Кіріспе

Бұл мақалада Біріккен Араб Әмірліктерінде (БАӘ) жол, теміржол, әуе, су және басқа да көлік түрлері жайлы ақпарат берілген.

Біріккен Араб Әмірліктеріндегі көлік қозғалысы

Біріккен Араб Әмірліктері (БАӘ) – жер аумағы бойынша шағын мемлекет саналатын, экспоненциалды түрде дамып келе жатқан ел. Дегенмен, әлемнің 191 елімен дипломатиялық және экономикалық байланыстар орнату арқасында оның тарихы, беделі және жетекші елдер арасындағы мәртебесі кеңінен танылған. БАӘ жас мемлекет болғанымен, соңғы жылдардағы өсуі мен дамуы оны мүмкіндік іздеушілер үшін тарту орталығына айналдырды, нәтижесінде 1971 жылы құрылған кездегі 344,513 халқы 2024 жылы 9,591,853-ке жетті. Халық санының артуы елдегі жол қадаулылығының күшеюіне себеп болып отыр. Алайда, Жол және көлік басқармасының (RTA) директоры Хамад Әл Шехи «жол тораптарындағы қадаулылық шамамен 95%-ға дейін төмендеуі күтілуде» деп мәлімдеді. БАӘ-де қарастырылып жатқан шешімдердің бірі – қоғамдық көлік және бірлескен жол жүруді ынталандыру, осылайша ең жақсы өмір сүруге жағдай жасалған ел болу мақсатына қол жеткізу. Сонымен қатар, Энергетика және инфрақұрылым министрлігі тәулік бойы жол қозғалысын зерттеп, бақылап отырады, сондай-ақ жол қадаулылығының себептерін анықтау және оны шешу үшін жасанды интеллекттен пайдаланып жатыр. Осылайша, жол жүйесін басқару ел ішінде саяхат жасайтын тұрғындар мен туристердің ыңғайлы қозғалысын үздіксіз жақсартуда маңызды рөл атқарады.

Әлемдегі ірі әмірліктердегі қазіргі көлік кептелістері

Адамдар аптасына 20 сағат жол ағлақтарында уақытты өткізеді (апталық уақыттың шамамен 8,4 пайызы). Дубай әмірлігі әр әмірлікке шаққанда 1,44 миллион көлікпен бірінші орында, одан кейін 0,98 миллион көлікпен Әбу-Даби және 0,46 миллион көлікпен Шаржа орналасқан. Ал Аджман, Умм-Аль-Кувейн, Фуджейра және Рас-Аль-Хайма әмірліктерінің барлығында шамамен 0,63 миллион көлік бар. Жыл сайын 66,6 миллионға жуық туристі қабылдайтын, әлемдік деңгейде танымал Дубай қаласында басқа әмірліктермен Дубай әмірлігін байланыстыратын "Біріккен Араб Әмірліктері жолы" және "Мұхаммед бин Заид жолы" деп аталатын екі маңызды бағытта жол ағлақтары жиі туындайды. Бұл жолдар елдің әмірліктерін байланыстыратын өте маңызды артерия болып табылады және күнделікті жол жүруде маңызды рөл атқарады. Сонымен қатар, бұл жолдар көлік торабы ретінде қызмет етеді, әмірліктер арасындағы көлік ағынын жеңілдетіп, тасымалдауды қамтамасыз етеді. Халық санының өсуі: 2012 жылы Дубай халқының саны шамамен 2,3 миллион адамды құрады. 2022 жылға қарай Дубай халқы 52,5 пайызға өсіп, 10 жыл ішінде 3,5 миллион адамға жетті. Экономикалық жағдай: Жол ағлақтары тауар жеткізілуін кешіктіретін болғандықтан, тауар жеткізудің жалпы құнын арттырады. Бұған қоса, жол ағлақтары бизнес корпорацияларының операциялық шығындарын да арттырады.

Адамдар

Жолда өткізілген уақыт жүргізушілердегі стресс деңгейін көтереді, олардың көңіл күйіне кері әсер етеді, оларды жайсыз жағдайға түсіреді және ашуланып, ызалануына себеп болады.

Экономика

Көлік кептелісінде тұрғанда әрбір минутта машинаның қозғалтқышы қосылуы отынды көп жұмсауға себеп болады, жылына шамамен 1,6 миллион литр отын ысырапқа кетеді, нәтижесінде жанармай құюға жұмсалатын қаржы көбейеді.

