтін шабуыл тобының кемелері де бірге орналаса алады. Осы портқа кемелердің жиі тоқтауына байланысты, кеме тоқтаған жерге жақын жартылай тұрақты жағалау демалыс орындары (АҚШ Әскери-теңіз күштерінің қызметкерлері бұл жерді "The Sandbox" деп атайды) салынды.

Жәбіл Әли ауылы

Алғашқы Джебель Али ауылы (JAV) 1977 жылы Джебель Алиді дамытуға қатысқан құрылыс мердігерлерінің қызметкерлерін қоныстандыру үшін салынған. Джебель Али ауылы британдық үлгідегі шағын бау-бақшалы қала болды. Бұл жобаны сэр Уильям Халкроу мен Партнерлер жүзеге асырды және Дубайдағы Emirates Hills және The Gardens сияқты жартылай тәуелсіз тұрғын үй аймақтарының прототипі ретінде қызмет етті. Джебель Али ауылын қайта дамыту жұмыстары 2008 жылға қарай басталды. Соңғы кезде, 2021 жылы, бұрынғыда оқшауланған Джебель Али ауылы Nakheel Properties компаниясының сәнді виллаларын салу үшін қайта құрылатыны жарияланды.

Палм Джебель Али

Palm Jebel Ali (نخلة جبل علي) – Дубайдағы жасанды арал. Құрылысы 2002 жылдың қазан айында басталған, бастапқы жоспар бойынша 2008 жылдың ортасына дейін аяқталуы тиіс еді, бірақ қазір тоқтап тұр. Creative Kingdom аралды жоспарлау бойынша қызметтер көрсетті, ал Leisure Quest International (АҚШ) ойын-сауық және тарту орталықтарының тұжырымдамаларын жасады. Жоба Palm Jumeirah-дан 50 пайызға үлкен, оның құрамына алты марина, су паркі, "Теңіз ауылы", су үстінде тіреулерге орнатылған үйлер және "пальманың" "жапырақтарын" айналып өтетін және шейх Мохаммед бин Рашид Аль Мактумның арабша өлеңін бейнелейтін жағажайлар кіреді. Су бұрғылау жұмысы 2006 жылдың желтоқсанында аяқталды, ал инфрақұрылымдық жұмыстар 2007 жылдың сәуірінде басталды. Негізгі құрылыс жұмыстары инфрақұрылымның көп бөлігі аяқталғаннан кейін ғана басталады. 2008 жылғы қаржы дағдарысынан кейін жұмыс тоқтатылды және Nakheel компаниясы жақын арада жұмыс қайта бастамайтынын растады. Nakheel бірнеше сәулетшілерді 300 000 м2 аумақтағы Palm Jebel Ali үшін ғимараттардың бірін жобалауға шақырды. Жеңімпаз жоба Royal Haskoning компаниясына тиесілі болды, олар Дубайдағы бірнеше жобада жұмыс істеген. Құрылысшы компания сатуға арналған тұрғын үй виллаларын Дубайда орналасқан Serendipity By Design LLC фирмасы жобалады. Виллалар көлемі мен стилі бойынша жіктеледі: 40 серия (ең үлкені), бақша виллалары және эксклюзивті виллалар. Дубай жылжымайтын мүлік нарығының баяулауының алғашқы белгілері ретінде Palm Jebel Ali-де сатылатын мүлік бағасы 2008 жылдың қарашасына дейінгі екі айда 40 пайызға төмендеді, бұл құлдырау 2007-2010 жылдардағы қаржы дағдарысына байланысты болды. 2009 жылы Дубай жер департаменті Nakheel компаниясының Palm Jebel Ali жобасын тоқтату туралы шағымдарды зерттеді. Nakheel инвесторларға басқа жобаларда үйлер ұсынды, бірақ олар төмен сапалы болды. 