Бородиннің екінші скрипкалық квартеті: Тарихы мен талдауы
String Quartet No. 2 (Borodin)
Александр Бородиннің №2 скрипкалық квартеті: 1881 ж. жазылған, әйеліне арналған туынды. Ең танымал бөлімі – "Notturno". Музыка, классика, квартет туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Александр Бородиннің 1881 жылы жазған ре мажордағы №2 скрипкалық квартеті. Ол әйелі Екатерина Протоповаға арналған. Кейбір ғалымдар, мысалы Бородиннің өмірбаяны жазушысы Серж Дианин, квартеттің 20 жылдық тойға сыйлық болғанын және оның мазмұнында жұбайлардың Гейдельбергте алғашқы кездесуі бейнеленгенін айтады. Оның төрт бөлімінен үшінші бөлімі – "Ноктюрн" ең танымал.
The String Quartet No. 2 is a string quartet in D major written by Alexander Borodin in 1881. It was dedicated to his wife Ekaterina Protopova. Some scholars, such as Borodin's biographer Serge Dianin, suggest that the quartet was a 20th anniversary gift and that it has a program evoking the couple's first meeting in Heidelberg. Of its four movements, the third movement "Notturno" is the most famous.
Тарих
Бородин 1881 жылы досы, шағын композитор Николай Лодыженскийдің Москваның оңтүстік-шығысындағы Житово имелігінде болғанда, скрипкалық квартетті жылдам жазды. Бородин сол жылы "Орталық Азия далаларында" симфониялық поэмасын да жазды. Квартеттің тұңғыш орындалуы сол жылы немесе келесі жылы өтті. (Сыртқы сілтемелер толыққанды мәлімет береді, бірақ орындалу күні туралы қарама-қайшылық бар.)
Borodin wrote the string quartet quickly in 1881 while staying at the estate of his friend, the minor composer Nikolai Lodyzhensky, which was located in Zhitovo, southeast of Moscow. Borodin also composed the symphonic poem In the Steppes of Central Asia the same year. The quartet premiered in that year or the next. (The external links give a more complete tale but conflict on the date.)
Екінші бөлім
Екінші бөлім де соната түрінде, шерцо стиліндегі қозғалыстарға тән ABA формасы емес. Сондай-ақ, шерцоның соната циклының екінші бөлімі ретінде келуі де ерекше, әдетте ол үшінші бөлім болады. Бұл Бородинге тән ерекшелік, ол өзінің Екінші симфониясында да осындай қозғалыс схемасын (шерцоны екінші бөлім ретінде) қолданған. Бұл бөлімнің негізгі тақырыбы (бірінші скрипканың төмендейтін гаммаға негізделген фигурасы, виоланың құлайтын мотивімен бірге) Мендельсонның шерцоларын еске түсіреді. Бағынышты тақырыптың "көтерілетін третіктер" мотиві (29-шы такт) – виоланың ілеспелеуші құлайтын мотивіне инверсияланған нұсқасы. 51-ші такттан басталатын виоламен қайталанататын бағынышты тақырыптың төмендейтін гаммаға негізделген фигурасы негізгі тақырыпты еске салады. Қозғалыстың дамуы 100-ші такттан басталады және негізгі және бағынышты тақырыптардың мотивтерін үйлестірудегі контрапунктты күшейтеді (144-ші такт). Рекапитуляция (192-ші такт) бағынышты тақырыпты F тональдығында (221-ші такт) әкеледі, ал қысқаша белсенділікке толы кезеңнен кейін, қозғалыс сыбырлап аяқталады. Бұл қозғалыстың әуенді бағынышты тақырыбы "Baubles, Bangles, & Beads" әні ретінде "Kismet" мюзиклінде еркін пайдаланылды. Бұл мюзикл 1954 жылы "Tony" сыйлығына ие болды.
The scherzo second movement is also in sonata form, rather than the ABA form that is more usual for scherzo style movements. Of note is also the appearance of a scherzo as the second movement in a sonata cycle, rather than the more customary third movement. This is characteristic for Borodin, who used the same movement scheme (scherzo as a second movement) in his Second Symphony. The principal theme of this movement (descending scale based figure of the first violin, accompanied by a falling motive in a viola) reminds one of Mendelssohn's scherzi. The "rising thirds" motif of the subordinate theme (measure 29) is an inversion of the viola's accompanying falling motif. The descending scale based figure of the subordinate theme, repeated by viola starting with measure 51, recalls the principal theme. The movement's development begins at measure 100 and emphasizes counterpoint in combining the motives of the principal and subordinate themes (measure 144). The recapitulation (measure 192) brings the subordinate theme in the main key of F (measure 221), and, after a momentary burst of activity, the movement whispers away. The tuneful subordinate theme of this movement was freely used in the musical Kismet as the song "Baubles, Bangles, & Beads". This musical received the 1954 Tony Award.