Қоршаған орта

Жыл сайынғы көлік тыңғынынан туындаған көмірқышқыл газының шығарылымы 105 килограммға жетеді, ол атмосфераға бөлініп, жаһандық жылынуға себеп болады.

Үлкен апаттар

2008 жылдың 11 наурызында Абу-Даби – Дубай тас жолында тұманға оранғанда жүздеген көлік соқтығысып, алты адам қаза болды, кем дегенде 40 адам жарақаттанды және ондаған көлік өртенді.

Автобустар

Әмірлік 2008 жылы Абу-Дабиде төрт бағытпен автобус қызметін бастады, олар пилоттық жыл ішінде ақысыз болды. 2011 жылдың соңында Абу-Даби әмірлігіндегі автобус қызметтері аймақта 50 миллион жолаушыны тасымалдау үшін 650 автобуспен 95-тен астам бағытты қамтамасыз етті. 2013 жылғы Автобус желісі жоспарында Абу-Даби қаласында 14 автобус маршруты жұмыс істеді. Дубайда Жол және көлік басқармасы (RTA) DubaiBus деген атпен автобус қызметтерін ұйымдастырады. Шаржадағы автобустарды Mowasalat, ал Аджманда – Аджман көлік басқармасы басқарады. Теміржол байланысының болмауына байланысты әр түрлі әмірліктер арасында да автобустар жүреді, бірақ бұл мәселені жақын арада шешу жоспарлануда.

Көлік төлем жүйелері

Әбу-Даби автобустарындағы жол ақысы 2015 жылдан бері «Хафилат» картасымен төленеді, ол автобусқа кіргенде және шыққанда автобус ішіндегі шағын терминалдарда қолданылатын сенсорлы смарт-карта. Қазіргі уақытта бұл карта тек автобуспен саяхат жасаушыларға ғана қолжетімді, бірақ кезең-кезеңімен су көлігі жүйелеріне, сондай-ақ жоспарланған Әбу-Даби метрополитеніне, «Этихад» темір жолына және Әбу-Даби трамвай жүйесіне де қолданылуы жоспарлануда. «Ожра» картасын жиі саяхаттайтындар пайдаланады. «Нол» картасы – Дубайдағы қоғамдық көліктерде және «ZOOM» дүкендерінде тауарлар сатып алу үшін қолданылатын сенсорлы смарт-карта. Бұл карта Дубай мен басқа қалалар арасындағы автобустарда да төлем жасауға қолданылады.

Таксилер

БАӘ-дегі таксилер карта арқылы төлем қабылдайды. Дубай метросы 2009 жылдан бері жұмыс істеп келеді, ал Әбу-Даби метросы қазір салынып жатыр. Дубай трамвайы 2014 жылдың қараша айында іске қосылды және негізінен Дубай маринасында қозғалады, жаңа станциялар салынуда. Шаржа мен Аджман қалалары үшін тағы бір трамвай жүйесі жоспарлануда.

Ауа

Жалпы азаматтық авиация басқармасы (GCAA) 2010 жылы шетелдік елдерде тіркелген ұшақтардың қауіпсіздігі мен ұшуға жарамдылығын бағалауға мүмкіндік беретін жаңа бағдарламаны іске қосты. 2011 жылы Конго Демократиялық Республикасы, Эсватини, Экваторлық Гвинея, Сьерра-Леоне және Сан-Томе және Принсипиде тіркелген барлық ұшақтарға, олардың қауіпсіздік деңгейінің төмен болуына байланысты, ұшуға тыйым салынды.

Әуежайлар

Дубай халықаралық әуежайы 2014 жылы халықаралық жолаушылар трафигі бойынша әлемдегі ең қызығушылық танытқан әуежай болды. Абу-Даби халықаралық әуежайы БАӘ-дегі екінші ірі әуежай. 2013 жылғы мәліметтер бойынша БАӘ-де 42 әуежай бар.

Әуе компаниялары

Emirates – БАӘ-нің ең ірі ұлттық әуе компаниясы және Дубайға қарайды. Etihad Airways – екінші ең ірі ұлттық әуе компаниясы және Абу-Дабиге қарайды. Басқа әуе компаниялары: flyDubai, Air Arabia және Royal Jet.

Кемежайлар мен порттар

Негізгі порттар – Халифа порты, Зайед порты, Джебель Әли порты, Рашид порты, Халид порты, Саид порты және Хор Факан контейнерлік порты. Басқа порттардың ішінде Фуджейра порты (жанармай құю порты), Дас аралы (танкер порты) бар.