2011 жылдың наурыз айында Nakheel жылжымайтын мүлік инвесторларына ақшаны қайтаруды ұсынды. Palm Jebel Ali жобасын жүзеге асырушы компания 250 мыңнан астам адамды орналастыруды жоспарлаған. Бастапқы жоспар бойынша 2021 жылға қарай "Кресентте" төрт ойын-сауық паркі ашылуы тиіс еді. Бұл жоспарланған парктер "Дүниелік ашылулар" деп аталады, оларды Busch Entertainment Corporation компаниясы дамытып, басқарады. Парктердің арасында SeaWorld, Aquatica, Busch Gardens және Discovery Cove бар. "Дүниелік ашылулар" жарты айдың жоғарғы бөлігінде орналасады, ол орка пішінін (Shamu-ды еске түсіреді) қалыптастырады. 2013 жылы мемлекеттік WAM ақпарат агенттігі билеуші шейх Мохаммед бин Рашид Әл Мактумның жарлығында құрылыс көпіршігіне байланысты арнайы заң комитеті құрылатынын хабарлады. Бұл жойылған көптеген құрылыс жобаларын сатудан түскен қаражатты Эмираттың жылжымайтын мүлік нарығында миллиардтаған доллар жоғалтқан инвесторларға өтемақы төлеу үшін пайдалануды қамтиды. Бұл жобалар бойынша дауларды шешу үшін ұсынылды, олар ресми түрде жылжымайтын мүлік реттеуші органы (RERA) тарапынан тоқтатылды. 2014 жылдың қарашасында Palm Jebel Ali-дегі 74 меншік иесі Дубай билеушісіне билеуші соты арқылы тоқтап қалған PJA жобасы туралы хат жазды. 2015 жылдың 16 наурызында Nakheel компаниясының төрағасы Әли Лотах Nakheel компаниясының жобаға ұзақ мерзімді перспективада берік екенін растады, бірақ бастапқы инвесторлар үшін "мен не істей аламын" деп сұрады. 2018 жылдың қазан айында Nakheel компаниясының бас директоры Санжай Манчанда жобаны қайта іске қосу жоспарлары жоқ екенін растады. [40] 2021 жылдың шілдесінде Nakheel компаниясы аралда виллалар салу жоспарларын қарастыра отырып, жобаны қайта бастауды жоспарлағаны туралы хабарланды. [41] 2022 жылдың сәуірінде Nakheel Дубай соттарына өтініш жазып, инвесторлардың қатысуынсыз (ешқандай хабарлама берілмегендіктен) Palm Jebel Ali жобасын ресми түрде жою туралы шешімді қамтамасыз ету үшін тыңдауды қамтамасыз етті, бұл 2022 жылдың 19 мамырында бекітілді. Нәтижесінде сот шешімі бойынша 724 бұрынғы вилла келісімшарты күшін жойды, мақсаты тек бастапқы инвестицияны қайтару, екіншілік нарықтағы кез келген транзакция сыйлықақысын немесе Nakheel мүлік келісімшартындағы (Сатып алу-сату келісімшарты) шарт бойынша өтемақыны мойындамау. Сондай-ақ, инвестицияның әлеуетті қайтарымы, тіпті күрделі пайыздарды қоса алғанда, кез келген мүмкіндік шығындары ескерілмеді. 2022 жылдың қыркүйегінде Nakheel брендті қайта құруды жариялады. Содан кейін Palm Jebel Ali-ді қайта іске қосу жоспарларын ашты. Wall Street Journal басылымында Дубайдың жоғары вакцинация деңгейі мен нөлдік салықтары оны пандемия кезінде өркендеп дамыған қалаға айналдырғаны және көптеген бай ресейліктердің сол жаққа көшіп келуі күтілуде, өйткені Батыс елдеріндегі жылжымайтын мүлікке қол жеткізу халықаралық санкциялар мен қаржыны жылыстатуға қарсы күшті заңдардың күшеюіне байланысты қиын болды. Соңғы хабарларға сәйкес, Nakheel компаниясы 4,6 миллиард долларлық қарызды қайта құрылымдауды аяқтауға жақын, осы арқылы өзінің маңызды жобаларын қайта іске қосуды жоспарлап отыр. "Nakheel жаңа жобаларға, соның ішінде Palm Jebel Ali-ге арналған қаржыны төмен пайыздық ставкамен алуда", - деді мәміле бойынша білікті банкірлердің бірі. Nakheel 1700 вилла мен 6000 пәтер салуды жоспарлап отыр.