Үшінші бөлім
Квартеттің үшінші бөлімінің басты тақырыбы, бәлкім, ең танымал тақырыбы болар. F мажорда басталатын, бірнеше түрленулерден өткен және бөлімнің 47-110 тақтарында созылатын шарлап тұрған ортаңғы бөлім, осы тақырыптың тыныш әуеніне кедергі келтіреді. Ортаңғы бөлімнен кейін басты тақырып канон түрінде қайта жаңғыртылады (алғашқы виолончель және бірінші скрипка, содан кейін екі скрипка).
The main theme of the third movement is perhaps the most famous in the quartet. An agitated middle section, beginning in F major, followed by a series of modulations and lasting from bars 47–110 of the movement, interrupts this theme's otherwise peaceful mood. The main theme is restated after the middle section in canon (first cello and the first violin, then two violins).
Соңғы
Финал Бородиннің контрапункт шеберлігін көрсетеді. Дәстүрлі соната формасында жазылған ол, негізгі тақырыпты екі бөлікке бөлген кіріспемен басталады: екі скрипка арасындағы диалог, оған виола мен виолончель жауап береді. Бұл "сұрақ-жауап" мотивтері (біреуі екіншісінің шамалы кері айналуы болуы мүмкін) қозғалыстың басты тақырыбын құрайды (20-шы тактіден бастап), онда "жауап" қосымша рөлде, ал "сұрақ" жоғарғы үнмен орындалады. Негізгі тақырып канон түрінде ұсынылады, виола, екінші скрипка және бірінші скрипка тақырыпты орындайды, ол доминантқа модуляцияланып, 90-шы тактіден басталатын бағынышты тақырыпқа көшеді. Бағынышты тақырып негізгі тақырыптың қарқынды темпін сақтайды, ал 177-ші тактіден басталатын жабылу тақырыбы, бағынышты тақырыптың мотивтеріне негізделген, көбірек серпіліс береді. Даму бөлімі экспозициядағыдай, сұрақ-жауап диалогымен басталады, бірақ енді сұрақ төменгі аспаптарда, ал жауап скрипкаларда дыбысталады. Көптеген контрапунктикалық жұмыстардан кейін (оның ішінде Россиниге лайық "атқа міну" эпизоды, 296-шы тактіден бастап), реприза қазір таныс сұрақ-жауап мотивтерімен басталады, бұл жолы біріктірілген скрипкалар тобымен (371-ші тактіден) орындалады. Реприза күтілгендей жалғасады (459-шы тактіден басталатын тоникалық кілттегі бағынышты тақырыппен), бірақ коданың басында (588-ші тактіден) кенеттен басқа кілтке ауысады. Алайда, бұл модуляция ұзаққа соқпайды, ал кода тез арада D мажордың кең демді аяқталуына жетеді.
The finale demonstrates Borodin's mastery of counterpoint. Written in a conventional sonata form, it opens with an introduction, which introduces the principal theme, broken into two elements: a dialogue between two violins, answered by a viola and cello. These "question–answer" motifs (one possibly being an imprecise retrograde inversion of another) combine into the principal theme of the movement (beginning with measure 20), where the "answer" makes an accompaniment, and the "question" makes for the upper voice. The principal theme is stated as a canon, with viola, second violin, and first violin stating the theme, which modulates into a dominant, and lead into the subordinate theme in measure 90. The subordinate theme retains the frantic pace of the principal theme, to be contrasted with a more relaxed closing theme, based on the motifs of the subordinate theme, at measure 177. The development starts similar to the exposition with the question–answer dialogue, except the question now is in lower strings, and the answer in violins. After much contrapuntal work (including a charming "horse riding" episode worthy of Rossini, beginning in measure 296), the recapitulation begins with the now familiar question answer motifs, this time enunciated by the combined strings (measure 371). The recapitulation proceeds as expected (with the subordinate theme in the tonic key, measure 459), only to be suddenly shifted into another key by the beginning of the coda (measure 588). But this modulation proves to be short lived, and the coda quickly reaches the long breathed D major close.
Жазбалар
Бородин квартеті өзінің екі құрамында да осы туындыны зерделеп, оның жазбаларын жасады. Эмерсон квартеті де 1986 жылы кең танымал жазба шығарды. Escher String Quartet 2018 жылы жазбасын ұсынды.
The Borodin Quartet in both its incarnations have specialized in this work, producing recordings of it. The Emerson Quartet also produced a well known recording in 1986. The Escher String Quartet released a recording in 2018.