Кіріспе

Firefox үшін пайдаланушы скриптілерін басқаруға арналған кеңейтім – бағдарламалық құрал. Greasemonkey – Mozilla Firefox кеңейтімі ретінде қолжетімді пайдаланушы скриптілерін басқарушы. Ол пайдаланушыларға веб-беттің мазмұнына бет браузерде жүктелгенге дейін немесе кейін өзгерістер енгізетін скрипттерді орнатуға мүмкіндік береді (бұл кеңейтілген шолу деп те аталады). Веб-беттерге енгізілген өзгерістер бетті әр қарағанда орындалады, бұл скриптты іске қосатын пайдаланушы үшін оларды тиімді түрде тұрақты етеді. Greasemonkey веб-беттердің сыртқы түрін өзгертуге, веб-беттерге жаңа мүмкіндіктерді қосуға (мысалы, сауда сайттарына бағаларды салыстыруды енгізуге), көрсету қателіктерін түзетуге, бірнеше веб-беттен деректерді біріктіруге және көптеген басқа мақсаттарға қолданылуы мүмкін.

Тарих

Greasemonkey жобасы 2004 жылдың 28 қарашасында Аарон Будман жазған болатын. Будман AllMusic интерфейсін тазартуға арналған Firefox кеңейтуін көргеннен кейін Greasemonkey жазуға шабыттанды. 2005 жылдың шілдесінде Марк Пилигрим Greasemonkey-де қауіпті осалдықтарды анықтады, олар Greasemonkey-нің 3.5 нұсқасында жойылды. Осы кезеңде userscript-ті жеке Firefox кеңейтуіне түрлендіру үшін Greasemonkey компиляторы да жасалды. Greasemonkey бастапқыда жарнамаларды тоқтату мүмкіндігі үшін баспагерлер тарапынан наразылыққа ұшырады. Бірақ, бұл сын 2006 жылы Adblock Plus-тың шығуымен басқа кеңейтімдерге қатысты болды.

Userscripts.org сайты

Скрипттердің саны артып келе жатқанда, userscripts.org сайты 2005 жылдың соңында Бритт Селвителл және Greasemonkey қауымдастығының басқа мүшелері құрды. Userscripts.org 2007 жылы ашық кодты болды, бірақ кейіннен бұл код базасынан бас тартылды. Greasemonkey ресми сайтында тізілген негізгі скрипттер қоймасы ретінде userscripts.org жыл сайын мыңдаған скрипттерді жинақтады. 2010 жылы соңғы белгілі әкімші Джесси Эндрюс сайттың уақыт жетіспеуіне байланысты техникалық жөндеу режимінде екенін хабарлады және жаңа әкімші іздеді. Дегенмен, ол 2013 жылдың 1 сәуірінде орнату саны туралы талқылау басталғанға дейін сайттың жалғыз әкімшісі болып қалды. Осыған дейін, сайтта көрсетілген "ең танымал скрипттердің" көптегенінің орнату саны номиналды түрде нөлге тең болды. Келесі жылы спам-скрипттер көбейді, сервердің жұмысы тоқтады және орнату санының қатесі жойылмай қалды. Эндрюстен ешқандай хабарлама келмегендіктен, скрипт жазушылар сайтты ескерусіз қалдырды және ресми Greasemonkey сайты оның бас бетіндегі сілтемені жойды. Оған жауап ретінде скрипт жазушылар мен басқа да әзірлеушілер "openuserjs.org" және кейіннен "greasyfork.org" форктерін жасап, дереу ауыстыруға кірісті. 2014 жылдың мамыр айында userscripts.org 80 порты бойынша қолжетімсіз болды, сондықтан пайдаланушылар оған 8080 порты арқылы кіруге көшті. Мысалы, Greasemonkey скрипттері Firefox-тың көптеген компоненттеріне, сияқты жүктеме менеджеріне, I/O процестеріне немесе негізгі құралдар панеліне қол жеткізе алмайды. Сонымен қатар, Greasemonkey скрипттері сәйкес келетін веб-беттің әрбір мысалы үшін жеке-жеке орындалады. Осы себепті, элементтер тізімдерін жаһандық деңгейде басқару қиын. Алайда, скрипт жазушылар cookie файлдарын пайдаланады және Greasemonkey GM getValue және GM setValue сияқты API-ларды ұсынады, осы қиындықтарды жеңу үшін.

Пайдаланушы скрипттері

Greasemonkey файл хостинг серверлері скрипттердің URL-дерінің «user.js» деп аяқталуын қажет етеді, «text/html» сияқты MIME типімен емес. HTTPS қолдауы Greasemonkey-дің кіріктірілген жаңарту тексеруімен үйлеседі. 2019 жылдың шілдесіне қарай, Greasemonkey жобасы үш ұсынылған пайдаланушы скрипт хостингін тізімдейді:

Gist – GitHub жүргізетін, қарапайым файлдарды орналастыруға арналған пастебин қызметі. Файлдарды веб-формаға көшіруге және сақтауға болады. HTTPS әдепкі бойынша қолданылады. Файлдар URL-дің орнату сілтемесі ретінде қызмет ететін «.user.js» қосымшасын қолданатын атау схемасын сақтауы мүмкін. Greasy Fork – userstyles.org сайтының күтушісі жасаған сайт. Songbird, Pale Moon, qutebrowser және Falkon браузерлері.