Palm Jebel Ali (نخلة جبل علي) is an artificial archipelago in Dubai, United Arab Emirates which began construction in October 2002, was originally planned to be completed by mid 2008 and has been on hold since. Creative Kingdom provided master planning services for the island and Leisure Quest International (USA) developed entertainment and attraction concepts. The project, which is 50 percent larger than Palm Jumeirah, is proposed to include six marinas, a water theme park, 'Sea Village', homes built on stilts above the water, and boardwalks that circle the "fronds" of the "palm" and spell out an Arabic poem by Sheikh Mohammed bin Rashid Al Maktoum. The breakwater was completed in December 2006, and infrastructure work began in April 2007.] Major construction will not begin until most of the infrastructure work is complete. Following the financial crisis of 2008 work was suspended and the developers, Nakheel, have confirmed no work would take place on the development in the near future. Nakheel invited several architects to design one of the buildings for the Palm on a 300,000 m2 area. The winning design was a building by Royal Haskoning, who also worked on several other projects in Dubai. The residential villas to be built and sold by the developer were designed by Serendipity By Design LLC, a firm based in Dubai, United Arab Emirates. The villa types were to be categorised by size and style; 40 series (the largest), garden villas and signature villas. In the first signs of a slowing Dubai property market, the prices of properties being sold on Palm Jebel Ali were reported to have fallen by 40% in the two months to November 2008, with the fall being attributed to the Financial crisis of 2007–2010. In 2009, the Dubai Land Department investigated complaints into Nakheel stalling the Palm Jebel Ali project. Nakheel offered investors alternative homes in other projects but these were inferior properties. In March 2011 Nakheel offered refunds to property investors. Palm Jebel Ali's developer planned to house more than 250,000 people on it. In the original schedule, by 2021, the first phase of four theme parks would have opened on the Crescent. These planned parks, which together will be called "World of Discovery," will be developed and operated by the Busch Entertainment Corporation. The parks include SeaWorld, Aquatica, Busch Gardens and Discovery Cove. The World of Discovery will be located at the top of the Crescent, which will form into the shape of an orca (reminiscent of Shamu). In 2013, State news agency WAM said a decree by ruler Sheikh Mohammed bin Rashid al Maktoum said a special legal committee would be established over the building bubble. This included using funds following liquidation of scores of cancelled building projects to repay investors who lost billions in the Emirates property market. It was suggested that this would settle disputes related to projects that had been officially cancelled by the Real Estate Regulatory Authority (RERA). In November 2014, 74 owners on Palm Jebel Ali wrote to the Ruler of Dubai via the Ruler's Court regarding the stalled PJA project. On 16 March 2015, Nakheel Chairman Mr. Ali Lootah confirmed that Nakheel remains committed to the project long term but asked "what can I do" for original investors. In October 2018, Sanjay Manchanda, CEO of Nakheel, confirmed that there are no immediate plans to restart development of the project. [40] In July 2021, it was announced that Nakheel planned to restart the project by considering plans involving building villas on the island. [41] In April 2022, reports began to circulate that Nakheel had petitioned the Dubai courts and secured a hearing in the absence of investors (as no notice given) to secure a judgement to formally cancel the Palm Jebel Ali project, which was apparently granted on 19 May 2022. Consequently 724 previous villa contracts were made null and void as per the judgement, with the aim to return back only the original investment, without recognition of any secondary market transaction premium paid, or compensation as per the clause in the Nakheel property contract (Sales Purchase Agreement. Furthermore, no account was made of any opportunity cost including potential return on investment including even compound interest. In September 2022, Nakheel announced a rebranding exercise. ]Soon after, it revealed its plans to relaunch Palm Jebel Ali. It has been reported in the Wall Street Journal that high vaccination rates and zero taxes is making Dubai a pandemic boomtown, with many wealthy Russians expected to move there, now access to Western property has become significantly more challenging with International bans and enhanced anti money laundering laws. Recently, it was revealed that Nakheel is nearing completion of $4.6 billion of debt restructuring to relaunch its landmark projects. “Nakheel is paying a lower spread and getting more money for new projects, including Palm Jebel Ali,” stated one banker on the deal. Nakheel plans to build 1,700 villas and 6,000 apartments.